Oscar cấm diễn viên và kịch bản AI, quy định mới kỳ 99 yêu cầu người ký cam kết nguồn gốc con người

Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ (AMPAS) chính thức công bố quy định mới của Oscar lần thứ 99: Các màn trình diễn và kịch bản do AI tạo ra không đủ điều kiện đề cử, các hãng sản xuất phải ký cam kết “Lời thề nguồn gốc con người” và rõ ràng ghi tên diễn viên con người trong danh sách cuối cùng của phim.
(Thông tin trước đó: Altman cùng Pokémon: Hy vọng Nintendo sẽ không kiện chúng tôi… Mô hình Sora mới của OpenAI gây tranh cãi về bản quyền)
(Thông tin bổ sung: Elon Musk dự báo xAI sẽ ra mắt trò chơi “AI tạo ra” đầu tiên vào cuối năm sau, phương thức sản xuất game có thể bị thay đổi?)

Mục lục bài viết

Chuyển đổi

• Những gì quy định mới nói
• Tại sao lại là bây giờ?
• AI chưa bị đuổi khỏi rạp chiếu phim

Oscar đang vạch rõ giới hạn: chỉ những gì không do con người diễn hoặc viết mới không đủ điều kiện. Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ công bố quy định mới của Oscar lần thứ 99, rõ ràng loại bỏ các màn trình diễn và kịch bản do AI tạo ra khỏi danh sách đề cử.

Những gì quy định mới nói

Quy định mới của viện hàn lâm xoay quanh hai yếu tố cốt lõi.

Về diễn xuất, chỉ những màn trình diễn “được ghi nhận trong danh sách cuối cùng của phim và có thể chứng minh rõ ràng do con người tự nguyện diễn” mới đủ điều kiện đề cử. Định nghĩa này thực chất đặt ra hai tiêu chuẩn: không chỉ cần có con người, còn phải có bằng chứng rõ ràng về sự ủy quyền của chính người diễn. Giọng nói tổng hợp AI, khuôn mặt tái tạo bằng AI, chuyển động cơ thể mô phỏng bằng AI, dù kỹ thuật có tinh vi đến đâu, đều không được tính.

Về kịch bản, quy định cũng rõ ràng: “Phải do con người viết.” Viện hàn lâm không quy định tỷ lệ phần trăm do con người viết, cũng không nói việc chỉnh sửa bằng AI có tính là hỗ trợ hay không, nhưng ý định chính rõ ràng: người sáng tác phải là người có thịt có xương.

Viện hàn lâm cũng yêu cầu các hãng sản xuất phải ký cam kết “Lời thề nguồn gốc con người” (Affidavit of Human Origin), đồng thời giữ quyền yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin về việc sử dụng AI.

Tại sao lại là bây giờ?

Năm 2023, Hollywood trải qua cuộc đình công quy mô lớn nhất trong lịch sử: Liên đoàn diễn viên và Liên đoàn biên kịch đồng loạt đình công, một trong những yêu cầu chính là đề ra quy định về sử dụng AI, bảo vệ hình ảnh và lời nói của thành viên khỏi bị sao chép trái phép bằng AI. Cuộc đình công cuối cùng đã đạt thỏa thuận, nhưng vấn đề AI vẫn chưa được giải quyết, chỉ là tạm hoãn.

Sau đó, các vấn đề tiếp tục tích tụ. Sự xuất hiện của “Nữ diễn viên AI” Tilly Norwood khiến dư luận bắt đầu nghiêm túc đặt câu hỏi: Khi một khuôn mặt AI có thể được đưa vào phim, ai còn cần diễn viên thật?

Một ví dụ cụ thể là bộ phim đang trong quá trình sản xuất mang tên “As Deep as the Grave”, dự kiến sử dụng công nghệ AI để tái tạo màn trình diễn của diễn viên quá cố Val Kilmer trong suốt 77 phút. Kilmer qua đời vào tháng 4 năm 2025 do biến chứng ung thư họng, nhà sản xuất đã xin phép gia đình anh, nhưng chính trường hợp này đã khiến viện hàn lâm không thể im lặng nữa.

AI chưa bị đuổi khỏi rạp chiếu phim

Tuy nhiên, quy định này không nhằm cấm hoàn toàn AI.

Viện hàn lâm rõ ràng chỉ ra rằng, AI vẫn có thể được sử dụng trong các khâu kỹ thuật, bao gồm hiệu ứng hình ảnh (VFX), thiết kế âm thanh, công cụ sản xuất, v.v. Nói cách khác, AI có thể giúp các cảnh nổ lớn hoành tráng hơn, âm thanh môi trường chính xác hơn, nhưng không thể thay thế sự lựa chọn của diễn viên trước ống kính, cũng như không thể thay thế khả năng đánh giá cấu trúc của biên kịch.

Quan điểm này chưa chắc đã giải quyết hết mọi tranh cãi, nhưng hành động lần này của viện hàn lâm như một dấu hiệu: chúng tôi đã vạch rõ giới hạn, những tranh luận phía sau cứ để sau này tính tiếp.