Vậy là bạn chắc chắn đã nghe về vụ GameStop đúng không? Đó không chỉ là một cú pump ngẫu nhiên. Thực ra, đằng sau những cú biến động điên rồ đó có một cơ chế cụ thể, gọi là ép gamma - và thành thật mà nói, hiểu được nó có thể giúp bạn tránh bị thiệt hại nặng.

Hãy để tôi phân tích rõ hơn về những gì thực sự xảy ra khi một đợt ép gamma bắt đầu. Hầu hết mọi người không nhận thức được mức độ liên kết chặt chẽ giữa thị trường quyền chọn và giá cổ phiếu. Khi bạn giao dịch quyền chọn, bạn không chỉ đặt cược vào việc cổ phiếu tăng hoặc giảm - bạn còn liên quan đến một thứ gọi là các "Greeks", đo lường cách giá quyền chọn phản ứng với các điều kiện thị trường khác nhau.

Delta là cái chính. Hãy nghĩ nó như một đồng hồ tốc độ - nó cho biết mức độ một giá quyền chọn di chuyển theo mỗi đô la mà cổ phiếu di chuyển. Nhưng điều thú vị là: gamma đo tốc độ delta đó thay đổi như thế nào. Đây chính là nơi diễn ra cú ép.

Đây là cách thiết lập cho một đợt ép gamma: Đầu tiên, bạn sẽ thấy một làn sóng mua call, thường từ các nhà giao dịch cá nhân đổ vào các quyền chọn out-of-the-money. Trong vụ GameStop, cộng đồng r/WallStreetBets của Reddit đã phối hợp để khai thác lượng short interest khổng lồ. Họ không chỉ mua cổ phiếu - họ còn mua nhiều quyền chọn call.

Bây giờ, khi các nhà tạo lập thị trường bán các quyền chọn call đó, họ phải phòng ngừa rủi ro bằng cách mua cổ phiếu cơ sở. Càng bán nhiều call, họ càng phải mua nhiều cổ phiếu hơn để quản lý rủi ro. Đây chính là điểm bắt đầu của vòng phản hồi. Khi các nhà tạo lập thị trường mua cổ phiếu để phòng ngừa, giá cổ phiếu tăng lên. Khi giá tăng, delta tăng theo, buộc các nhà tạo lập thị trường phải mua thêm cổ phiếu. Đây là một chu trình tự củng cố - mua nhiều call dẫn đến delta tăng nhanh, kích hoạt mua cổ phiếu nhiều hơn, đẩy giá lên cao hơn, làm delta tăng nữa. Đó chính là ép gamma trong hành động.

Trong cuối năm 2020, vụ GameStop là ví dụ hoàn hảo cho điều này. Bạn có các nhà đầu tư cá nhân tràn đầy tiền kích thích, Robinhood vừa mới ra mắt dịch vụ giao dịch không phí, và lượng short interest cực kỳ lớn. Khi đợt ép xảy ra, các short seller bị mắc kẹt và phải mua vào để thoát lỗ, điều này càng làm tăng thêm sức nóng. Cổ phiếu di chuyển theo những cách dường như hoàn toàn không liên quan đến các yếu tố cơ bản của công ty.

Nhưng theo tôi, thật lòng thì: phần lớn mọi người nên chỉ xem các đợt ép gamma diễn ra chứ đừng cố gắng giao dịch chúng. Độ biến động là cực kỳ khủng khiếp - bạn có thể thấy biến động 20-30% chỉ trong một đêm. Và điều khiến hầu hết các trader thất bại là: bạn không thực sự kiểm soát được cú di chuyển đó. Các bài đăng trên mạng xã hội từ các nhân vật chủ chốt có thể làm cổ phiếu biến động 20% hoặc hơn. Các cơ quan quản lý có thể tạm dừng giao dịch. Đó là hỗn loạn.

Thêm nữa, ép gamma không thể duy trì lâu dài. Chúng hoàn toàn không liên quan đến các yếu tố thực tế của doanh nghiệp. Nó giống như trò chơi ghế musical - cuối cùng, nhạc dừng lại, người chơi muộn bị loại. Những người mua đỉnh cao nghĩ rằng cú move sẽ tiếp tục mãi mãi cuối cùng sẽ bị mắc kẹt và mất hết tiền, trong khi những người vào sớm thì chốt lời.

Vậy nên, đúng là ép gamma có thật, ngày càng phổ biến, và có thể tạo ra những cú biến động thị trường cực kỳ điên rồ. Chỉ nhớ rằng: xem cho vui thường là lựa chọn sáng suốt hơn là tham gia trực tiếp.