Gần đây luôn có người hỏi tôi “người xây dựng/blockchain/bundle” có cần đào sâu đến mức viết tay bài luận… Tôi nghĩ nhà đầu tư nhỏ lẻ chỉ cần biết ba điều này là đủ: 1) Các giao dịch bạn gửi không nhất thiết theo thứ tự bạn thấy để vào block, việc có người đóng gói, người chèn vào là chuyện bình thường; 2) Một số thất bại không phải do tốc độ tay của bạn chậm, mà là sau khi bị phát hiện, người khác đổi cách đóng gói để đẩy bạn ra; 3) Muốn tránh rủi ro thì đừng mê tín “công bằng trên chuỗi”, trước hết hãy kiểm soát những gì có thể, như đừng mở rộng slippage quá mức, đừng cố gắng vượt qua lúc mạng tắc nghẽn. Các hệ thống giao dịch tự động của AI Agent còn kỳ quặc hơn, kể chuyện thì phóng đại, nhưng thực tế để đảm bảo an toàn thì những người kiểm tra đường đi, quyền hạn, và khả năng rollback mới là người làm đúng… Dù sao tôi chỉ có một câu: đừng tin vào câu chuyện, hãy xem xét kết quả thanh toán trước.