Trực tiếp điểm đau về tuân thủ xuyên biên giới! Hong Kong và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ký kết thỏa thuận hợp tác quản lý tài sản số đầu tiên

Viết bài: Liang Yu\n\nBiên tập: Zhao Yidan\n\n \n\nNgày 27 tháng 1 năm 2026, Ủy ban Chứng khoán Hong Kong và Cơ quan Quản lý Thị trường Vốn UAE chính thức ký kết Bản Ghi nhớ Thỏa thuận, thiết lập khung hợp tác tư vấn song phương và trao đổi thông tin về các thực thể tài sản số được quản lý. Đây là thỏa thuận hợp tác chuyên biệt đầu tiên giữa Hong Kong và các cơ quan quản lý nước ngoài trong lĩnh vực này, đánh dấu bước chuyển từ nguyên tắc chung sang xây dựng cơ chế cụ thể cho hợp tác giám sát xuyên biên giới về tài sản số.\n\n \n\nTrong thời gian dài, lĩnh vực RWA đối mặt với một mâu thuẫn căn bản: tài sản trên chuỗi có thể tự do luân chuyển, nhưng niềm tin quản lý lại khó có thể sao chép xuyên biên giới. Giá trị cốt lõi của hợp tác lần này chính là cố gắng xây dựng một con đường đối thoại có thể dự đoán và có thể kiểm toán ở cấp độ quản lý, giảm thiểu ma sát thể chế cho sự tham gia của vốn tổ chức vào hoạt động RWA xuyên biên giới. Buổi họp bàn tròn về đổi mới tài sản số diễn ra cùng ngày ký kết đã làm nổi bật thêm ý tưởng thực dụng của cả hai bên trong thúc đẩy “đối thoại quản lý” và “thực hành thị trường” song song.\n\n \n\nĐối với lĩnh vực RWA, cần kết nối giữa vốn truyền thống và hiệu quả trên chuỗi, việc ký kết thỏa thuận này không chỉ mở ra một cánh cửa mới, mà còn là con đường có thể dự đoán, xây dựng dựa trên các nhu cầu xuyên biên giới đã tồn tại từ lâu.\n\n \n\nBản Ghi nhớ hợp tác về quản lý tài sản số giữa Hong Kong và UAE không chỉ là một văn bản thỏa thuận, mà còn là cầu nối thể chế cho các thực thể được quản lý tại hai địa phương. Thách thức thực sự không nằm ở công nghệ, mà là khả năng xây dựng đối thoại hiệu quả giữa các cơ quan quản lý.\n\n \n\n1. Hợp tác không bắt đầu từ số không: mở rộng tự nhiên sau khi công nhận quỹ\n\n \n\nViệc ký kết bản ghi nhớ này do Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Hong Kong, Tiến sĩ Huang Tianyou chứng kiến, và do Giám đốc điều hành CMA Waleed Saeed Al Awadhi cùng Tổng giám đốc Ủy ban Chứng khoán Hong Kong, bà Liang Fengyi cùng hoàn tất. Tính trang trọng của lễ ký đã phần nào thể hiện trọng lượng của tài liệu.\n\n \n\nSau khi ký, bà Liang Fengyi nhấn mạnh rằng, mục đích của bước đi này là “hỗ trợ đổi mới tài chính giữa Hong Kong và UAE”. Đáng chú ý, bà đặc biệt liên hệ hợp tác này với “thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái tài sản số tại hai địa phương”. Cách diễn đạt này nâng tầm hợp tác từ mức độ công nghệ hoặc thị trường đơn thuần, lên mức độ xây dựng hệ sinh thái.\n\n \n\nHiểu rõ ý nghĩa của hợp tác lần này chính là đặt nó trong bối cảnh các mối quan hệ hợp tác đã có. Năm 2025, Hong Kong và UAE đã đạt thỏa thuận công nhận lẫn nhau về quỹ đại chúng, cho phép các quỹ đủ điều kiện bán ra công chúng tại thị trường của nhau. Hợp tác về quản lý tài sản số lần này có thể xem như là sự mở rộng và làm sâu sắc hơn logic hợp tác tài chính này trên một loại tài sản hoàn toàn mới.