Giá Tungsten lập đỉnh cao nhất mọi thời đại, toàn bộ chuỗi công nghiệp đứng trước ngã rẽ chuyển đổi cấu trúc

Giá tungsten tăng đột biến đang gây chấn động toàn ngành công nghiệp. Trong khoảng thời gian gần một năm kể từ đầu năm 2025 đến nay, giá các sản phẩm liên quan đến tungsten đã tăng hơn 4 lần. Hầu hết các sản phẩm chính như quặng tungsten, trung gian, bột đều liên tục lập đỉnh mới, hiện tượng này không chỉ là biến động giá đơn thuần mà còn thúc đẩy sự tái cơ cấu toàn bộ hệ sinh thái ngành công nghiệp.

「Không còn gọi là ‘thép tungsten’ nữa, mà nên gọi là ‘vàng tungsten’」—lời của một giám đốc điều hành của một nhà sản xuất dụng cụ thể hiện rõ sự căng thẳng trong ngành. Những biến động nhanh chóng của thị trường tungsten đã ảnh hưởng sâu rộng đến chiến lược quản lý doanh nghiệp, nguồn cung nguyên liệu, phát triển sản phẩm, khiến mọi doanh nghiệp đều không thể tránh khỏi giai đoạn chuyển đổi này.

Giá tungsten tăng vọt, phân chia rõ rệt trong ngành

Việc giá tungsten tăng đã mang lại tác động cực kỳ khác biệt trong toàn chuỗi ngành. Các doanh nghiệp khai thác phía trên đảm bảo lợi nhuận ổn định, trong khi ngành gia công dụng cụ, máy móc phía dưới đang đối mặt với áp lực chi phí nghiêm trọng.

Thị trường khai thác phía trên đang rất khả quan. Các tập đoàn lớn như Xiamen Tungsten, Zhangyuan Tungsten, Xianglu Tungsten đã liên tiếp điều chỉnh dự báo lợi nhuận năm 2025 theo chiều hướng tích cực. Đặc biệt, Zhangyuan Tungsten tận dụng tối đa hiệu quả phối hợp trong chuỗi cung ứng do thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu và tăng trưởng nhu cầu, đạt mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng đáng kể. Đối với các doanh nghiệp sở hữu tài nguyên, giá tungsten tăng trực tiếp mang lại lợi nhuận cao hơn.

Trong khi đó, ngành gia công dụng cụ phía dưới đang chứng kiến sự phân cực nhanh chóng. Các doanh nghiệp lớn với nguồn vốn dồi dào và quy mô sản xuất lớn có thể hấp thụ chi phí tăng bằng cách nâng giá sản phẩm, còn phần lớn doanh nghiệp trung bình và nhỏ thì đối mặt với khó khăn kép: thiếu vốn và tồn kho. Nhiều doanh nghiệp buộc phải giảm sản lượng hoặc tạm hoãn quyết định kinh doanh, thậm chí rút lui khỏi thị trường ngày càng nhiều.

Tình hình của các doanh nghiệp gia công dụng cụ giống như bị kẹp giữa hai chiếc bánh mì. Giá nguyên liệu đầu vào ngày càng biến động, thời hạn báo giá ngắn lại, chi phí mua sắm không ngừng tăng. Trong khi đó, các nhà gia công máy móc phía dưới không thể đáp ứng ngay yêu cầu tăng giá của nhà sản xuất dụng cụ, khiến gánh nặng chi phí của doanh nghiệp vẫn duy trì ở mức cao.

Các yếu tố cấu trúc đẩy giá tungsten tăng

Nguyên nhân chính thúc đẩy giá tungsten liên tục tăng là do sự mất cân đối lớn trong cung cầu. Các ý kiến từ các doanh nghiệp như Huashui Precision, Xiamen Tungsten đều chung nhận thức—đó là sự mất cân đối nghiêm trọng trong cung cầu.

Trong chuỗi ngành tungsten toàn cầu, hạn chế về nguồn cung đã rõ ràng. Trung Quốc là nhà sản xuất tungsten lớn nhất thế giới, nhưng bị hạn chế sản xuất do quy định về hạn ngạch và môi trường. Thêm vào đó, dự trữ chiến lược cũng làm giảm cung cấp một cách chủ đích, đẩy cầu vượt quá cung.

