Vừa mới xem qua biểu đồ—hơn một phần tư tỷ đô la trong hợp đồng tương lai tiền điện tử đã bị thanh lý trong một ngày vào tháng Ba, và phần lớn là các vị thế mua bị thiệt hại nặng. Bitcoin đã mất khoảng 167 triệu đô la, Ethereum thấy 79 triệu, và Solana thêm 26 triệu. Mô hình rõ ràng nếu bạn đã giao dịch crypto một thời gian: khi đòn bẩy quá mức và thị trường quyết định đi theo hướng ngược lại, đó là một cuộc thảm sát cho các nhà giao dịch giữ vị thế mua quá mức.

Điều thú vị là các vị thế mua chịu thiệt hại nặng nhất trên toàn bộ thị trường. Thanh lý vị thế mua Bitcoin chiếm 70% tổng số, Ethereum khoảng 59%, và Solana đứng ở mức 76%. Điều này cho thấy phần lớn nhà giao dịch đã đặt cược vào giá cao hơn với đòn bẩy quá lớn. Khi giá giảm nhanh đó xảy ra, các lệnh gọi ký quỹ đến nhanh chóng và các sàn bắt đầu tự động đóng vị thế. Nó giống như domino đổ—một lần thanh lý kích hoạt bán tháo nhiều hơn, dẫn đến nhiều thanh lý hơn, và đột nhiên bạn có một hiệu ứng dây chuyền đẩy giá xuống còn mạnh hơn nữa.

Cơ chế hoạt động rất tàn nhẫn nhưng dễ dự đoán. Hợp đồng tương lai vĩnh viễn không có ngày hết hạn như hợp đồng thông thường, vì vậy các sàn dùng lãi suất tài trợ để giữ giá gắn kết với thị trường giao ngay. Nhưng khi bạn dùng đòn bẩy, bạn đang vay tiền để tăng cường các cược của mình. Sàn có hệ thống tự động theo dõi số dư ký quỹ của bạn, và ngay khi nó giảm xuống dưới mức duy trì, boom—vị thế của bạn bị đóng bắt buộc. Không cảnh báo, không khoan nhượng.

Trong quá khứ, các sự kiện thanh lý này không hiếm khi xảy ra trong các giai đoạn điều chỉnh. Những chuyện tương tự đã xảy ra vào giữa năm 2022 và đầu năm 2024. Điều làm tôi ấn tượng là cách đòn bẩy nhanh chóng được gỡ bỏ. Sau các sự kiện này, tổng lãi suất mở thường giảm đáng kể, điều này thực sự giảm thiểu rủi ro hệ thống trong thị trường. Vì vậy, theo một cách kỳ lạ, những sự kiện đau đớn này giống như những áp lực giải phóng cho hệ thống.

Nếu bạn là nhà giao dịch crypto đang xem xét điều này, bài học khá rõ ràng. Thứ nhất, đừng quá đà với đòn bẩy—duy trì dưới 5x là thực hành tốt cho hầu hết mọi người. Thứ hai, thực sự sử dụng lệnh dừng lỗ thay vì hy vọng thị trường sẽ bật lên. Thứ ba, giữ một khoảng cách thực giữa ký quỹ hiện tại và mức thanh lý, vì biến động có thể tăng nhanh. Một số nhà giao dịch còn dùng chế độ Ký quỹ Cô lập để ít nhất giới hạn thiệt hại cho từng vị thế riêng biệt thay vì rủi ro toàn bộ tài khoản.

Những thanh lý này về cơ bản là cách thị trường nói rằng: đòn bẩy không phải là tiền miễn phí. Lợi nhuận tiềm năng có thể hấp dẫn, nhưng cơ chế để bị xóa sổ lại nhanh và không khoan nhượng. Đối với bất kỳ nhà giao dịch crypto nào tham gia phái sinh, hiểu cách các sự kiện này hoạt động là điều không thể bỏ qua—đó là sinh tồn. Việc rút hơn 250 triệu đô la gần đây chỉ là một lời nhắc nhở nữa rằng tôn trọng quản lý rủi ro luôn thắng mọi tham lam.