Tiến trình nâng cấp quan trọng của Ethereum năm 2026: Glamsterdam và Heze-Bogota sẽ định hình lại hiệu suất và khả năng chống kiểm duyệt

2026 năm được xem là một năm mang tính bước ngoặt đối với Ethereum. Theo lộ trình hiện tại, Ethereum dự kiến sẽ hoàn thành hai lần nâng cấp hard fork quan trọng trong năm này, lần đầu là Glamsterdam vào giữa năm và Heze-Bogota vào cuối năm. Mục tiêu cốt lõi của hai lần nâng cấp này là nâng cao toàn diện tốc độ, hiệu quả và khả năng chống kiểm duyệt của mạng lưới Ethereum, đồng thời đặt nền tảng kỹ thuật cho mở rộng dài hạn.

Về hướng đi tổng thể, các nâng cấp của Ethereum năm 2026 sẽ tập trung vào thực thi song song, tăng giới hạn Gas, và giới thiệu cơ chế chứng minh bằng zero-knowledge (ZK) tại tầng xác thực. Nhờ những cải tiến này, khả năng xử lý lý thuyết của Layer 1 của Ethereum dự kiến sẽ tiến tới 10,000 giao dịch mỗi giây, trong khi thông lượng của mạng Layer 2 có thể đạt hàng trăm nghìn giao dịch mỗi giây, hỗ trợ cho các ứng dụng quy mô lớn.

Hard fork Glamsterdam dự kiến sẽ được triển khai vào giữa năm 2026, với một trong những thay đổi cốt lõi là giới thiệu “danh sách truy cập khối”. Cơ chế này có thể xác định rõ dữ liệu nào trên chuỗi sẽ được truy cập bởi mỗi giao dịch, từ đó cho phép nhiều giao dịch thực thi song song an toàn trên nhiều nhân CPU. Điều này có nghĩa là Ethereum có thể nâng cao đáng kể khả năng xử lý mà không cần tăng giới hạn Gas quá mức, cải thiện các điểm nghẽn hiệu suất hiện tại.

Ngoài ra, Glamsterdam còn sẽ tích hợp cơ chế tách riêng đề xuất-đề xuất viên (ePBS) trực tiếp vào tầng giao thức. Thiết kế này giúp giảm thiểu rủi ro tập trung trong quá trình xây dựng khối, nâng cao khả năng chống kiểm duyệt của mạng, đồng thời tạo tiền đề cho phương thức xác thực dựa trên chứng minh bằng zero-knowledge. Trong giai đoạn này, giới hạn Gas cũng dự kiến sẽ tăng dần, sau khi kích hoạt ePBS, giới hạn Gas của một khối có thể nâng lên khoảng 200 triệu.

Ở tầng Layer 2, các nâng cấp năm 2026 cũng mang ý nghĩa quan trọng. Ethereum dự định tăng số lượng dữ liệu có thể chứa trong mỗi khối, cung cấp nhiều dữ liệu hơn cho mạng Rollup. Điều này sẽ thúc đẩy trực tiếp thông lượng của Layer 2, làm cho nó phù hợp hơn với các giao dịch tần suất cao và các ứng dụng phức tạp. Đồng thời, nhờ cải thiện thiết kế khả năng tương tác, dòng tài sản và dữ liệu giữa các Layer 2 sẽ trở nên trôi chảy hơn.

Nâng cấp Heze-Bogota vào cuối năm tập trung vào việc tăng cường khả năng chống kiểm duyệt. Cơ chế chính của nó là “danh sách chọn lọc phân nhánh”, cho phép các xác thực viên đảm bảo tập thể rằng các giao dịch nhất định sẽ được đưa vào khối, từ đó ngăn chặn việc lọc hoặc chặn giao dịch lâu dài. Chỉ cần còn một phần các nút trung thực trong mạng, cơ chế này có thể đảm bảo Ethereum duy trì tính trung lập và nguyên tắc không cần phép phép.

Tổng thể, Glamsterdam và Heze-Bogota sẽ giúp Ethereum tiến một bước quan trọng về hiệu suất, khả năng mở rộng và chống kiểm duyệt. Mặc dù 10,000 TPS vẫn có thể cần thời gian để đạt được, nhưng năm 2026 chắc chắn sẽ trở thành bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển công nghệ của Ethereum, đồng thời đặt nền móng vững chắc cho các ứng dụng quy mô lớn và sự phát triển của hệ sinh thái trong tương lai.