Tôi nhận thấy một bước ngoặt thú vị trong lịch sử khai thác Bitcoin, dường như đang được viết lại ngay lúc này. Các công ty công khai trong lĩnh vực này đang trải qua căng thẳng nghiêm trọng — lỗ khoảng 19 nghìn đô la cho mỗi BTC khai thác được khi giá khoảng 72 nghìn đô la. Nhưng thay vì bỏ cuộc, họ đang làm điều gì đó mang tính cách mạng: biến thành nhà vận hành trung tâm dữ liệu cho trí tuệ nhân tạo.

Đây không chỉ là một bước ngoặt nhỏ. Chỉ riêng trong khu vực công khai đã ký hơn 70 tỷ đô la hợp đồng về AI và tính toán hiệu suất cao. Core Scientific, TeraWulf, Hut 8 — tất cả đều đã ký các thỏa thuận dài hạn trị giá nhiều tỷ đô la. Đến cuối năm nay, một số công ty có thể thu về tới 70% doanh thu từ AI, chứ không phải từ khai thác truyền thống.

Kinh tế giải thích tất cả. Cơ sở hạ tầng khai thác tốn khoảng 700 nghìn đến 1 triệu đô la mỗi megawatt, trong khi cơ sở hạ tầng AI được định giá từ 8 đến 15 triệu đô la mỗi megawatt. Sự khác biệt lớn, nhưng điều quan trọng là AI mang lại biên lợi nhuận trên 85% với khả năng dự báo doanh thu nhiều năm. So sánh: giá hash trong tháng Ba đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, khoảng 28–30 đô la mỗi petahash mỗi ngày. Ở mức này, cần điện năng giá dưới 0,05 đô la mỗi kilowatt-giờ để vẫn có lãi.

Họ quyết định tài trợ cho sự chuyển đổi này theo hai cách. Thứ nhất — vay nợ. IREN phát hành trái phiếu chuyển đổi trị giá 3,7 tỷ đô la, TeraWulf có tổng nợ 5,7 tỷ đô la, Cipher Digital trong tháng 11 đã phát hành trái phiếu trị giá 1,7 tỷ đô la. Thứ hai — bán Bitcoin. Core Scientific đã bán khoảng 1900 BTC vào tháng Một, dự kiến sẽ thanh lý gần như toàn bộ số dự trữ còn lại trong quý đầu tiên. Bitdeer đã hoàn toàn xóa sạch dự trữ trong tháng Hai. Ngay cả Marathon, nhà nắm giữ lớn nhất với 53 nghìn BTC, cũng mở rộng chính sách bán ra từ toàn bộ số dư.

Ở đây xuất hiện một nghịch lý thú vị. Chính các công ty bán Bitcoin để tài trợ cho cơ sở hạ tầng AI — là những công ty cung cấp năng lực khai thác đảm bảo an toàn cho toàn bộ mạng lưới Bitcoin. Khi họ giảm công suất, tỷ lệ hash giảm xuống. Mạng lưới đạt đỉnh khoảng 1160 exahash mỗi giây vào tháng Mười, nay đã giảm xuống còn 920 EH/s với ba lần điều chỉnh độ khó liên tiếp giảm.

Thị trường đã phản ánh rõ ràng sự chia rẽ này. Các công ty có hợp đồng HPC đảm bảo được giao dịch với hệ số 12,3 lần so với doanh thu dự kiến, còn các công ty khai thác thuần túy chỉ đạt 5,9. Các nhà đầu tư sẵn sàng trả hơn gấp đôi để có tiếp xúc với AI. Điều này càng thúc đẩy thêm động lực cho bước ngoặt tiếp theo.

Theo dự báo, tỷ lệ hash có thể đạt 1,8 zettahash vào cuối năm 2026, nhưng điều này phụ thuộc vào việc giá Bitcoin phục hồi về mức 100 nghìn đô la. Nếu giá duy trì ở mức 70 nghìn hoặc thấp hơn, quá trình chuyển đổi sang cơ sở hạ tầng AI sẽ diễn ra nhanh hơn, và lĩnh vực khai thác theo kiểu truyền thống sẽ hoàn toàn biến đổi. Các chip thế hệ mới có thể giúp ích — các chip mới sẽ tiêu thụ gấp đôi ít năng lượng hơn cho mỗi Bitcoin, nhưng để triển khai cần vốn mà các công ty hiện đang đổ vào AI.

Nói chung, chúng ta đang chứng kiến một sự dịch chuyển căn bản về bản chất của các công ty này. Cách đây mười năm, họ là những người khai thác tích trữ Bitcoin. Giờ đây, họ trở thành nhà vận hành trung tâm dữ liệu, bán Bitcoin để tài trợ cho sự phát triển. Liệu đây có phải là phản ứng tạm thời hay một sự chuyển đổi vĩnh viễn — tất cả đều phụ thuộc vào một yếu tố: giá Bitcoin.