Gần đây tôi liên tục thấy xuất hiện tuyên bố này trên mạng xã hội—rằng 1,1 triệu bitcoin của Satoshi Nakamoto có thể được mở khóa chỉ bằng một cụm từ phục hồi gồm 24 từ. Thật điên rồ đến mức thu hút sự chú ý, có lẽ đó là lý do nó cứ lan truyền mãi. Nhưng vấn đề là: về mặt kỹ thuật, điều đó hoàn toàn không thể xảy ra, và khi bạn hiểu lý do tại sao, toàn bộ câu chuyện sẽ sụp đổ.

Hãy để tôi phân tích tại sao điều này không khả thi. Đầu tiên, chuyện cụm từ seed 24 từ đó? Đó là BIP39, một tiêu chuẩn không tồn tại vào thời điểm Satoshi thực sự khai thác bitcoin. Chúng ta đang nói về năm 2013 cho BIP39 so với năm 2009-2010 khi Satoshi còn hoạt động. Lúc đó, bitcoin chỉ tạo ra các khóa riêng 256-bit thô trực tiếp lưu trong các tệp ví. Không có mnemonic, không có cụm từ phục hồi thân thiện với người dùng, chẳng có gì như vậy. Vì vậy, cố gắng áp dụng công nghệ ví hiện đại vào các đồng coin của Satoshi một cách retroactive là vô lý—hạ tầng đó hoàn toàn chưa tồn tại.

Thứ hai, số lượng bitcoin của Satoshi không nằm sau một chìa khóa duy nhất. Các nghiên cứu cho thấy các ví bitcoin của Satoshi được phân bổ qua hơn 22.000 khóa riêng lẻ liên kết với các địa chỉ pay-to-public-key ban đầu. Điều này khiến ý tưởng "một cụm từ mở khóa tất cả" trở nên không thể. Bạn sẽ cần 22.000 cụm từ, chứ không phải một.

Tiếp theo là bằng chứng trên blockchain, đây mới là phần thuyết phục nhất. Mọi địa chỉ liên kết với Satoshi đều có thể xem công khai trên các trình duyệt blockchain. Không có địa chỉ nào đã di chuyển kể từ năm 2010. Nếu ai đó thực sự truy cập vào ví đó? Mọi người sẽ thấy ngay trên chuỗi. Sự minh bạch của bitcoin chính là thứ bác bỏ ngay lập tức tin đồn này.

Và nếu bạn muốn đi sâu vào mã hóa—dù có áp dụng tiêu chuẩn hiện đại đi nữa, việc brute-force một khóa riêng 256-bit là hoàn toàn không thể về mặt toán học. Chúng ta đang nói đến 2^256 khả năng kết hợp, khoảng 10^77 kết quả. Nhiều hơn số nguyên tử trong vũ trụ quan sát được. Công suất tính toán hiện tại cần khoảng 10^48 năm để phá một khóa riêng bitcoin duy nhất. Yeah, điều đó không xảy ra đâu.

Điều thực sự đang diễn ra là các bài đăng lan truyền này dựa vào yếu tố sốc, chứ không phải chính xác về mặt kỹ thuật. "24 từ có thể mở khóa 71.410 USD bitcoin" nghe có vẻ gây sốc, nên thu hút tương tác. Những chỉnh sửa từ các nhà nghiên cứu thực thụ? Họ chỉ nhận được một phần nhỏ sự chú ý. Đây là hậu quả của việc các khái niệm mã hóa phức tạp bị rút gọn thành các câu chuyện trên mạng xã hội—mọi người chia sẻ câu chuyện cảm thấy thú vị, chứ không phải chính xác về mặt kỹ thuật.

Thông điệp thực sự cần rút ra? Kiến trúc ban đầu của bitcoin từ năm 2009 vẫn cực kỳ vững chắc. Các đồng coin của Satoshi vẫn còn nguyên vì chúng được bảo vệ bởi các nguyên tắc mã hóa thực sự đã được thiết lập hơn một thập kỷ trước, chứ không phải bởi một cụm từ phục hồi ma thuật nào đó đang lan truyền. Hiểu cách bitcoin hoạt động—thiết kế ví, sinh khóa, toàn bộ hệ thống—là kiến thức phức tạp, nhưng đáng để học nếu bạn thực sự quan tâm đến lĩnh vực này.