Tổng thống Iran hiếm khi xin lỗi về "cuộc tấn công không phân biệt vào các nước láng giềng Trung Đông", đằng sau là tính toán gì?

Iran tổng thống Ebrahim Raisi ngày 7 tháng 3 đã phát biểu trên truyền hình xin lỗi các quốc gia láng giềng Trung Đông bị Iran tấn công, điều này rất hiếm gặp trong lịch sử chính trị Iran. BBC phân tích cho rằng có ba lý do đằng sau hành động này: hạ nhiệt khu vực, giành thời gian chuyển giao lãnh đạo, và tạo hình ảnh thực dụng trong đàm phán.
（Tiền sử: Trump tuyên bố: Iran chỉ ngừng chiến nếu “đầu hàng vô điều kiện”! Xung đột Trung Đông leo thang, giá dầu và USD tăng vọt, Bitcoin giảm xuống còn 68.000 USD）
（Bổ sung bối cảnh: Dubai không có căn cứ quân sự Mỹ, tại sao vẫn bị Iran tấn công? Trung tâm tài chính trung lập cảnh báo）

Mục lục bài viết

Toggle

• Động cơ một: Ngăn chặn chiến tranh lan rộng, hạ nhiệt tình hình khu vực

• Động cơ hai: Ổn định nội bộ, giành thời gian chuyển giao lãnh đạo

• Động cơ ba: Tạo hình ảnh thực dụng, gửi tín hiệu đàm phán tới phương Tây

• Giá dầu tăng 35% trong một tuần

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi ngày 7 tháng 3 đã phát biểu qua truyền hình quốc gia xin lỗi các quốc gia láng giềng Trung Đông bị Iran tấn công, điều này rất hiếm gặp trong lịch sử chính trị Iran. BBC phân tích sâu rằng, hành động xin lỗi này có thể xuất phát từ ba lý do, và cả ba có thể cùng lúc đúng.

Động cơ một: Ngăn chặn chiến tranh lan rộng, hạ nhiệt tình hình khu vực

Mục đích chính của Raisi là ngăn chặn xung đột mở rộng hơn nữa. Nếu Tehran tiếp tục đẩy các quốc gia lân cận vào đối lập, Iran sẽ càng bị cô lập trong khu vực. Lời xin lỗi công khai này gửi tín hiệu rõ ràng tới các nước láng giềng: Iran không có ý muốn chiến tranh lan rộng hơn nữa.

Động cơ hai: Ổn định nội bộ, giành thời gian chuyển giao lãnh đạo

Sau khi Lãnh tụ tối cao Khamenei qua đời, quyền quyết định cao nhất của Iran đã chuyển sang ủy ban tạm thời. Lời xin lỗi của Raisi được xem như một chiến lược ổn định tình hình trong khoảng trống quyền lực, nhằm tạo điều kiện cho việc xác lập lãnh đạo mới.

Tuy nhiên, các phe cứng rắn trong nội bộ Iran đã công khai chỉ trích lời này là “quá yếu đuối”, cho thấy còn nhiều bất đồng về hướng đi của đất nước.

Động cơ ba: Tạo hình ảnh thực dụng, gửi tín hiệu đàm phán tới phương Tây

BBC phân tích thêm, lời xin lỗi này có thể là bước mở đầu cho việc định hình lại chính trị nội bộ Iran. Thông qua việc thể hiện thái độ thực dụng, Raisi cố gắng để các nước phương Tây xem ông là đối tượng đàm phán “có khả năng thương lượng hơn”, mở đường cho các hoạt động ngoại giao trong tương lai.

Giá dầu tăng 35% trong một tuần

Phản ứng của thị trường trước lời xin lỗi của Iran, ngoài việc quan tâm đến câu chuyện địa chính trị, còn chú ý đến giá dầu.

Dầu thô Mỹ tuần này ghi nhận mức tăng lớn nhất kể từ năm 1982, tăng 34,5%. Dầu Brent vượt mức 93 USD. Con số này quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến lộ trình lãi suất của Fed. Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, kỳ vọng lạm phát sẽ tăng trở lại, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất vào tháng 6 bị đóng lại.

Trump tuyên bố trên Truth Social rằng Iran đã “xin lỗi”, và yêu cầu hoàn toàn đầu hàng. Các nhà phân tích dự đoán có thể sẽ có lệnh ngừng bắn vào khoảng ngày 12 tháng 3. Tuy nhiên, lời của Raisi còn để ngỏ: ông cũng chỉ trích yêu cầu đầu hàng vô điều kiện của Mỹ là “ảo tưởng cần bị chôn vùi”.