#US-IranTalksStall

Tổng quan về Tình hình Hiện tại
Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran vẫn đang bế tắc khi cả hai bên duy trì các phong tỏa riêng của mình ở Eo biển Hormuz. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã đổ lỗi rõ ràng cho Hoa Kỳ về tình trạng bế tắc, nói rằng phong tỏa và đe dọa là những trở ngại chính cho các cuộc đàm phán chân chính. Trong khi đó, Mỹ đang chờ Iran phản hồi trước khi các cuộc đàm phán hòa bình có thể bắt đầu lại, với Tổng thống Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển và giao nộp kho uranium đã làm giàu của mình.

**Câu hỏi 1: Liệu lệnh ngừng bắn có bị phá vỡ không? Eo biển Hormuz có bị phong tỏa không?**

Lệnh ngừng bắn hiện đang duy trì trong một trạng thái mong manh, nhưng nguy cơ đổ vỡ vẫn còn cao. Một số yếu tố chính hỗ trợ đánh giá này:

Trước tiên, cả hai bên đang tham gia vào điều mà các nhà phân tích mô tả là một cuộc chiến phong tỏa. Hoa Kỳ đã điều hướng 33 tàu kể từ khi phong tỏa bắt đầu và đã lên tàu nhiều tàu chở dầu bị trừng phạt liên quan đến Iran, bao gồm một tàu ở Ấn Độ Dương. Đáp lại, Iran đã tăng cường áp lực lên hoạt động vận chuyển trong eo biển, với các tàu chiến bắn vào tàu thương mại và bắt giữ các tàu container. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã phát hành đoạn phim cho thấy các đặc vụ lên tàu container vi phạm, và các quan chức Iran xác nhận rằng khoản thu đầu tiên từ phí qua eo đã được gửi vào Ngân hàng Trung ương.

Thứ hai, các bất đồng cơ bản giữa các bên đang ngày càng mở rộng. Iran khẳng định rằng Hoa Kỳ phải dỡ bỏ phong tỏa cảng trước khi các cuộc đàm phán có thể tiến triển một cách có ý nghĩa, trong khi Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển và giao nộp uranium làm giàu. Những vị trí này dường như mâu thuẫn nhau trong ngắn hạn. Mỹ cho rằng sự chia rẽ trong giới lãnh đạo Iran đang gây ra các trì hoãn, trong khi Iran duy trì rằng họ hoan nghênh các cuộc đàm phán nhưng không thể đàm phán dưới điều kiện phong tỏa liên tục.

Thứ ba, việc leo thang quân sự vẫn tiếp tục ở cả hai phía. Trump đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu Iran nào đặt mìn trong eo biển. Iran đã từ chối yêu cầu này và tiếp tục thực thi quyền kiểm soát tuyến đường thủy. Mỹ cũng đã triển khai 2.000 lính nhảy dù từ Lữ đoàn Không vận 82 đến khu vực, và các nhà hoạch định quân sự được cho là đang cân nhắc các cuộc tấn công mới nếu Iran tiếp tục phong tỏa eo biển.

Về khả năng phong tỏa hoàn toàn, eo biển đã thực sự bị hạn chế nghiêm trọng. Khoảng 800 tàu vẫn mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư theo các quan chức hàng hải, và các công ty vận tải đang cân nhắc rủi ro liên quan đến các cuộc tấn công mới. Eo biển thường xử lý 20% lượng dầu toàn cầu, và tình trạng hiện tại đã gây ra một gián đoạn đáng kể ngay cả khi chưa hoàn toàn đóng cửa.

Xác suất lệnh ngừng bắn bị phá vỡ phụ thuộc vào việc bên nào sẽ nhường bước trước. Iran tính rằng áp lực trong nước của Mỹ do giá xăng tăng trong năm bầu cử sẽ buộc Trump phải chấm dứt phong tỏa. Mỹ tính rằng áp lực kinh tế sẽ làm suy yếu nền kinh tế Iran và buộc Iran nhượng bộ. Cả hai bên dường như không sẵn sàng giảm leo thang đơn phương, tạo ra một cuộc đối đầu nguy hiểm có thể dẫn đến xung đột mới.

