Gần đây lại thấy bàn luận về吴忌寒, đột nhiên nhớ đến câu chuyện của nhân vật từng là biểu tượng trong giới blockchain. Từ một sinh viên xuất sắc hai bằng tại Đại học Bắc Kinh đến doanh nhân sở hữu hàng trăm triệu USD, rồi đến hiện tại là nhân vật gây tranh cãi, hành trình này thật sự đáng để chúng ta cùng trò chuyện.

Nói về điểm xuất phát của吴忌寒, còn phải kể từ lần đầu tiếp xúc với Bitcoin vào năm 2011. Lúc đó anh đang làm việc trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm, dựa vào khả năng phân tích chuyên nghiệp, anh đã quyết định bỏ ra 100k nhân dân tệ để mua 900 BTC. Quyết định này đã mang lại lợi nhuận sau hai năm—đến năm 2013, giá BTC tăng vọt lên 750 USD, số coin trong tay anh lập tức có giá trị không nhỏ. Chính khoản lợi nhuận sớm này đã giúp anh có vốn khởi nghiệp đầu tiên.

Điều thú vị là,吴忌寒 không chỉ là một nhà đầu tư, mà còn là một người truyền bá. Anh đã dịch whitepaper của Satoshi Nakamoto, trở thành người đầu tiên dịch whitepaper của BTC sang tiếng Trung, bản dịch này đến nay vẫn là bản phổ biến nhất. Sau đó, cùng kỹ sư长铗, anh sáng lập ra巴比特, xây dựng diễn đàn Bitcoin đầu tiên bằng tiếng Trung. Thời điểm đó, chẳng ai nghĩ rằng diễn đàn này sẽ ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái tiền mã hóa sau này.

Nhưng thực sự giúp吴忌寒 nổi bật hơn cả là dự án比特大陆. Năm 2013, anh hợp tác cùng詹克团 từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc thành lập công ty này, chuyên về thiết kế chip máy đào. Lúc đó, anh nhận ra một điểm mấu chốt: ai có thể chế tạo ra máy đào, người đó sẽ nắm giữ quyền lực trong thế giới Bitcoin. Ra mắt dòng蚂蚁矿机S đã thay đổi toàn bộ cục diện khai thác,比特大陆 nhanh chóng trở thành nhà sản xuất máy đào lớn nhất toàn cầu. Đến năm 2017, doanh thu của比特大陆 đã đạt 2.5Bỷ USD,吴忌寒 còn được Coindesk bình chọn là một trong mười người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực blockchain.

Tuy nhiên, điều khiến吴忌寒 gây tranh cãi nhất chính là sự kiện phân nhánh BCH năm 2017. Thời điểm đó, mạng lưới BTC bị tắc nghẽn, phí giao dịch tăng cao,吴忌寒 đề xuất mở rộng quy mô. Nhưng nhóm phát triển cốt lõi của BTC là Bitcoin Core kiên quyết phản đối, hai bên đã cắt đứt quan hệ hoàn toàn.吴忌寒 quyết định thực hiện hard fork, mở rộng kích thước khối từ 1MB lên 8MB. Vào ngày 1 tháng 8 năm 2017, Bitcoin Cash (BCH) chính thức ra đời. Quyết định này khiến anh bị cộng đồng BTC gọi là "ác bá", thậm chí có người còn gọi anh là "kẻ phản bội" của中本聪.

Trớ trêu thay, sau phân nhánh BCH, hiệu quả hoạt động của nó không như吴忌寒 mong đợi. Từ đợt tăng giá mạnh năm 2021, BCH không đạt được mức tăng như kỳ vọng, dần dần trở thành đồng coin thứ hai, thứ ba. Và BCH, dựa vào sức mạnh của比特大陆, vẫn là một câu hỏi lớn về tương lai.

Từ cuối năm 2018, giá coin bắt đầu giảm mạnh, đối thủ cạnh tranh tràn vào, hoạt động của比特大陆 trong lĩnh vực máy đào gặp nhiều khó khăn. Thêm vào đó, mâu thuẫn chiến lược giữa吴忌寒 và詹克团 ngày càng gay gắt—吴忌寒 muốn tập trung vào tài chính và blockchain, còn詹克团 lại đặt niềm tin vào chip AI. Năm 2019, nội chiến trong công ty leo thang đến mức đỉnh điểm, thậm chí còn kiện tụng nhau ra tòa. Cuối cùng, hai người đã đi đến thỏa thuận,吴忌寒 chọn rời khỏi công ty.

Tháng 1 năm 2021,吴忌寒 chính thức rời vị trí CEO của比特大陆, thành lập tập đoàn比特小鹿. Đây là một bước ngoặt mới trong sự nghiệp của anh.比特小鹿 tập trung vào xây dựng hạ tầng blockchain, tháng 4 năm 2023 niêm yết trên Nasdaq, hiện có giá trị khoảng 870 triệu USD.

Từ người tay trắng lập nghiệp đến sáng lập ra công ty máy đào lớn nhất thế giới, rồi đến việc tự lập kinh doanh, câu chuyện của吴忌寒 đầy tính kịch tính. Anh không giỏi tự quảng bá bản thân, nhưng dựa vào thực lực, anh đã để lại dấu ấn sâu đậm trong ngành blockchain. Dù thế giới đánh giá thế nào, đóng góp của anh cho sự phát triển của ngành là điều không thể phủ nhận. Có người ghét, có người kính trọng, nhưng không ai có thể phủ nhận ảnh hưởng của anh. Một nhân vật như vậy, thực sự đáng để chúng ta suy ngẫm.