Bạn có bao giờ tự hỏi bank run là gì không? Đây là một khái niệm tài chính cực kỳ quan trọng, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường hiện nay.

Bank run xảy ra khi một lượng lớn khách hàng đồng loạt rút tiền gửi từ một ngân hàng vì lo sợ về khả năng thanh toán của nó. Cái khó là khi càng nhiều người rút tiền, xác suất vỡ nợ càng tăng, tạo thành một vòng xoáy tâm lý. Hầu hết các ngân hàng không giữ toàn bộ tiền mặt mà thay vào đó dùng nó cho các khoản vay và đầu tư. Vì thế khi bank run xảy ra, họ buộc phải bán tài sản với giá thấp hơn để có tiền mặt, và điều này có thể khiến họ thực sự mất khả năng thanh toán.

Nhìn lại lịch sử, bank run là gì mà nó lại gây ra những cuộc khủng hoảng lớn như vậy? Vào thập niên 1930, một cuộc bank run nhỏ ở Tennessee đã kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền trên toàn nước, khi tin tức lan truyền và mọi người hoảng loạn rút tiền. Đó là lý do chính phủ Mỹ thành lập FDIC năm 1933 để bảo hiểm tiền gửi lên tới 250.000 đô la, giảm nỗi sợ hãi của người gửi tiền.

Cuộc khủng hoảng 2008 cũng chứng kiến những vụ bank run đáng kể. Washington Mutual phải đóng cửa khi người gửi rút hơn 16,7 tỷ đô la, Wachovia cũng gặp tình trạng tương tự với 15 tỷ đô la bị rút trong hai tuần.

Nhưng điều thú vị là bank run không chỉ xảy ra trong thế giới tài chính truyền thống. Năm 2022, thế giới tiền điện tử đã chứng kiến một sự kiện tương tự khi một sàn giao dịch lớn sụp đổ do các vấn đề về thanh khoản. Người dùng hoảng loạn và rút hơn 8 tỷ đô la khỏi các sàn, trong đó có 3,7 tỷ đô la Bitcoin, 2,5 tỷ đô la Ether và hơn 2 tỷ đô la stablecoin. Nỗi sợ hãi này lan sang các loại tiền điện tử khác, làm giảm 12% tổng giá trị thị trường.

Sự sụp đổ này kéo theo một loạt tác động. BlockFi, một công ty cho vay tiền điện tử, phải nộp đơn xin phá sản. Genesis Global cũng tạm dừng các giao dịch redemption và khoản vay mới vào cuối năm 2022. Sự liên tiếp này giống như một hiệu ứng domino trong hệ sinh thái tiền điện tử.

Thế nhưng từ sự hỗn loạn này, một xu hướng tích cực đã xuất hiện. Người dùng bắt đầu chuyển sang các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và tăng cường sử dụng stablecoin. Dòng tiền chảy ra khỏi các sàn tập trung, phản ánh sự thay đổi trong tâm lý thị trường. Điều này cho thấy rằng ngay cả sau khi hiểu rõ bank run là gì và những rủi ro nó mang lại, cộng đồng tiền điện tử vẫn tìm ra cách để thích ứng và phát triển.