Tôi nhớ, vài năm trước, người ta cứ mang TON ra để chọc cười hoài: sắp bay vút lên rồi, nhưng máy bay vẫn cứ lượn vòng mãi trên đường băng. Câu chuyện buồn cười, đúng không? Nhưng điều thú vị là — giờ đây, trò đùa đó bắt đầu diễn ra theo chiều ngược lại. Các mini game trên Telegram bùng nổ dữ dội.

Hiện nay ở đó đã có hơn một trăm trò chơi, và đến cuối tháng họ chờ thêm hai nghìn trò nữa được ra mắt. Ngay cả chính Telegram cũng có vẻ không ngờ trước sự đổ xô này. Tôi đã nói chuyện với những người tham gia vào việc đó và phát hiện ra một vài điều thú vị về cách nó kiếm tiền như thế nào.

Hóa ra, nguồn thu chính của các mini game trong Telegram không phải đến từ chính người chơi, mà đến từ quảng cáo của các dự án khác. Đây là một mô hình kinh doanh dựa trên lưu lượng truy cập (traffic), vốn đã thống trị trong ngành công nghiệp game Trung Quốc từ lâu. Các dự án trả tiền để được quảng bá trong game, nhằm thu hút người dùng thực sự. Trước đây, họ dùng các nền tảng Web3 task, nhưng giờ hầu như không còn người thật — chủ yếu là bot, và chính các studio tự giao việc cho nhau rồi tự làm.

Các mini game của Telegram đã hiệu quả hơn rất nhiều. Chúng cạnh tranh trực tiếp và quyết liệt với các nền tảng task truyền thống. Nếu xu hướng này tiếp tục, thì các nền tảng Web3 truyền thống có thể đơn giản là biến mất. Thậm chí vốn đầu tư mạo hiểm cũng đã nhận ra điều này. Chẳng hạn, Vertex Capital đã đầu tư vào mảng này và giờ họ tự phát triển game Token Hunter để kích hoạt người dùng từ các dự án NFT của mình.

Nhưng còn một câu hỏi đã khiến tôi trăn trở rất lâu: liệu con người có thật sự sẵn sàng trả tiền cho những mini game này không? Tôi từng hoài nghi, cho đến khi tôi nói chuyện với Sleepy, người sáng lập dự án NFT Weirdo Ghost Gang. Anh ấy nói một điều hoàn toàn khác. Theo lời anh, số lượng người sẵn sàng trả tiền cho game còn vượt xa cả những gì họ kỳ vọng.

Các con số thật ấn tượng. Catizen, một trong những mini game phổ biến nhất trên Telegram, đã đạt hơn 16 triệu đô la doanh thu nhờ các giao dịch mua trong game. Người ta mua vật phẩm hỗ trợ, đồ đạc, các gói mở rộng — tất cả cũng như trong các game di động thông thường. Notcoin kiếm hơn 300 nghìn đô la mỗi tháng. Đây là những khoản tiền nghiêm túc.

Một điểm quan trọng: trong các game crypto truyền thống, vật phẩm hỗ trợ có giá hàng chục, hàng trăm đô la, khiến người chơi bình thường bị nản. Còn trong các mini game Telegram, giá thấp hơn nhiều — 0.99, 1.99 đô la. Điều này thu hút một lượng lớn người sẵn sàng chi chút ít, nhưng thường xuyên. Cát gom lại thành tháp, như người ta vẫn nói.

Giờ nói về token. Nhiều người hỏi: liệu các dự án đang kiếm được nhiều tiền rồi có phát hành token không? Цзун Юэ, nhà đầu tư và người tham gia thị trường, tin chắc là có. Bởi vì mô hình kinh doanh dựa trên lưu lượng truy cập chỉ là tạm thời. Không có token thì dự án phải chịu số phận chỉ tồn tại trong ngắn hạn. Nhưng đó lại là nghệ thuật — phát hành token đúng cách để không làm hỏng dự án.

Sleepy ban đầu phản đối token. Anh nghĩ rằng điều đó có thể gây hại cho sự phát triển dài hạn. Nhưng sau khi họ nhìn thấy có bao nhiêu người sẵn sàng trả tiền, họ đã thay đổi quan điểm. Token vào đúng thời điểm có thể tạo cho dự án một lực đẩy mới.

Các mini game trên Telegram dần chứng minh rằng đây không chỉ là một trào lưu. Mô hình kiếm tiền kết hợp — quảng cáo cộng mua trong game cộng, về tiềm năng, cả token — đang trở thành tiêu chuẩn mới. Có vẻ như chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của một thị trường nghiêm túc với tiềm năng hàng trăm triệu người dùng hoạt động mỗi tháng. Thậm chí còn lớn hơn.

Có thể trò chơi quy mô thật sự dành cho TON đã được khởi chạy rồi, nhưng chưa phải ai cũng nhận ra điều đó.