\n\n \n\nSự mở rộng này có tính hợp lý nội tại. Khi các sản phẩm tài chính truyền thống như quỹ, trái phiếu dần khám phá hình thức token hóa, nhu cầu hợp tác giám sát cũng sẽ tràn ra khỏi khung khổ tài chính truyền thống, lan sang lĩnh vực quản lý tài sản số. Các cơ quan quản lý của hai địa phương rõ ràng nhận thức rõ rằng, nếu không thiết lập sớm cơ chế giao tiếp trong quản lý, các sáng tạo tự phát của thị trường có thể tạo ra khoảng trống quản lý xuyên biên giới khó kiểm soát.\n\n \n\n2. Công nghệ chạy nhanh, thể chế không theo kịp: Thách thức thực tế xuyên biên giới của RWA\n\n \n\nTiến trình phát triển của lĩnh vực RWA không thể phủ nhận. Theo dự báo trong báo cáo của Boston Consulting Group năm 2025, đến năm 2030, quy mô tài sản token hóa toàn cầu có thể đạt 16 nghìn tỷ USD. Các tập đoàn tài chính truyền thống như Goldman Sachs, BlackRock đã công khai tham gia các hoạt động liên quan. Tuy nhiên, dưới bức tranh dữ liệu phát triển rực rỡ, tỷ lệ luân chuyển xuyên biên giới vẫn luôn ở mức thấp.\n\n \n\nCả Hong Kong và UAE đều là những người ủng hộ tích cực lĩnh vực RWA. Hong Kong trong “Tuyên ngôn Chính sách Phát triển Tài sản Số 2.0” đã xác định rõ việc token hóa trái phiếu là trọng điểm, và đã hoàn thành nhiều vòng thử nghiệm phát hành. Cơ quan quản lý tiền tệ và Ủy ban Chứng khoán đang phối hợp xem xét các rào cản pháp lý và thủ tục liên quan đến RWA. Phía UAE, Cục Quản lý Tài sản Ả Rập Dubai đã có riêng mục dành cho RWA trong quy tắc hướng dẫn, và thị trường toàn cầu Abu Dhabi cũng đã đưa ra khung quản lý hỗ trợ token hóa tài sản.\n\n \n\nTuy nhiên, một khung quản lý địa phương hoàn chỉnh không tự nhiên chuyển thành hoạt động xuyên biên giới suôn sẻ. Mâu thuẫn cốt lõi nằm ở chỗ: tài sản có thể lên chuỗi và luân chuyển toàn cầu, nhưng trách nhiệm quản lý và quyền thực thi vẫn bị giới hạn chặt chẽ trong phạm vi tư pháp của từng khu vực.\n\n \n\nMột giám đốc pháp lý của tổ chức lưu ký tài sản số từng mô tả khó khăn này như sau: “Chúng tôi có thể kỹ thuật lưu ký phần vốn token hóa của bất động sản thương mại Hong Kong cho khách hàng Dubai, nhưng nếu xảy ra tranh chấp, việc xác định quyền sở hữu, trách nhiệm của người lưu ký, quyền cứu trợ của nhà đầu tư sẽ liên quan đến hai hệ thống pháp luật Hong Kong và UAE. Khi không có khung hợp tác quản lý, sự không chắc chắn này đủ để khiến phần lớn nhà đầu tư tổ chức ngần ngại.” \n\n Nói cách khác, nếu không có MOU, hoạt động xuyên biên giới của RWA không hoàn toàn không thể, nhưng thường chỉ giới hạn trong các trường hợp đặc thù, thí điểm tùy chỉnh cao, khó nhân rộng, không thể hỗ trợ quy mô và tiêu chuẩn hóa theo yêu cầu của các tổ chức. Đây chính là thử thách mà RWA phải vượt qua để từ xác thực ý tưởng trở thành ứng dụng chính thống.