Bạn có từng bị rối loạn bởi vô số viết tắt khi mới bước chân vào thị trường tiền mã hóa chưa? GM、HODL、FOMO、LFG những từ này tràn ngập khắp nơi, thấy người khác thảo luận sôi nổi, còn bản thân thì mơ hồ không hiểu gì. Thực ra, đây đều là những thuật ngữ thường dùng trong cộng đồng tiền mã hóa, nắm vững những thuật ngữ này, bạn sẽ dễ dàng hòa nhập hơn và hiểu rõ nhịp đập thực sự của thị trường.

Chúng ta hãy bắt đầu với những thuật ngữ phổ biến nhất. FOMO là tâm lý sợ bỏ lỡ, nhìn thấy người khác kiếm tiền mà ghen tị, sợ mình bỏ lỡ cơ hội. HODL nghĩa là giữ lâu dài, xuất phát từ một lỗi chính tả của một người dùng mạng, sau này trở thành biểu tượng của niềm tin trong giới crypto. GM là chào buổi sáng, GNIGHT là chào buổi tối, LFG nghĩa là "Let's go" (Cùng tiến lên), đây đều là cách cộng đồng chào hỏi nhau. Ngoài ra còn có DYOR (tự nghiên cứu), FUD (sợ hãi và hoài nghi), BTD (mua vào khi giá thấp) — những viết tắt này bạn có thể thấy hàng ngày trên Discord và Twitter.

Ngoài những thuật ngữ cơ bản này, còn có một số từ mô tả trạng thái thị trường. Trong thị trường bò (bull market), mọi người thường hét LFG, giá tăng vọt (moon), cá mập (whale) đang mua mua mua. Thị trường gấu (bear market) thì khác hẳn, toàn là tiếng "rekt" (bị thanh lý). ATH là giá cao nhất mọi thời đại, ATL là giá thấp nhất mọi thời đại, hai từ này thường được dùng để so sánh.

Về mặt kỹ thuật, cũng cần hiểu một số thuật ngữ. DeFi là trung tâm của tài chính phi tập trung, Staking là khóa coin để nhận lợi nhuận, Mining là đào coin — đây đều là các cách kiếm tiền. Gas phí là chi phí giao dịch trên Ethereum, NFT là token không thể thay thế, giờ đã không còn là khái niệm mới nữa. Cũng có các khái niệm Layer 1 và Layer 2, Layer 1 là các chuỗi nền tảng như Bitcoin, Ethereum, còn Layer 2 là các giải pháp mở rộng như Arbitrum, Optimism.

Trong giới crypto còn có một hệ thống phân loại thú vị. Coin thay thế (Altcoins) là tất cả các loại tiền mã hóa ngoài Bitcoin, mỗi loại đều có điểm sáng riêng — có loại cải tiến cơ chế đồng thuận, có loại tăng tốc giao dịch, có loại tích hợp hợp đồng thông minh. Nhưng không phải tất cả coin thay thế đều có giá trị, coin rác (shitcoin) là những dự án thiếu nội dung thực chất, chủ yếu dựa vào thao túng và phô trương, rủi ro cực cao.

Coin meme là một phân khúc rất thú vị. Dogecoin (DOGE) là tiền meme đầu tiên, ban đầu chỉ là trò đùa, ai ngờ Elon Musk ủng hộ, giờ còn có thể dùng để thanh toán. Sau đó còn xuất hiện các coin meme như PEPE, Shiba Inu (SHIB), đặc điểm chung là do cộng đồng thúc đẩy, giá biến động lớn, đầy tính giải trí. Có người chia coin meme thành "chó đất" và "chó vàng" — chó đất là dự án mới, chó vàng là những dự án tăng giá hàng chục, thậm chí hàng trăm lần sau khi được cộng đồng nâng đỡ. Dù rủi ro cao, nhưng những đồng coin này thể hiện sức hút đặc biệt của thị trường crypto.

Cuối cùng, phải kể đến coin ảo (airdrop coin). Những dự án này không có nền tảng công nghệ thực sự, cũng không có ứng dụng rõ ràng, chỉ dựa vào quảng bá và phô trương để duy trì, gần như là lừa đảo. Thiếu minh bạch, dễ bị thao túng, nhanh chóng sụp đổ là đặc điểm chung của chúng.

Tổng thể, hiểu rõ các thuật ngữ và phân loại này rất quan trọng để tồn tại trong giới crypto. Tinh thần LFG có thể truyền cảm hứng, nhưng trước khi đầu tư vào bất kỳ dự án nào, bạn đều phải tự nghiên cứu (DYOR), tự trang bị kiến thức cho mình. Thị trường crypto nhiều cơ hội, nhưng cũng đầy rẫy cạm bẫy, giữ lý trí quan trọng hơn nhiều so với việc theo đuổi đám đông.