Spark đã làm gì đúng sau khi bị bắn trong AAVE và thu hút 1,3 tỷ USD trái ngược xu hướng

Khi Aave gặp phải đợt rút vốn hàng tỷ đô la, Spark đã tiếp nhận dòng thanh khoản khổng lồ.

Thảm họa trên chuỗi do lỗ hổng liên chain của Kelp DAO và LayzerZero đã chia thị trường cho vay DeFi thành hai thế giới rõ ràng.

「Toxic」 tài sản rsETH đổ vào Aave, khiến khoản nợ xấu khoảng 200 triệu USD bị phá vỡ, toàn mạng lưới thanh khoản rơi vào khủng hoảng, hàng trăm tỷ vốn bị tháo chạy.

Tuy nhiên, giữa bối cảnh rối ren, một gã khổng lồ cho vay khác là Spark lại bước vào thời điểm tỏa sáng của riêng mình. TVL (giá trị khóa tổng cộng) tăng nhanh 1,3 tỷ USD, lãi suất gửi ETH một thời chạm 130%, trở thành nơi an toàn hàng đầu để các cá mập chuyển tài sản.

Một sự kiện " chim đen " đã xác nhận lại chủ nhân của ngai vàng DeFi.

Aave rút tiền như dòng máu chảy, Spark nhân cơ hội hút 13 tỷ USD

Cầu nối cross-chain của rsETH bị phá vỡ, toàn thị trường cho vay của Aave lập tức bị tạm dừng.

Hacker dùng rsETH giả mạo để thế chấp vay lượng lớn WETH trên Aave, rút sạch tài sản sạch, để lại một đống nợ xấu.

Hoảng loạn lan rộng như virus: Trong gần 3 ngày rưỡi, Aave đã rút ra 15,1 tỷ USD, tổng số tiền gửi giảm từ 48,5 tỷ USD xuống còn 30,7 tỷ USD, khoảng một phần ba vốn bị tháo chạy; tỷ lệ sử dụng WETH trên nhiều chuỗi đạt 100%; người gửi tiền không thể rút tiền, người thanh lý không còn tiền để cho vay.

Hoạt động nổi bật nhất là của Sun Yuchen, nhanh chóng rút về 65.584 ETH, trị giá khoảng 154 triệu USD.

Hành động “rút trước, giữ sau” này tạo thành hiệu ứng bầy đàn trên thị trường. Đối với nhà đầu tư, lợi suất hàng năm cao đến đâu cũng không thể bù đắp nỗi hoảng loạn không thể rút vốn gốc.

Khi Aave trở thành điểm thoát thanh khoản của hacker, Spark trở thành lối thoát cho người dùng chạy trốn.

TVL của Spark không giảm mà còn tăng thêm 1,3 tỷ USD, tổng quy mô đạt 4,74 tỷ USD. Số tiền này là phiếu tín nhiệm mà thị trường gửi gắm bằng tiền thật.

Do nhu cầu vay mượn lớn đổ vào Spark, cộng thêm thanh khoản khan hiếm, lãi suất gửi ETH trên Spark đã trải qua một đợt tăng vọt kỳ diệu, một thời chạm 130% theo năm, phản ánh rõ ràng mức chênh lệch cao của tài sản an toàn.

Khả năng Spark tiếp nhận dòng cầu này nhờ vào cấu trúc hệ sinh thái đặc biệt của nó. Khác với Aave, Spark là động cơ vay mượn của hệ sinh thái Sky, dựa vào dự trữ USDS khổng lồ. Là tiền đồn thanh khoản của Sky, Spark không chỉ dựa vào tiền gửi bên ngoài mà còn có thể trực tiếp nhận bổ sung stablecoin qua hạn mức tín dụng của Sky.

Hậu phương thanh khoản “ngân hàng trung ương” này giúp Spark luôn duy trì kênh rút tiền thông suốt ngay cả khi thị trường chấn động mạnh.

Bỏ qua danh vọng TVL, Spark rút rsETH ngược dòng

Spark thoát khỏi bẫy rsETH là nhờ vào một quyết định ngược dòng cách đây 3 tháng.

Ngày hôm đó, số phận khác nhau. Ngày 29 tháng 1, hai nền tảng vay mượn xử lý token thế chấp lại đi theo hai hướng trái ngược nhau.

Aave bùng nổ. Giao thức chính thức ra mắt rsETH E-Mode, cho phép người dùng vay theo đòn bẩy với tỷ lệ thế chấp cao 93% (LTV). Mục tiêu của Aave là thu hút khoảng 1 tỷ USD rsETH chảy vào, phục hồi tỷ lệ sử dụng WETH và đẩy mạnh TVL cùng doanh thu.

Spark thận trọng rút lui. Giao thức thông qua quản trị đã hoàn toàn dừng cung cấp rsETH mới và dần loại bỏ khỏi danh sách tài sản.