\n\n \n\n3. Thư Ghi nhớ mang lại điều gì? Xây dựng cơ chế giao tiếp có thể dự đoán\n\n \n\nVậy, bản Ghi nhớ này thực sự mang lại điều gì? Nó không phải là một hướng dẫn vận hành cho phép các chủ thể thị trường trực tiếp, mà là tạo ra các quy trình và cơ chế.\n\n \n\nTheo nội dung của thỏa thuận, điểm cốt lõi là xây dựng “khung tư vấn và trao đổi thông tin song phương”. Cụ thể, khi một nền tảng tài sản số được quản lý bởi Ủy ban Chứng khoán Hong Kong dự định hoạt động tại UAE, Ủy ban này có thể dựa trên bản Ghi nhớ để tiến hành giao tiếp chính thức và trao đổi thông tin với CMA UAE về các vấn đề quản lý liên quan đến nền tảng đó. Ngược lại cũng vậy.\n\n \n\nĐiều này giải quyết một điểm mấu chốt: tính dự đoán. Đối với các tổ chức tài chính dựa trên tuân thủ, rủi ro quản lý không thể dự đoán thường khiến họ e ngại hơn so với tiêu chuẩn cao rõ ràng. Thỏa thuận này qua kênh giao tiếp hệ thống hóa giúp giảm thiểu sự không chắc chắn đó.\n\n \n\nCần nhận thức rõ rằng, hợp tác lần này là sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý liên bang của thị trường vốn. Phía UAE ký kết là Cục Quản lý Thị trường Vốn Liên bang, tập trung vào hoạt động chứng khoán hoặc các tài sản số có thể được xác định là chứng khoán. Điều này không trực tiếp bao gồm hoặc tự động phủ sóng các cơ quan quản lý khu vực tự do tài chính như VARA Dubai, ADGM Abu Dhabi. Bản đồ quản lý đầy đủ trong tương lai có thể cần sự phối hợp đa cấp giữa liên bang và địa phương.\n\n \n\nGiá trị sâu sắc của bản Ghi nhớ nằm ở chỗ, lần đầu tiên giữa hai bên, đã thiết lập một giao diện hợp tác quản lý chính thức, có thể kiểm toán, dành riêng cho nhóm “thực thể tài sản số được quản lý”. Giao diện này không thay đổi các giới hạn pháp lý của từng bên, nhưng cải thiện đáng kể hiệu quả giao tiếp và mức độ tin cậy lẫn nhau. Trong lĩnh vực quản lý tài chính, cơ chế giao tiếp trôi chảy chính là một trong những hạ tầng quan trọng nhất.\n\n \n\n4. Hai trung tâm tài chính và “tham vọng số”: Tại sao là Hong Kong và UAE?\n\n \n\nTừ góc độ chiến lược địa chính tài chính, lần hợp tác này là sự kết nối sâu sắc giữa hai nền kinh tế Đông Tây, đều hướng tới trở thành trung tâm tài sản số.\n\n \n\nMục tiêu của Hong Kong rõ ràng: củng cố và nâng cao vị thế trung tâm tài chính quốc tế trong kỷ nguyên tài sản mới. RWA được xem như cầu nối quan trọng giữa tài sản truyền thống khổng lồ và công nghệ số mới nổi, là cao điểm chiến lược cần chiếm lĩnh. UAE, đặc biệt là Abu Dhabi và Dubai, mong muốn trở thành trung tâm mạng lưới tài sản số từ Trung Đông, châu Phi đến Nam Á. Mục tiêu chiến lược của hai bên rất phù hợp — đều cần tạo ra môi trường dịch vụ tài sản số an toàn, tuân thủ quy định, hiệu quả cho vốn quốc tế.\n\n \n\nBuổi hội thảo “Đổi mới tài sản số và quản lý tài sản cao cấp” tổ chức cùng ngày ký kết đã làm nổi bật hơn nữa hướng đi sinh thái của hợp tác này. Điều này không chỉ dừng lại ở các văn bản quản lý, mà còn mở rộng đến chia sẻ nhận thức ngành, đào tạo nhân lực và hợp tác các dự án chung. Mô hình “quản lý + thị trường” này giúp nuôi dưỡng các hoạt động xuyên biên giới có sức sống thực sự.