Sau hậu quả của chiến tranh Trung Đông, cấu trúc nhập khẩu năng lượng của Hàn Quốc đã thay đổi lớn

Trung Đông chiến tranh kéo dài và ảnh hưởng của phong tỏa eo biển Hormuz, nhập khẩu dầu thô, naphtha và khí heli của Hàn Quốc tháng trước đã giảm, cấu trúc mua sắm năng lượng và nguyên liệu thô phụ thuộc nhiều vào Trung Đông cũng đang nhanh chóng tái cấu trúc.

Theo thống kê của Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc dịch vụ K-stat ngày 26, cho thấy tháng trước, kim ngạch nhập khẩu dầu thô là 5,95 tỷ USD, giảm 5,3% so với một năm trước. Đặc biệt, tỷ trọng dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông trong tổng nhập khẩu của Hàn Quốc đã giảm từ 73% cùng tháng năm ngoái xuống còn 63% năm nay, giảm 10 điểm phần trăm. Xét theo quốc gia, quốc gia nhập khẩu lớn nhất là Ả Rập Xê-út với 1,98 tỷ USD, giảm 13,4%; Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là 890 triệu USD, giảm 7,7%; Iraq là 490 triệu USD, giảm 19,0%; Kuwait là 250 triệu USD, giảm 46,4%. Eo biển Hormuz là tuyến đường hàng hải trung tâm vận chuyển dầu thô từ các nước sản xuất dầu trong khu vực Vịnh Ba Tư đến thị trường toàn cầu, nếu bị phong tỏa, các quốc gia phụ thuộc nhiều vào Trung Đông như Hàn Quốc sẽ dễ bị tác động trực tiếp hơn.

Số lượng dầu thô giảm từ Trung Đông chủ yếu được bù đắp bằng nguồn từ Mỹ. Tháng trước, kim ngạch nhập khẩu dầu thô từ Mỹ là 1,37804 tỷ USD, tăng 75,8% so với năm ngoái, đạt mức cao nhất trong 1 năm 8 tháng. Dầu thô Mỹ thuộc loại nhẹ, có ưu điểm dễ pha trộn với loại dầu nặng chủ yếu nhập khẩu từ các nhà máy lọc dầu trong nước của Hàn Quốc. Đây là bối cảnh ngành lọc dầu tăng cường giao dịch kỳ hạn ngắn hạn để mở rộng nhập khẩu từ Mỹ. Ngoài ra, yêu cầu của chính phủ Mỹ thúc đẩy Hàn Quốc mở rộng nhập khẩu năng lượng cũng đã ảnh hưởng. Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc gần đây cho biết trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Yonhap rằng, trong quá trình giảm phụ thuộc vào dầu Trung Đông, việc tăng tỷ trọng dầu Mỹ là điều không thể tránh khỏi, không liên quan đến đầu tư vào Mỹ, mà là một lựa chọn quan trọng trong đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Chính phủ cho biết, ngay cả khi chiến tranh Trung Đông lắng xuống, họ vẫn sẽ thúc đẩy phân tán tuyến vận chuyển và nhập khẩu dầu thô ngoài Trung Đông. Thực tế, nhập khẩu dầu từ Australia là 150 triệu USD, tăng 44,7%; từ Malaysia là 90 triệu USD, tăng 140,5%.

Tình hình của naphtha, nguyên liệu cơ bản cho ngành công nghiệp hóa dầu, cũng tương tự. Tháng trước, kim ngạch nhập khẩu naphtha là 1,99 tỷ USD, giảm 23,8% so với cùng kỳ. Sản phẩm từ Qatar là 180 triệu USD, giảm 7,5%; từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là 170 triệu USD, giảm 57,5%; từ Kuwait là 100 triệu USD, giảm 48,1%. Naphtha là nguyên liệu ban đầu cho nhựa, sợi tổng hợp và các sản phẩm hóa chất khác, do đó nếu nguồn cung gặp vấn đề, sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ chi phí sản xuất và tỷ lệ hoạt động của ngành công nghiệp hóa dầu. Tuy nhiên, việc thay thế nguồn cung cũng đang diễn ra. Naphtha từ Oman, nằm ngoài eo biển Hormuz, có tác động tương đối nhỏ trong đợt tác động này, đạt 170 triệu USD, tăng 28,5%; từ Hy Lạp là 130 triệu USD, tăng 193,5%; từ Mỹ là 60 triệu USD, tăng 5652,8%. Điều này có thể hiểu là khi cấu trúc cung ứng tập trung ở một khu vực bị xáo trộn, các doanh nghiệp đang ưu tiên hành động dựa trên khả năng mua hàng hơn là giá cả.

Khí heli, dùng làm chất làm mát trong quy trình sản xuất bán dẫn và màn hình hiển thị, cũng đang trở thành một gánh nặng. Tháng trước, kim ngạch nhập khẩu khí heli là 12,98 triệu USD, giảm 23,5% so với một năm trước; quốc gia nhập khẩu lớn nhất là Qatar, chiếm 6,54 triệu USD, giảm 30,1%. Gần đây, Qatar đã ngừng hoạt động do nhà máy khí heli lớn nhất bị tấn công bằng drone của Iran, gây lo ngại về gián đoạn sản xuất. Vấn đề là số quốc gia sản xuất khí heli rất hạn chế. Hàn Quốc phụ thuộc 64% vào khí heli nhập khẩu từ Qatar, do đó, thời gian khủng hoảng Trung Đông kéo dài sẽ khiến việc tìm nguồn thay thế nhập khẩu trở nên khó khăn hơn so với dầu thô hoặc naphtha. Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc cho biết hiện đang đảm bảo nguồn thay thế từ Mỹ và các nơi khác, không có vấn đề về cung cầu trong nước, nhưng các ngành công nghiệp dân dụng vẫn chỉ ra rằng cấu trúc dễ tổn thương vẫn tồn tại. Một thành viên cao cấp của Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc nhận định, đợt tác động này là sự kết hợp của cấu trúc tập trung nguồn gốc và các nút cổ chai hàng hải, trong ngắn hạn cần chuyển đổi sang hệ thống mua sắm dựa trên số lượng thực tế, còn về dài hạn, cần thay đổi cấu trúc ngành để duy trì sản xuất trong bối cảnh giá dầu cao và chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Chính phủ cho biết sẽ dựa vào trung tâm hỗ trợ chuỗi cung ứng do các bộ liên quan phối hợp thành lập để kiểm tra tình hình thực tế và thực hiện các biện pháp đảm bảo cung cấp nguyên liệu hóa dầu cho các ngành y tế, chăm sóc sức khỏe và các ngành then chốt không bị gián đoạn. Tuy nhiên, lần này một lần nữa cho thấy mức độ phụ thuộc nghiêm trọng của ngành công nghiệp Hàn Quốc vào một số khu vực và tuyến hàng hải nhất định. Xu hướng này trong tương lai có thể không chỉ giới hạn ở dầu thô, mà còn dẫn đến tái cấu trúc toàn diện chuỗi cung ứng nguyên liệu hóa dầu và khí công nghiệp, chính sách và chiến lược doanh nghiệp có thể hướng tới mở rộng nguồn nhập khẩu, đồng thời điều chỉnh dự trữ, logistics và hợp đồng dài hạn.