Ở phía cầu, cũng có những thay đổi lớn. Các ngành mới nổi như năng lượng mặt trời, AI, ô tô năng lượng mới đang thúc đẩy nhu cầu tungsten tăng mạnh. Theo khảo sát của Jianghai Securities, công nghệ cắt dây tungsten trong sản xuất pin năng lượng mặt trời đang phổ biến nhanh, dự kiến đến 2025, tỷ lệ thâm nhập vào quy trình cắt wafer silicon sẽ vượt 60%. Thậm chí, đến 2026, công suất lắp đặt toàn cầu của công nghệ Heterojunction (HJT) sẽ đạt 80GW, tạo ra khoảng 6.400 tấn nhu cầu tungsten mới.

Khoảng cách cung cầu này đã thay đổi tâm lý thị trường đáng kể. Hiện tại, thị trường tungsten phế liệu đã trở thành trạng thái “giá mỗi ngày một khác”, thậm chí có trường hợp giá tăng hơn 5 lần chỉ trong vài tháng. Ví dụ, giá thu hồi của thép tungsten phế liệu tháng 3/2025 là khoảng 200 nhân dân tệ/kg, nay đã vượt 1.000 nhân dân tệ/kg, liên tục lập đỉnh mới.

Thêm vào đó, các doanh nghiệp trong chuỗi ngành thường xuyên điều chỉnh giá đã làm tăng thêm tâm lý lạc quan trên thị trường. Chỉ riêng Huashui Precision đã thực hiện 4 lần điều chỉnh giá kể từ tháng 12/2025. Từ hợp đồng dài hạn nguyên liệu tungsten đến sản phẩm dụng cụ, đều có sự tăng giá toàn diện, lan rộng đến ngành bán dẫn và mở rộng ra thị trường quốc tế.

Chuyển đổi trong chuỗi ngành: Đổi mới công nghệ trở thành trục cạnh tranh mới

Trong bối cảnh giá tăng đột biến, chuỗi ngành buộc phải chuyển đổi. Quá trình này không chỉ là thử thách mà còn là cơ hội để chuyển đổi chất lượng ngành công nghiệp.

Trong ngành, đã bắt đầu có sự chuyển đổi căn bản về mô hình kinh doanh. Các ngành gia công kim loại màu trước đây dựa vào mô hình “giá nguyên liệu + chi phí gia công” không còn phù hợp để đối phó với biến động giá tungsten. Các chuyên gia nhận định, một số nhà sản xuất dụng cụ đã nhận thức rõ rằng “khi nguyên liệu đắt đỏ, giá trị của việc giảm chi phí nhờ công nghệ sẽ nổi bật hơn”. Từ mô hình cạnh tranh giá thấp, ngành đang chuyển sang đầu tư nghiên cứu phát triển và nâng cao chất lượng sản phẩm, không thể quay lại.

Trong buổi họp nhà đầu tư của Ouke Yi, cũng xác nhận xu hướng này. Công ty cho biết, “dưới tác động của giá nguyên liệu liên tục tăng, ngành dụng cụ sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu và chuyển đổi sang nâng cao chất lượng”. Sự quan tâm của khách hàng phía dưới tập trung vào hiệu quả gia công, tuổi thọ, độ ổn định của dụng cụ, và các doanh nghiệp có công nghệ, dịch vụ ưu việt sẽ nổi bật hơn. Thứ tự cạnh tranh trong ngành đang chuyển từ “giá cả” sang “giá trị”, đây là quá trình không thể tránh khỏi.

Các doanh nghiệp khai thác phía trên cũng đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi. Tháng 2, Xiamen Tungsten đã mua lại cổ phần chính của Jiangxi Dadi Mining Development Co., Ltd., nhằm tăng dự trữ tài nguyên, nâng cao tỷ lệ tự cung tự cấp nguyên liệu, giảm thiểu rủi ro chuỗi cung ứng. Việc hợp nhất tài nguyên và nâng cao hiệu quả sản xuất đang trở thành trung tâm chiến lược phát triển của các doanh nghiệp khai thác phía trên.

Giá tungsten tăng cao trong ngắn hạn gây khó khăn cho ngành, nhưng quá trình này cũng thúc đẩy toàn ngành nâng cao độ phụ thuộc công nghệ, chuyển sang cạnh tranh dựa trên giá trị gia tăng. Quá trình tái cấu trúc hệ sinh thái này chính là cách để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của toàn chuỗi ngành. Những doanh nghiệp có thể thích ứng với làn sóng nhu cầu mới chính là những doanh nghiệp có khả năng giảm chi phí và đổi mới công nghệ để tự cải tổ.