Cuộc thăm dò bầu cử 2028: Bản đồ chính trị không có Trump bắt đầu được định hình

Triển vọng của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028 đang hình thành với đặc điểm nổi bật: sự vắng mặt hợp pháp của Donald Trump trong cuộc đua. Sau hai nhiệm kỳ liên tiếp, cựu tổng thống bị loại khỏi cuộc đua theo Tu chính án thứ hai mươi hai của Hiến pháp, mở ra một kịch bản chưa từng có cho cả đảng Cộng hòa lẫn đảng Dân chủ. Các cuộc thăm dò mới nhất về bầu cử cho thấy các ứng viên mới nổi và những động thái quyền lực mới trong cả hai đảng.

Cuộc đua mở trong các cuộc thăm dò của đảng Dân chủ: Harris và Newsom dẫn đầu cuộc tranh đua

Trong lĩnh vực đảng Dân chủ, cuộc cạnh tranh cho đề cử diễn ra sít sao hơn dự kiến. Theo dữ liệu thu thập bởi RealClear Polling từ tháng 1 đến tháng 2 vừa qua, Kamala Harris duy trì lợi thế nhẹ nhàng trên toàn quốc với 28,3%, trở thành ứng viên yêu thích của giới cầm quyền đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, các cuộc thăm dò về từng ứng viên cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Gavin Newsom, Thống đốc California, thu hẹp khoảng cách đáng kể. Trong các khảo sát như Yahoo/YouGov, chính trị gia người California này có phần nhỉnh hơn với 19% so với 18% của Harris trong số cử tri đảng Dân chủ đã đăng ký bỏ phiếu. Các số liệu khác, như của Echelon Insights, ủng hộ ông với lợi thế lên tới sáu điểm.

Phía sau hai ứng viên dẫn đầu, xuất hiện một nhóm cạnh tranh gồm Pete Buttigieg (trung bình 9,3%, đạt 13% trong Yahoo), Alexandria Ocasio-Cortez (8,1%, dự kiến lên 12%), Mark Kelly (5,8%), Josh Shapiro (5,8%) và JB Pritzker (4,6%). Cũng có tên của Cory Booker, Andy Beshear và Gretchen Whitmer với tỷ lệ thấp hơn.

Một yếu tố đáng chú ý: 19% số người được khảo sát trong đảng Dân chủ vẫn chưa xác định rõ ưu tiên của mình, cho thấy các cuộc thăm dò bầu cử vẫn còn biến động và dễ thay đổi trong những tháng tới.

JD Vance khẳng định vị thế thống trị không thể tranh cãi trong các cuộc thăm dò của đảng Cộng hòa

Trong khi đảng Dân chủ đối mặt với cuộc đua đa dạng, phía đảng Cộng hòa thể hiện một thực tế hoàn toàn khác. JD Vance, Phó Tổng thống đương nhiệm, chiếm ưu thế gần như tuyệt đối trong các cuộc thăm dò.

Ở cấp quốc gia, Vance dẫn trước các đối thủ tới 28 điểm, phản ánh sự củng cố của lá phiếu bảo thủ sau hành trình của ông. Trong các cuộc sơ bộ tại New Hampshire, tình hình còn gay cấn hơn: Phó Tổng thống đạt tới 55% ủng hộ, bỏ xa đối thủ gần nhất tới 47 điểm.

Các ứng viên khác của đảng Cộng hòa nằm trong vùng xung quanh. Marco Rubio đạt 8%, Nikki Haley và Ron DeSantis cùng đạt 6,5%, Tulsi Gabbard có 3%, Ted Cruz chỉ 0,5%. Các tên tuổi như Rand Paul (5%), Vivek Ramaswamy (3-4%), Tim Scott (1-3%) và Josh Hawley (1%) hoàn thành danh sách ứng viên, nhưng không ai trong số họ đủ sức đe dọa vị thế thống trị của Vance trong các cuộc thăm dò của đảng Cộng hòa.

Vấn đề pháp lý hiến pháp: tại sao Trump không thể trở lại năm 2028

Rào cản ngăn Donald Trump tái tranh cử không phải là chính trị, mà là pháp lý. Tu chính án thứ hai mươi hai của Hiến pháp, được phê chuẩn năm 1951, quy định rõ ràng rằng “không ai có thể được bầu làm tổng thống quá hai lần.”

Trump nhậm chức tổng thống ngày 20 tháng 1 năm 2017, hoàn thành nhiệm kỳ đầu tiên vào năm 2021 sau khi thua Joe Biden, thắng lại vào tháng 11 năm 2024 và nhậm chức lần nữa vào ngày 20 tháng 1 năm 2025. Với hai nhiệm kỳ đã qua, cựu tổng thống đã chạm tới giới hạn hiến pháp.

Hạn chế này xuất phát trực tiếp từ bốn nhiệm kỳ liên tiếp của Franklin D. Roosevelt, một tiền lệ khiến các nhà soạn thảo luật lo ngại về việc tập trung quyền lực trong tay một cá nhân duy nhất. Việc sửa đổi quy định này sẽ cần thông qua một nghị quyết mới, đòi hỏi đa số hai phần ba tại cả hai viện của Quốc hội và sự phê chuẩn của các bang, một rào cản gần như không thể vượt qua trong bối cảnh chính trị hiện nay.