\n\n \n\nTrên phạm vi toàn cầu, EU cố gắng thiết lập tiêu chuẩn khu vực qua luật MiCA, còn Mỹ thì đang do dự giữa thực thi và lập pháp. Trong bối cảnh đó, mô hình hợp tác linh hoạt dựa trên niềm tin song phương của Hong Kong và UAE có thể cung cấp một mô hình mới, thực tiễn cho việc “kết nối” quản lý tài sản số toàn cầu.\n\n \n\n5. Tham gia của các tổ chức, từ “dám làm” đến “có thể làm được”\n\n \n\nĐối với các tổ chức tham gia hệ sinh thái RWA — ngân hàng đầu tư, quản lý quỹ, ngân hàng tư nhân, nền tảng giao dịch tuân thủ — ý nghĩa của bản Ghi nhớ này có thể tóm gọn trong một chuyển đổi cốt lõi: nó phần nào giải quyết vấn đề “dám hay không dám” tham gia quy mô lớn.\n\n \n\nTrước đây, các tổ chức đối mặt với hàng loạt câu hỏi: mô hình kinh doanh của tôi được cơ quan quản lý hiểu như thế nào? Khi có nghi ngờ về tuân thủ, tôi nên hỏi ai, bằng cách nào để làm rõ? Báo cáo kiểm toán và quy trình kiểm soát rủi ro của tôi có được chấp nhận không? Những câu hỏi này tạo ra chi phí ẩn khổng lồ.\n\n \n\nCơ chế tư vấn và trao đổi thông tin do thỏa thuận thiết lập chính là để trả lời hệ thống các câu hỏi đó. Nó có thể không giảm tiêu chuẩn tuân thủ cụ thể, nhưng sẽ giảm đáng kể ma sát và sự không dự đoán trong quá trình tuân thủ. Đối với các tổ chức quản lý hàng tỷ đô la, giá trị của tính dự đoán này đôi khi còn quan trọng hơn giấy phép tham gia đơn thuần.\n\n \n\nChúng ta có thể dự đoán một số kịch bản kinh doanh sẽ hưởng lợi ưu tiên: Thứ nhất, dựa trên các thỏa thuận công nhận quỹ đã có, xuất hiện “quỹ hợp nhất token hóa”, sử dụng công nghệ blockchain để nâng cao hiệu quả giao dịch, định giá và phân phối phần vốn. Thứ hai, các sản phẩm RWA tùy chỉnh dành cho nhóm nhà đầu tư đặc thù, như thiết kế các sản phẩm lợi nhuận từ hạ tầng châu Á token hóa cho các gia đình giàu có Trung Đông. Thứ ba, quản lý tài sản thế chấp xuyên biên giới, dựa trên dự đoán rõ ràng hơn về quy định, khám phá khả năng dùng tài sản token hóa làm tài sản thế chấp cho các khoản vay liên thị trường.\n\n \n\n6. Ba thách thức chưa được giải quyết của bản Ghi nhớ\n\n \n\nTuy nhiên, hiểu bản Ghi nhớ này như một “giấy phép tất cả” là một hiểu lầm nguy hiểm. Nó chỉ là nền móng, còn việc vận hành thực tế vẫn còn nhiều trở ngại.\n\n \n\nTrước tiên là xung đột pháp lý và quyền tài phán. Thỏa thuận thúc đẩy giao tiếp quản lý, nhưng chưa thống nhất pháp luật thực thể. Khi xảy ra tranh chấp quyền sở hữu token hóa, vi phạm hợp đồng thông minh hoặc phá sản, vẫn cần dựa vào luật nội địa của Hong Kong hoặc UAE, và qua các thủ tục hỗ trợ tư pháp có thể có. Đây vẫn là quá trình dài và phức tạp.