Tối nay vừa cắn khoai tây chiên vừa lướt chuỗi, đột nhiên lại thấy tranh cãi về phí bản quyền thị trường thứ cấp… Nói trắng ra, ai cũng muốn “tự do giao dịch”, nhưng phía nhà sáng tạo cũng thực sự dựa vào điều này để duy trì cuộc sống. Chỉ là càng tranh cãi càng giống một trò chơi chiến lược: phí bản quyền ghi trong hợp đồng rất cứng, nhưng khi thị trường vòng vo, trình tổng hợp hợp nhất, cuối cùng vẫn là xem ai sẵn lòng hợp tác hơn.

Hơn nữa, tôi cũng có thể đồng cảm với các nhà đầu tư nhỏ lẻ phàn nàn về thu nhập của thợ đào/ người xác thực, MEV, tính công bằng trong sắp xếp thứ tự: bạn nghĩ mình đang ủng hộ nhà sáng tạo, kết quả một lần hoán đổi đi theo đường đi kỳ lạ, phí giao dịch + bị kẹp + quyền ưu tiên, nhìn bằng mắt thường thấy tiền trượt khỏi túi bạn… mệt mỏi nhưng vẫn còn đó, dù sao tôi bây giờ còn thích xem “phí bản quyền/tiền tip/quyền ưu tiên” như một thứ giống nhau: cho ai, cho bao nhiêu, có thể minh bạch hơn không. Cứ thế đi, ngày mai sẽ nghiên cứu xem giao dịch kỳ quặc đó được định tuyến như thế nào.