20万 biến thành 30 tỷ Có lẽ tất cả chúng ta đều đã trách nhầm SBF rồi

Gần đây trong giới công nghệ có hai tin tức chồng chất khiến tôi đột nhiên muốn xem xét lại người SBF này.

Tin thứ nhất: SpaceX công bố đạt thỏa thuận chiến lược với Cursor, trao quyền cho SpaceX mua lại Cursor với giá 60 tỷ USD hoặc thanh toán 10 tỷ USD để thúc đẩy hợp tác hai bên. Cursor trong một đêm từ “công cụ lập trình AI dễ dùng nhất” biến thành “tài sản chiến lược do Musk chỉ định”.

Tin thứ hai, nhiều người có thể quên: Một trong những nhà đầu tư tổ chức đầu tiên của Cursor là Alameda Research.

Tháng 4 năm 2022, Alameda đầu tư 200.000 USD vào vòng Pre-Seed của công ty mẹ của Cursor là Anysphere, chiếm khoảng 5% cổ phần.

Khoản cổ phần này đã được bán với giá gốc khi phá sản của FTX, còn ngày nay trị giá khoảng 3 tỷ USD.

Cũng vào tháng 4 năm 2022, SBF thông qua Alameda đầu tư 500 triệu USD vào vòng B của Anthropic, chiếm 86% toàn bộ vòng gọi vốn, sở hữu khoảng 8% cổ phần.

Anthropic bây giờ quy mô ra sao? Vốn định giá vòng trước là 380 tỷ USD, còn giá trị vòng này đã vượt qua một nghìn tỷ.

Khoảng 8% đó ban đầu, sau IPO có thể vượt qua nghìn tỷ USD!

Nhưng trong quá trình phá sản của FTX, khoản cổ phần này cuối cùng được bán đấu giá với giá trị khoảng 884 triệu USD.

Chúng ta phần lớn ghi nhớ SBF qua bức ảnh ngồi trước tòa: tóc rối bù, áo phông rộng thùng thình, vẻ mặt như không biết mình đã làm sai gì.

Nhưng trước đó, anh ta là một người khác.

SBF và chủ nghĩa vị lợi hiệu quả

Ngoài là một đại gia trong lĩnh vực tiền mã hóa, SBF còn là một trong những nhân vật tiêu biểu của Chủ nghĩa vị lợi hiệu quả (Effective Altruism, EA).

Logic cốt lõi của EA rất đơn giản: Làm việc thiện không chỉ dựa vào nhiệt huyết, mà còn phải tính toán tỷ lệ đầu tư sinh lợi — dùng cùng nguồn lực, giảm thiểu đau khổ và tạo ra điều tốt nhiều nhất có thể.

Nguyên tắc sống của SBF là: Trước tiên kiếm thật nhiều tiền, sau đó đầu tư vào những nơi có thể tạo ra điều tốt lớn nhất.

Anthropic chính xác là đối tượng hoàn hảo theo logic này.

Dario Amodei cùng một nhóm nghiên cứu viên rời khỏi OpenAI để thành lập Anthropic, sứ mệnh cốt lõi là “xây dựng AI mạnh mẽ trong điều kiện an toàn” — gần như chính là câu trả lời tiêu chuẩn của nhóm EA về mối lo ngại rủi ro AI. SBF đầu tư vào Anthropic không chỉ là một khoản đầu tư tài chính, trong khung câu chuyện của anh, đó là một hành động hiệu quả nhằm dùng vốn để thúc đẩy an toàn tương lai của nhân loại.

Anh không phải là kẻ đánh bạc, anh là người tin tưởng.

Thời đó, trong giới AI, EA là tư tưởng chủ đạo. An toàn, phù hợp, phát triển chậm rãi và thận trọng — đó là chính trị đúng đắn trong giới tinh hoa công nghệ Silicon Valley. SBF, Dustin Moskovitz, Jaan Tallinn, những người này dùng tiền thật để duy trì câu chuyện này.

Chuỗi biến động sau khi FTX sụp đổ

Rồi, tháng 11 năm 2022, FTX sụp đổ.

SBF vào tù, không chỉ mang theo bản thân anh.

Anh còn mang theo tiếng nói của EA tại Silicon Valley.

Logic cốt lõi của EA là: Mục đích có thể biện hộ cho phương tiện, miễn là “điều thiện” cuối cùng đủ lớn.

Logic này trong tay SBF được đẩy đến cực điểm — mượn dụng tài sản khách hàng để đầu tư, vì nếu đầu tư thành công, có thể làm nhiều việc thiện hơn.

Trước tòa, nhóm bào chữa của anh thậm chí còn cố dùng mức tăng của Anthropic để chứng minh “tầm nhìn xa trông rộng” của anh.

Nhưng công tố viên lập tức phản bác: Dùng tiền trộm để đầu tư, dù có lời cũng vẫn là trộm.

Câu này đúng. Về mặt pháp lý, không có gì để chê trách.

Nhưng sau vụ án SBF, toàn bộ hệ tư tưởng của EA đã bị hệ thống hóa thanh trừng trong dư luận. Nhãn hiệu “người vị lợi hiệu quả” từ thẻ căn cước của giới tinh hoa biến thành một biểu tượng chế nhạo. Những người cẩn trọng, an toàn, phù hợp, đồng bộ mất đi vị trí đạo đức cao nhất.

Trong khi đó, một nhóm người khác âm thầm bước lên sân khấu.

Chủ nghĩa tăng tốc công nghệ (e/acc) — mặc kệ an toàn hay không, cứ chạy trước rồi tính — tiến hóa sẽ tự chọn lọc câu trả lời — bắt đầu trở thành niềm tin mới của Silicon Valley.

Marc Andreessen, những người tin rằng “tăng trưởng chính là điều thiện” đã xây dựng lại hệ tư tưởng trên đống đổ nát của EA.

Trong khi đó, tổng số nợ của FTX chỉ là 11,2 tỷ USD, còn nhóm quản lý phá sản thực tế đã thu hồi được 15 tỷ USD…

Nếu không phải do nhóm quản lý phá sản làm loạn, tài sản của SBF có thể dễ dàng vượt qua nghìn tỷ!