**Câu hỏi 2: Giá dầu và Thị trường toàn cầu sẽ diễn biến như thế nào nếu xung đột leo thang?**

Nếu xung đột tiếp tục leo thang, tác động đến giá dầu và thị trường toàn cầu sẽ rất nghiêm trọng và đa diện:

**Xu hướng Giá Dầu**

Giá dầu hiện đã ở mức cao hơn $100 trên mỗi thùng, với một số chuẩn giá thử nghiệm mức cao nhất trong năm 2025. Các nhà phân tích cảnh báo rằng các gián đoạn kéo dài có thể gây ra các đợt tăng giá cực đoan, với một số dự đoán giá có thể đạt từ $150 đến $170 trên mỗi thùng nếu dòng chảy bị hạn chế. Cơ quan Năng lượng Quốc tế mô tả tình hình này là mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử, ước tính rằng nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm 10,1 triệu thùng mỗi ngày xuống còn 97 triệu thùng/ngày trong tháng 3 do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và hạn chế di chuyển của tàu chở dầu.

Phần thưởng rủi ro trong thị trường dầu đã tính trước các gián đoạn cung ứng trước khi thiếu hụt vật lý thực sự xảy ra. Tiền lệ lịch sử cho thấy các sốc cung cấp khu vực có thể gây ra biến động nhanh chóng, với các đợt tăng giá từng được quan sát gần hoặc trên mức $100 trên mỗi thùng. Nếu eo biển bị đóng cửa hoàn toàn hoặc các cuộc tấn công quân sự nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu Iran, bao gồm đảo Kharg nơi 90% xuất khẩu của Iran được xếp dỡ, thì cú sốc cung sẽ chưa từng có tiền lệ.

**Tác động Thị trường Toàn cầu**

Các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng phải đối mặt với áp lực lớn từ các đợt tăng giá kéo dài. Các tác động sẽ lan tỏa qua chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến vận chuyển, sản xuất và giá tiêu dùng trên toàn thế giới. Giá nhiên liệu tại châu Âu đã tăng đáng kể, với giá dầu diesel của Vương quốc Anh tăng 26% so với tháng 3 năm 2025. Tâm lý doanh nghiệp Đức đã giảm mạnh trong tháng 4, đặc biệt trong lĩnh vực hóa chất về triển vọng.

Áp lực lạm phát toàn cầu sẽ trở lại ngay khi các thị trường bắt đầu định giá sự ổn định. Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ và các phân tích thị trường đã mô hình hóa các khả năng gián đoạn cung ứng có thể giữ giá ở mức cao đến giữa năm 2026 nếu dòng chảy bị hạn chế. Tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng, với ước tính giảm khoảng 0,1% so với các kịch bản cơ sở, và tác động lớn hơn vào năm 2027 nếu xung đột tiếp tục.

**Chuyển đổi Ngành và Dòng Vốn Đầu Tư**

Các tập đoàn năng lượng như ExxonMobil và Chevron đã hưởng lợi từ giá dầu cao hơn, trong khi các nhà thầu quốc phòng tăng giá trị khi các nhà đầu tư chuyển hướng sang các ngành thường hưởng lợi trong thời kỳ xung đột. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán rộng hơn đã giảm sút do lo ngại leo thang quân sự mới, khiến các nhà đầu tư thận trọng. Các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và một số đồng tiền sẽ có khả năng tăng cầu.

**Hậu quả Kinh tế Khu vực**

Giám đốc phát triển của Liên Hợp Quốc báo cáo rằng chiến tranh Iran đang đẩy hơn 30 triệu người trở lại cảnh nghèo đói. Chi phí kinh tế đang được cảm nhận khắp Trung Đông, với Kuwait mới đây mở lại không phận lần đầu tiên kể từ tháng 2. Gánh nặng nhân đạo và kinh tế tạo thêm áp lực cho giải pháp hòa bình đồng thời làm phức tạp các nỗ lực ngoại giao.

**Kết luận**

Tình trạng bế tắc hiện tại là một trong những thời điểm nguy hiểm nhất trong lịch sử Trung Đông gần đây. Cả hai bên đã cố thủ vào các vị trí dường như khó hòa giải mà không có nhượng bộ đáng kể. Eo biển Hormuz đã trải qua những gián đoạn nghiêm trọng, và một cuộc phong tỏa hoàn toàn hoặc đổ vỡ lệnh ngừng bắn sẽ gây ra khủng hoảng năng lượng với hậu quả toàn cầu. Giá dầu có khả năng duy trì ở mức cao và biến động, với rủi ro tăng đáng kể nếu leo thang quân sự tiếp tục. Thị trường đang định giá sự không chắc chắn lớn, và những tuần tới sẽ rất quan trọng để xác định liệu ngoại giao có thể thắng thế hay khu vực sẽ rơi vào xung đột rộng hơn với hậu quả kinh tế tàn khốc.