#美政府计划多国联合护航霍尔木兹 Tại Sao Hoa Kỳ Muốn Thành Lập "Liên Minh Hormuz"?

Hoa Kỳ có kế hoạch thành lập cái gọi là "Liên Minh Hormuz" trong thời gian tới để kiểm soát Eo Biển Hormuz và thúc giục các quốc gia như Anh và Nhật Bản phản ứng. Với các xung đột đang diễn ra ở Trung Đông, tình hình hiện tại ở Eo Biển Hormuz như thế nào? Các bên đã phản ứng như thế nào? Những khó khăn nào trong việc tiến hành hoạt động hộ tống ở eo biển?
Tình Hình Hiện Tại ở Eo Biển Hormuz Như Thế Nào?
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Araghchi nói trong một cuộc phỏng vấn với các phương tiện truyền thông Mỹ vào ngày 14 rằng Eo Biển Hormuz thực sự đang mở cửa và chỉ đóng cửa đối với "những kẻ thù của Iran". Ông tuyên bố rằng "mặc dù nhiều tàu chọn không đi qua vì lý do an ninh, nhưng điều này không liên quan gì đến chúng tôi".

Arne Loman Rasmussen, trưởng nhóm phân tích tại công ty quản lý rủi ro toàn cầu, cho biết với các phương tiện truyền thông Mỹ rằng mặc dù Eo Biển Hormuz chưa bị phong tỏa một cách vật lý, nhưng các đe dọa của Iran kết hợp với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa đã ngăn chặn nhiều tàu chở dầu không đi qua eo biển. "Eo biển hoàn toàn đóng cửa. Các tàu chở dầu phải đối mặt với nguy hiểm bị tấn công, gặp khó khăn trong việc lấy bảo hiểm hoặc phải chịu chi phí bảo hiểm cắt cổ, vì vậy họ chỉ có thể chờ tình hình an ninh cải thiện trước khi tiếp tục hoạt động."

Theo trang web của Tổ chức Hàng hải Quốc tế có trụ sở tại London, từ khi Hoa Kỳ và Israel phát động các hoạt động quân sự chống lại Iran cho đến ngày 13 tháng 3, tổng cộng có 16 vụ tấn công tàu được xác nhận xảy ra ở và xung quanh Eo Biển Hormuz, làm chết ít nhất 7 thủy thủ và 1 công nhân xưởng đóng tàu, với ít nhất 4 thủy thủ mất tích.

Lloyd's List Intelligence báo cáo rằng từ ngày 1 đến 13 tháng 3, chỉ có 77 tàu đi qua Eo Biển Hormuz. So sánh, từ ngày 1 đến 11 tháng 3 năm 2025, 1,229 tàu đã đi qua eo biển. Theo báo Hàng ngày Telegraph của Anh, không có tàu nào đi qua eo biển vào ngày 14, đây là lần đầu tiên xảy ra như vậy kể từ khi xung đột bắt đầu.

Tình hình hiện tại ở Eo Biển Hormuz đã gây ra giá dầu quốc tế tăng vọt, với các tác động dây chuyền ngày càng tăng cường. Andy Haldane, cựu trưởng kinh tế gia của Ngân hàng Anh, viết rằng "với Eo Biển Hormuz hoàn toàn đóng cửa, một phần năm vận chuyển dầu toàn cầu đã bị gián đoạn, với tổn thất hàng ngày tiếp cận 20 triệu thùng. Đây là cú sốc lớn nhất từng xảy ra trên thị trường dầu toàn cầu, gây ra sự biến động giá dầu trong ngày nghiêm trọng và các phát hành quỹ dự trữ dầu chiến lược khổng lồ. Điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử."

Các Bên Đã Phản Ứng Như Thế Nào?
Theo Axios vào ngày 16, trích dẫn nhiều nguồn tin, các quan chức Mỹ đã tiến hành các cuộc tư vấn ngoại giao điện thoại chuyên sâu vào cuối tuần với các quốc gia từ châu Âu, châu Á và khu vực Vịnh để đảm bảo các cam kết chính trị về việc thành lập cái gọi là "Liên Minh Hormuz".

Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 15 rằng nếu các đồng minh NATO không hành động giúp Hoa Kỳ giữ cho Eo Biển Hormuz mở cửa, NATO sẽ phải đối mặt với tương lai "rất tồi tệ".

Mặc dù Trump nói trên phương tiện truyền thông xã hội rằng nhiều quốc gia "sẽ gửi tàu chiến cùng Hoa Kỳ", nhưng cho đến nay không quốc gia nào đã đưa ra cam kết công khai.

Thủ tướng Anh Starmer đã nói chuyện điện thoại với Trump vào ngày 15 về việc thông qua Eo Biển Hormuz. Bộ trưởng An ninh Năng lượng và Phát thải Ròng của Anh Miliband nói với các phương tiện truyền thông rằng nội các Anh đang xem xét tất cả các tùy chọn có thể và đã "tham vấn với các đồng minh bao gồm Hoa Kỳ".

Bộ trưởng Ngoại giao Đức Baerbock tuyên bố vào ngày 15 rằng Đức không cần phải tham gia các hoạt động hộ tống ở Eo Biển Hormuz. Bà bày tỏ "những lo ngại trầm trọng" về việc mở rộng các hoạt động hộ tống "Shield" của EU có thể xảy ra đối với Eo Biển Hormuz.