Hành động này của Spark từng gây bất mãn mạnh mẽ từ các người dùng đòn bẩy ETH vòng vòng, họ thường dùng cách thế chấp lặp lại stETH hoặc rsETH để chênh lệch lợi nhuận, việc Spark dừng cung cấp buộc họ phải chuyển vị thế, phần lớn chuyển sang Aave có chính sách thoáng hơn, lãi suất thấp hơn.

Thời điểm đó, cộng đồng đặt câu hỏi về việc nhóm phát triển của Spark “quá bảo thủ” hoặc “từ bỏ tăng trưởng”. Không ai nghĩ rằng, bước đi này về sau có thể cứu cả giao thức.

Sau này, trưởng nhóm chiến lược của Spark, monetsupply.eth, trong phần tổng kết đã chỉ ra rằng quyết định loại bỏ rsETH dựa trên cơ chế thắt chặt an toàn.

• Chi phí biên so với lợi ích biên: Nếu chi phí duy trì một loại tài sản vượt quá lợi nhuận rủi ro điều chỉnh của nó mang lại cho giao thức, loại tài sản đó sẽ bị loại bỏ;

• Độ tập trung rủi ro: Tỷ lệ sử dụng rsETH trên Spark cực thấp, gần như bị chi phối bởi một địa chỉ ví, khó phân tán rủi ro;

• Khảo sát sở thích người dùng: Người dùng cá mập duy nhất của rsETH thể hiện mong muốn chủ động chuyển sang wstETH hoặc weETH – các loại thế chấp trưởng thành hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc dọn dẹp tài sản của giao thức.

Chính nhờ vào sự minh bạch và kỷ luật trong quyết định “không theo đuổi TVL mù quáng” này, Spark đã tránh được mọi thiệt hại tiềm tàng do rsETH bị hacker lợi dụng.

Hệ thống kiểm soát rủi ro nhiều lớp: Giới hạn tốc độ + Dự phòng lãi suất + Kiến trúc cách ly

PANews cho rằng, ngay cả khi không loại bỏ rsETH, cấu trúc của Spark cũng đủ sức chống đỡ các rủi ro này. So với Aave, vốn hướng tới hiệu quả vốn mà hy sinh dự phòng an toàn, Spark xây dựng một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, sâu rộng.

Spark thực thi giới hạn tốc độ gửi rút (Rate-Limited Caps), nghĩa là lượng gửi và rút trong một khoảng thời gian cố định sẽ tăng dần theo từng giai đoạn. Ngay cả khi rsETH chưa bị loại bỏ, kẻ tấn công cũng không thể giống như trên Aave, gửi vào 2,9 tỷ USD thế chấp trong một lần. Thiết kế này hạn chế quy mô rủi ro tối đa của một sự kiện, giữ thiệt hại trong phạm vi có thể chấp nhận.

Spark duy trì mức lãi suất tối đa khá cao trong thời gian dài. Trong điều kiện thị trường ổn định, lãi suất vay cao sẽ làm giảm nhu cầu vay quá mức (vì vay đắt quá không ai dám vay), đồng thời thu hút nhiều người gửi tiền hơn (người gửi tiền sẽ kiếm được nhiều hơn). Kết quả là, pool luôn còn thanh khoản, không bị “cạn kiệt” dẫn đến không thể rút tiền. Đặc biệt trong thời kỳ thị trường giảm mạnh, không xảy ra tình trạng rút tiền hàng loạt do thiếu thanh khoản.

Khi tỷ lệ sử dụng của quỹ tăng, đường cong lãi suất của Spark sẽ trở nên dốc hơn so với Aave, dẫn đến hai hậu quả rõ rệt:

• Buộc giảm đòn bẩy: Chi phí lãi suất cao buộc người vay chủ động tìm cách trả nợ để giảm dư nợ;

• Thu hút bổ sung thanh khoản: Lợi nhuận gửi tiền hàng năm cao sẽ nhanh chóng thu hút vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài, giải quyết tình trạng tỷ lệ sử dụng 100%.

Kiến trúc phân lập module của Spark giúp kiểm soát rủi ro tốt hơn. Khi xử lý các tài sản tổng hợp có rủi ro cao như USDe, Spark cũng thận trọng, cách ly chúng trong các kho rủi ro sơ cấp, đảm bảo rằng ngay cả khi một loại tài sản nhỏ gặp vấn đề, cũng không ảnh hưởng đến các quỹ vay chính của nền tảng.

Từ Aave đến Spark, dòng chảy thanh khoản lớn thể hiện sự chuyển dịch từ ưu tiên lợi nhuận sang ưu tiên an toàn, ổn định.

Việc Aave rút hàng trăm tỷ USD đã cảnh báo tất cả các giao thức hướng tới hiệu quả vốn cao. Trong bối cảnh hy sinh biên an toàn, bất kỳ rủi ro liên quan nhỏ nào từ bên ngoài cũng có thể biến thành khủng hoảng toàn cục của giao thức.