Mới nghe kể một câu chuyện, rất cảm động lòng người. Khoảng mười năm trước, một nhà sáng lập trong lĩnh vực tiền mã hóa đã kiên trì và nhân phẩm của anh ấy được người bạn đồng hành ghi lại bằng lời văn.

Tôi nhận thấy đây không phải là câu chuyện thành công thương mại điển hình, mà còn giống như một ghi chép về cách một người giữ vững nguyên tắc trong một ngành công nghiệp đầy bụi bặm. Câu chuyện bắt đầu từ mùa xuân năm 2014, khi đó nhà sáng lập này còn làm việc cho một công ty ví nổi tiếng, thậm chí đã bán nhà để đầu tư vào Bitcoin. Sau đó, giá Bitcoin giảm mạnh, tài sản của anh ấy giảm đáng kể, nhưng điều đó không làm lung lay niềm tin của anh vào công nghệ blockchain. Sự kiên trì với công nghệ thay đổi thế giới đó thực sự có thể truyền cảm hứng.

Điều khiến tôi ấn tượng thực sự là những việc anh ấy làm sau này. Vào mùa hè năm 2014, anh gia nhập một nền tảng giao dịch tiền mã hóa. Thời điểm đó ngành công nghiệp không thuận lợi, có một thành viên cộng đồng mắc bệnh nặng nhưng không đủ khả năng chi trả viện phí. Nhà sáng lập này và các cộng sự đã cùng phát động một dự án từ thiện, tổ chức đấu giá vật phẩm để quyên góp, còn viết một bài báo kỹ thuật để thảo luận về cách sử dụng blockchain để thực hiện từ thiện hoàn toàn minh bạch 100%. Đây là ba năm trước khi anh thành lập sàn giao dịch lớn của riêng mình. Thời điểm đó, anh còn chưa phải là đại gia.

Vào tháng 8 năm 2017, một người dùng trẻ vô tình chuyển vài nghìn đô la Mỹ đến địa chỉ không được hỗ trợ trên nền tảng. Theo quy trình ngành, người dùng phải tự chịu trách nhiệm. Nhưng đối với một người trẻ tuổi hơn 20, đó có thể là thu nhập của một năm, học phí, thậm chí là hy vọng cho tương lai. Nhà sáng lập này không do dự, huy động nguồn lực phát triển giúp người dùng khôi phục tài sản. Đây là trường hợp đầu tiên trong ngành. Sau đó, nền tảng của anh giúp hơn 180k người dùng khôi phục tổng cộng 441 triệu USD tài sản. Những việc này từ góc độ ROI chẳng có ý nghĩa gì, nhưng đã thắp lên hy vọng cho những người tuyệt vọng.

Đầu năm 2018, khi Bitcoin vượt mốc 20k USD, các vụ lừa đảo gia tăng. Sau khi một nhóm người Trung Quốc bị lừa, theo dõi dòng tiền phát hiện số tiền bị đánh cắp chảy vào một sàn giao dịch lớn. Theo quy trình lúc đó, người dùng phải báo cảnh sát trước, cảnh sát mới đồng ý phong tỏa tài khoản. Nhưng Trung Quốc khi đó cấm giao dịch tiền mã hóa, cảnh sát không tiếp nhận các vụ này. Nhà sáng lập này nói một câu: "Làm điều đúng đắn." Họ đã phong tỏa số tiền bị đánh cắp, sắp xếp cho nạn nhân và kẻ lừa đảo nói chuyện, cuối cùng kẻ lừa đảo tự nguyện hoàn tiền. Đây chỉ là một trong vô số lần anh kiên trì giữ gìn công lý.

Từ năm 2019 trở đi, nhân sự trong công ty của anh trở nên đa dạng hơn rất nhiều — có các tinh anh phố Wall, các nhà sáng lập châu Âu, nhà hoạt động NGO châu Phi, và cả những người trẻ ở nông thôn Đông Nam Á không muốn làm ngư dân. Người ta nói anh đối xử công bằng với tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, tín ngưỡng, giới tính, trình độ học vấn. Khi nhà của nhân viên Đông Nam Á bị thiêu rụi trong hỏa hoạn, anh đã góp tiền giúp đỡ; khi dịch bệnh lan rộng, anh cung cấp vật tư phòng hộ cho nhân viên; thậm chí khi chiến tranh Nga-Ukraine gây hại cho nhân viên, anh cũng không do dự mà hỗ trợ. Một doanh nhân sẵn sàng bỏ ra hàng triệu đô la để giúp đỡ nhân viên gặp khó khăn, đặc biệt là những nhân viên cấp thấp, điều này thực sự không phổ biến.

