Quý I, tổng giá trị mua bán sáp nhập toàn cầu vượt 1,2 nghìn tỷ USD! Xu hướng AI bùng nổ định hình lại bản đồ, giá trị giao dịch tăng trưởng 26% bất chấp xu hướng

Hỏi AI · Xu hướng đầu tư cổ phần AI đang thúc đẩy sự thay đổi trong thị trường M&A như thế nào?

Thị trường M&A toàn cầu thể hiện sự bền bỉ mạnh mẽ giữa bối cảnh biến động địa chính trị và thị trường.

Theo Reuters, dữ liệu từ Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán London cho thấy, trong quý 1 năm 2026, tổng giá trị các giao dịch M&A toàn cầu vượt quá 1,2 nghìn tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước, lập kỷ lục mới trong cùng kỳ lịch sử. Mặc dù số lượng giao dịch giảm 17% so với cùng kỳ, nhưng quy mô của từng giao dịch đã mở rộng đáng kể, giao dịch liên quan đến AI và mua bán xuyên biên giới trở thành động lực chính.

Khác với sự đình trệ trong M&A do chính sách thuế “Ngày giải phóng” của Trump năm ngoái gây ra, thì đến cuối tháng 2 năm nay, xung đột Trung Đông ít ảnh hưởng đến ý định thâu tóm của các doanh nghiệp. Giám đốc toàn cầu về M&A của Deutsche Bank, ông Sam Kim, cho biết, “Lần này, mọi người không còn chờ đợi tình hình tốt lên nữa, mà nhận thức rằng biến động vốn đã là trạng thái bình thường, và thúc đẩy các giao dịch trong khung cảnh này.” Giám đốc tư vấn toàn cầu của BNP Paribas, ông George Holst, tiết lộ rằng, trong năm nay, danh mục M&A của ngân hàng này về số lượng và giá trị đều tăng hơn 20% so với năm ngoái.

Giao dịch liên quan đến AI chi phối các thương vụ lớn, xu hướng đầu tư cổ phần nổi bật

Các giao dịch lớn chi phối cấu trúc thị trường trong quý này.

Dữ liệu của LSEG cho thấy, quý 1 có 22 giao dịch trị giá trên 10 tỷ USD, lập kỷ lục trong một quý. Trong sáu giao dịch lớn nhất, có bốn liên quan trực tiếp đến AI. Vòng gọi vốn 110 tỷ USD của OpenAI chiếm tới ba trong số đó, trong khi vòng gọi vốn 30 tỷ USD của Anthropic xếp thứ tư.

Đáng chú ý, tất cả bốn giao dịch này đều là các hình thức đầu tư cổ phần, không phải mua bán truyền thống. Dữ liệu của LSEG cho thấy, các giao dịch kiểu này chiếm 29% tổng số giao dịch trong quý, và xu hướng này đang mở rộng nhanh chóng.

Trong khi đó, các công ty phần mềm bị coi là “thất bại” trong cạnh tranh AI hoặc dễ bị tác động đã giảm hoạt động rõ rệt. Các nhà đầu tư liên tục bán tháo cổ phiếu liên quan, làm giảm giá trị các mục tiêu này, theo các nhà thầu M&A nhận định.

Biến động thị trường không ngăn cản các giao dịch, doanh nghiệp chuyển sang chiến lược thận trọng hơn

Xung đột Trung Đông gây ra cú sốc nguồn cung dầu chưa từng có, giá dầu biến động mạnh và định giá doanh nghiệp dao động lớn, nhưng Hội đồng quản trị doanh nghiệp chủ yếu nâng cao tiêu chuẩn đánh giá, chứ không từ bỏ các thương vụ M&A.

Giám đốc M&A khu vực EMEA của UBS, ông Philipp Beck, nói rằng, “Động lực của M&A xuất phát từ logic chiến lược, còn quan trọng hơn cả biến động ngắn hạn của thị trường.” Ông bổ sung rằng, nếu biến động kéo dài vài tháng thay vì vài tuần, và gây rối loạn lạm phát, lãi suất và dự báo tăng trưởng, “thì động thái thị trường có thể sẽ thay đổi, nhưng hiện tại chưa đến mức đó.”

Giám đốc toàn cầu về M&A của Morgan Stanley, ông John Collins, cho biết, các khách hàng doanh nghiệp vẫn xem M&A là động lực chính cho tăng trưởng, “nếu biến động giảm bớt, chúng ta có thể thấy tình hình sôi động như nửa cuối năm ngoái.”

Sự bùng nổ M&A xuyên biên giới, Mỹ trở thành thị trường mục tiêu lớn nhất

Chuyển hướng M&A xuyên biên giới trở thành chủ đề trung tâm trong quý này. Dữ liệu của LSEG cho thấy, quý 1, quy mô M&A xuyên biên giới tăng 47% so với cùng kỳ, đạt 454,7 tỷ USD, cao nhất kể từ năm 2002.

Mỹ là thị trường mục tiêu hấp dẫn nhất, chiếm 52,4% tổng giá trị các giao dịch xuyên biên giới, Anh đứng thứ hai với 11,5%. Các giao dịch tiêu biểu gồm: Tập đoàn gia vị lớn của Mỹ, McCormick, mua lại hoạt động thực phẩm của Unilever tại Anh, sau hợp nhất sẽ hình thành tập đoàn thực phẩm toàn cầu trị giá 65 tỷ USD; tháng trước, Engie của Pháp công bố mua lại mạng lưới điện của Anh với giá 21,3 tỷ USD.

Giám đốc M&A toàn cầu của Barclays, ông Andrew Woeber, nhận định, “Hoạt động doanh nghiệp xuyên biên giới là một xu hướng quyết định mà chúng ta đang chứng kiến, các CEO và hội đồng quản trị không còn chờ đợi thời điểm hoàn hảo nữa.” Giám đốc Holst của BNP Paribas cũng cho biết, đối với các doanh nghiệp châu Âu đang đối mặt với áp lực tăng trưởng nội địa chậm lại, việc hoàn tất các giao dịch tại Mỹ rất hấp dẫn — thị trường Mỹ tăng trưởng mạnh hơn, định giá doanh nghiệp cao hơn, và còn có khả năng bảo vệ thuế quan tại chỗ.