Trong áp lực cạnh tranh xã hội, phần lớn người nghèo thường hình thành một cấu trúc tâm trí thay thế kế hoạch dài hạn bằng phản ứng ngắn hạn, đặc trưng cốt lõi là thiếu tư duy quá trình và dự đoán không ổn định về lợi ích trong tương lai. Họ thể hiện hành vi bằng sự lo lắng liên tục, hành động kém hiệu quả và sự sụp đổ niềm tin vào đầu tư dài hạn, về bản chất gần giống như một trạng thái bất lực học được dựa trên tích lũy kinh nghiệm sớm và cảm giác tự tin thấp. Cấu trúc tâm lý này khiến họ dễ rơi vào phản ứng thụ động với cảm xúc tiêu cực, và dần dần cố định thành vòng phản hồi hành vi tránh nỗ lực, giảm đầu tư, tức là cho rằng mối quan hệ nhân quả giữa hành động và kết quả thiếu độ tin cậy. Tuy nhiên, một khi cá nhân hoàn thành quá trình tái cấu trúc nhận thức, xây dựng hệ thống mục tiêu rõ ràng và cơ chế phản hồi có thể xác minh, mô hình hành vi của họ có thể nhanh chóng chuyển từ trì trệ kém hiệu quả sang lặp lại cường độ cao, và thể hiện hiệu ứng tăng trưởng rõ rệt.