Phong cách lãnh đạo của anh có thể không phù hợp với kỳ vọng của các CEO truyền thống. Sự kiên trì về minh bạch và công bằng của anh đôi khi sẽ mâu thuẫn với kỳ vọng về quyền lực của những nhân viên quen môi trường tinh anh. Một số cựu nhân viên không hài lòng đã lan truyền cáo buộc ra truyền thông, khiến vợ anh cảm thấy thất vọng. Nhưng anh chọn chịu đựng, tiếp tục giữ vững công bằng và minh bạch, vì anh hiểu rằng công lý thực sự đôi khi đồng nghĩa với việc ít người đặc quyền cảm thấy không công bằng.

Tháng 11 năm 2022, khi một sàn giao dịch lớn gặp khủng hoảng, họ đã cầu cứu nhà sáng lập này. Anh triệu tập ban quản lý họp, nói một câu: "Chúng ta không phải để cứu công ty đó, chúng ta để cứu ngành này." Dù thương vụ cuối cùng không thành, câu nói đó đã thể hiện rõ ưu tiên của anh: lợi ích ngành quan trọng hơn lợi ích thương mại.

Vợ anh trong thư tin nhắn đã đề cập rằng, trong 10 năm qua, họ đã chứng kiến những biến đổi dữ dội của ngành, từ vài trăm đô la đến hơn 40k đô la. Nhiều người nổi tiếng bị ghét bỏ, nhiều tổ chức sụp đổ trong chớp mắt. Nhưng nhà sáng lập này không chọn lừa dối hay trốn tránh, anh chọn trung thực, tử tế, chân thành. Năm 2020, anh đã trải qua hai ca phẫu thuật cột sống, nằm trên giường 18 tháng vẫn không ngừng làm việc. Là CEO và cổ đông lớn nhất, lương của anh thậm chí còn thấp hơn các quản lý cấp cao sau này, và anh chưa từng nhận cổ tức.

Về người sáng lập một sàn giao dịch lớn, vợ anh nhận xét: anh không hiểu về trang sức, xe sang, đấu giá tác phẩm nghệ thuật. Anh mua quần áo bình dân trên Amazon, đi xe cân bằng để dự họp, còn hào hứng khoe với phóng viên chiếc xe Toyota van của mình, bị người khác chế nhạo. Anh không theo đuổi danh tiếng hay hưởng thụ. Anh luôn cố gắng giữ cảm xúc của bạn bè, dù bận rộn vẫn cố gắng dành thời gian cho ba đứa trẻ.

Chị ấy thừa nhận anh không phải là người hoàn hảo. Sai lầm lớn nhất là thiếu hiểu biết. Là người sáng lập một công ty khởi nghiệp không có nền tảng vững chắc, trong đội ngũ không có ai có nền tảng pháp lý, thậm chí tiếng Anh còn không giỏi. Trong tình cảnh thiếu kiến thức pháp luật, anh dựa vào sự công bằng, chính trực và trách nhiệm với ngành để lấy lòng người dùng, nhưng cũng đã phạm sai lầm.

Anh từng nói một câu: "Không ai muốn trở thành anh hùng, vì không ai sinh ra để xông lên trước đỡ đạn." Một người chỉ cần đứng ở vị trí của mình để bảo vệ gia đình, cộng đồng, ngành nghề, làm điều đúng đắn. Trong quá trình đó, anh không cần trở thành anh hùng.

Câu chuyện này khiến tôi nhớ rằng, trong miền Tây hoang dã hỗn loạn của tiền mã hóa, vẫn có người giữ vững nguyên tắc. Có thể anh đã phạm sai lầm, có thể một số quyết định chưa hoàn hảo, nhưng tâm huyết của anh dường như luôn rõ ràng. Đôi khi, điều đó còn quan trọng hơn tất cả.