\n\n \n\nThứ hai là tiêu chuẩn kế toán và kiểm toán. Làm thế nào để định giá tài sản token hóa? Ghi nhận vào sổ sách nội bảng hay ngoại bảng? Lợi nhuận và lỗ thế nào? Dù hai bên đều theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế, nhưng trong thực hành và giải thích có thể có khác biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến báo cáo tài chính và đo lường rủi ro của tổ chức.\n\n \n\nThứ ba là phối hợp quản lý phù hợp của nhà đầu tư xuyên biên giới. Các quy định về nhà đầu tư đủ điều kiện, yêu cầu tiết lộ rủi ro, quy trình bán hàng không hoàn toàn giống nhau. Một sản phẩm RWA hướng tới hai thị trường có thể cần thiết kế hai bộ tài liệu tuân thủ, và đảm bảo hoạt động bán hàng phù hợp với cả hai.\n\n \n\nCuối cùng, tiêu chuẩn công nghệ và vấn đề dữ liệu riêng tư cũng không thể bỏ qua. Trao đổi thông tin quản lý có thể liên quan đến dữ liệu thương mại nhạy cảm và thông tin khách hàng. Làm thế nào để đáp ứng yêu cầu quản lý mà vẫn tuân thủ các quy định dữ liệu riêng tư nghiêm ngặt của hai địa phương, đòi hỏi thiết kế cực kỳ tinh vi.\n\n \n\n7. Thử thách thực sự: Khi nào xuất hiện trường hợp thành công đầu tiên?\n\n \n\nBản Ghi nhớ do Ủy ban Chứng khoán Hong Kong và CMA UAE ký kết này mang ý nghĩa lịch sử, vì nó đánh dấu bước chuyển từ tuyên bố nguyên tắc sang xây dựng cơ chế thực chất của hợp tác quản lý tài sản số. Nó cung cấp mẫu đối thoại chính thức, có thể kiểm toán cho lĩnh vực RWA, vốn dựa nhiều vào niềm tin xuyên biên giới.\n\n \n\nGiá trị của nó không nằm ở việc tạo ra nhiều hoạt động mới ngay lập tức, mà ở việc giảm đáng kể các ma sát thể chế trong mở rộng hoạt động hiện có. Nó gửi thông điệp tới thị trường: đây là con đường có thể khám phá, có thể quản lý, có thể nhân rộng.\n\n \n\nThử thách thực sự sẽ đến trong 12 đến 24 tháng tới. Lúc đó, các chỉ số quan trọng không chỉ là ký kết bao nhiêu thỏa thuận hợp tác, mà là liệu có xuất hiện trường hợp phát hành RWA xuyên biên giới có thể mở rộng quy mô, có mô hình kinh doanh rõ ràng. Trường hợp này cần chứng minh rằng, dựa trên khung hợp tác quản lý mới, có thể giải quyết hiệu quả toàn bộ vòng đời sản phẩm — từ thiết kế, phê duyệt phát hành, giám sát liên tục đến xử lý tranh chấp.\n\n \n\nĐối với các bên tham gia RWA, nhiệm vụ không chỉ là vui mừng vì “đường cao tốc” đã được xây dựng, mà còn phải nghiên cứu sâu hơn về bản thiết kế con đường này, tiêu chuẩn chịu lực và quy tắc giao thông. Ở điểm giao thoa giữa đổi mới thể chế và công nghệ, điều quý giá nhất không phải là tốc độ nhanh nhất, mà là lộ trình rõ ràng nhất và hàng rào an toàn đáng tin cậy nhất. Các nhà quản lý của Hong Kong và UAE đang cùng nhau vẽ nên chương đầu tiên của bản đồ con đường này.\n\n \n\nMột số nguồn tài liệu tham khảo:\n\n·《Ủy ban Chứng khoán Hong Kong và Cơ quan Quản lý Thị trường Vốn UAE ký kết Bản Ghi nhớ Thỏa thuận》\n\n·《Ủy ban Chứng khoán Hong Kong và Cơ quan Quản lý Thị trường Vốn UAE ký kết thỏa thuận hợp tác về tài sản số, cùng nhau tạo dựng bước tiến mới trong hợp tác xuyên biên giới》\n\n·《Ủy ban Chứng khoán Hong Kong và UAE ký kết Bản Ghi nhớ Thỏa thuận, tăng cường hợp tác về tài sản số》