Văn phòng tổng thống Hàn Quốc Cheong Wa Dae đã phát hành một tuyên bố báo chí vào ngày 15 nêu rõ rằng nó đã lưu ý những nhận xét có liên quan của Trump trên phương tiện truyền thông xã hội và chính phủ Hàn Quốc đang chặt chẽ theo dõi tình hình Trung Đông và các hành động của các quốc gia liên quan, khám phá các biện pháp khác nhau để bảo vệ công dân Hàn Quốc và đảm bảo an toàn của các hành lang vận chuyển năng lượng.

Theo trang web Tin tức Kinh tế Nhật Bản vào ngày 15, Hoa Kỳ hy vọng Nhật Bản sẽ cử các tàu để hộ tống Eo Biển Hormuz, nhưng Nhật Bản phải đối mặt với những trở ngại pháp lý trong nước. Hoa Kỳ đã cố gắng trước đây vào năm 2019 thành lập một liên minh hộ tống Eo Biển Hormuz và khám phá xem liệu Nhật Bản có quan tâm đến hợp tác. Chính phủ Abe tại thời điểm đó cuối cùng quyết định rằng Lực lượng Tự vệ Nhật Bản sẽ không tham gia liên minh hộ tống.

Theo báo cáo của Financial Times Anh và các phương tiện truyền thông khác, Pháp, Ý, Ấn Độ và các quốc gia khác đã tham gia các cuộc đàm phán với Iran, hy vọng đảm bảo thông hành an toàn qua Eo Biển Hormuz.

Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar tuyên bố rằng đối thoại trực tiếp với Iran là cách hiệu quả nhất để tiếp tục vận chuyển qua Eo Biển Hormuz.

Hoạt Động Hộ Tống Khó Khăn Đến Mức Nào?
Người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Nayini, tuyên bố sớm trong tháng này rằng Iran sẽ "rất hoan nghênh" các hoạt động hộ tống của Mỹ cho các tàu chở dầu, nói rằng "chúng tôi đang chờ sự xuất hiện của họ". Ông nói rằng trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào, Hoa Kỳ nên "nhớ lại sự cố cháy supertanker của Mỹ Bridgeton vào năm 1987 và các sự cố tấn công tàu gần đây".

Nayini đang đề cập đến tàu chở dầu Bridgeton, tàu này dưới sự hộ tống quân sự của Mỹ đã va chạm vào một quả mìn khi đi qua Eo Biển Hormuz trong Chiến tranh Iran-Iraq và bị hư hại.

Araghchi nói trên phương tiện truyền thông xã hội vào ngày 14 rằng "ô dù an ninh được Hoa Kỳ quảng cáo đã chứng tỏ là có nhiều lỗ hổng, không thành công trong việc phát huy tác dụng ngăn chặn mà còn thu hút rắc rối. Bây giờ Hoa Kỳ buộc phải cầu xin các quốc gia khác giúp đảm bảo an toàn của Eo Biển Hormuz". Nhà lãnh đạo tối cao của Iran Mujtaba Khamenei trước đây đã đưa ra một tuyên bố hứa sẽ tiếp tục phong tỏa Eo Biển Hormuz để trả đũa Hoa Kỳ.

Các nhà phân tích tin rằng ngay cả khi Hoa Kỳ thành công trong việc thành lập một "liên minh hộ tống", việc thực hiện các hoạt động hộ tống như vậy sẽ cực kỳ khó khăn. Jonathan Schroden, nhà nghiên cứu tại trung tâm suy nghĩ Phân tích Hải quân, tuyên bố rằng Iran có khả năng áp dụng các biện pháp đối phó khác nhau, bao gồm mìn, tàu cao tốc tấn công, tên lửa và máy bay không người lái tấn công. "Nếu bạn đặt mìn trong nước kết hợp với các mối đe dọa trên bề mặt và trên không, mối đe dọa sẽ kéo dài từ đáy biển đến bề mặt và vào không khí. Điều này sẽ làm cho các hoạt động hộ tống còn khó khăn hơn."

Chris Murphy, một thượng nghị sĩ Dân chủ của Mỹ đại diện cho Connecticut, gần đây đã viết trên phương tiện truyền thông xã hội: "Điều gì về việc cung cấp hộ tống hải quân cho các tàu chở dầu? Đây thực sự là một tùy chọn khả thi, nhưng việc thực hiện khó khăn hơn tưởng tượng. Thứ nhất, nó sẽ yêu cầu triển khai toàn bộ lực lượng hải quân của chúng tôi. Một trăm tàu chở dầu cần hộ tống mỗi ngày. Thứ hai, nếu chúng tôi không thể dỡ bỏ mìn và máy bay không người lái, các tàu chiến của chính chúng tôi cũng sẽ phải đối mặt với nguy hiểm."

John Kirby, một đô đốc hải quân (hưu) Mỹ không còn làm việc và cựu phát ngôn viên Bộ Quốc phòng, cho biết rằng các hoạt động hộ tống là những hoạt động tốn kém và tốn thời gian, và "thành công không nhất thiết được đảm bảo."

Các nhà phân tích chỉ ra rằng với xung đột đang diễn ra, Iran vẫn sở hữu khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Nhiều đồng minh của Mỹ lo lắng rằng cư về cử tàu chiến sẽ làm vướng vào xung đột khu vực thêm, vì vậy số lượng những người hồi ứng để thành lập một liên minh hộ tống quốc tế có thể bị hạn chế. Theo Wall Street Journal, xem xét những rủi ro liên quan, nhiều quốc gia đã duy trì một thái độ "chờ xem" đối với việc thực hiện các nhiệm vụ hộ tống như vậy trước khi xung đột kết thúc.