Mỗi Người Sẽ Sở Hữu Bao Nhiêu Nếu Tiền Mặt Toàn Cầu Được Chia Đều?

Hãy xem xét một thí nghiệm tư duy: nếu tất cả số tiền đang lưu hành trong các nền kinh tế toàn cầu được chia đều cho mọi cư dân? Một lập trình viên phần mềm ở Tokyo, một y tá ở Lagos, một nông dân ở Dãy Andes, và một giáo viên ở Copenhagen đều nhận được một số tiền bằng nhau. Điều này đặt ra câu hỏi thú vị về số tiền thực sự sẽ xuất hiện trên mỗi người sau khi chia đều.

Theo dữ liệu kinh tế tổng hợp của CEIC, tổng cung tiền M2 của tất cả các nền kinh tế toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 123,3 nghìn tỷ đô la. Con số này bao gồm tất cả tiền mặt đang lưu hành trên toàn thế giới cộng với các khoản tiền gửi ngân hàng, tài khoản tiết kiệm và quỹ thị trường tiền tệ có tính thanh khoản cao — tức là số tiền có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong thời gian ngắn. Điều này khác biệt rõ rệt so với tổng tài sản toàn cầu, bao gồm bất động sản, đầu tư và các tài sản không thể thanh khoản ngay lập tức.

Hiểu về Quỹ Tiền Mặt Toàn Cầu

Sự khác biệt giữa cung tiền M2 và tổng tài sản là rất quan trọng. Theo Báo cáo Tài sản Toàn cầu của UBS năm 2024, tổng tài sản ròng của các cá nhân toàn cầu vào khoảng 487,9 nghìn tỷ đô la. Tuy nhiên, M2 chỉ phản ánh phần tiền tệ thanh khoản — số tiền mặt sẵn có trong hệ thống tài chính. Chính vì vậy, việc chia đều số tiền thực tế này cho mỗi người lại cho ra một con số khá khiêm tốn so với tổng tài sản.

Lấy dữ liệu của CEIC năm 2024 là 123,3 nghìn tỷ đô la chia cho dân số thế giới khoảng 8,16 tỷ người (theo Liên Hợp Quốc), mỗi người sẽ nhận được khoảng 15.108 đô la, tương đương khoảng 13.944 euro. Để hình dung, số tiền này gần bằng chi phí mua thực phẩm trong hai năm của một hộ gia đình trung bình, bằng giá một chiếc xe đã qua sử dụng, hoặc bằng giá của một chiếc Dacia Sandero mới.

Biến Đổi Theo Khu Vực: Các Nền Kinh Tế Khác Nhau Ra Sao

Khi xem xét các khu vực cụ thể, phân bổ theo đầu người thay đổi đáng kể. Tây Ban Nha là một ví dụ điển hình. Theo dữ liệu của INE tháng 1 năm 2025, dân số Tây Ban Nha khoảng 49,08 triệu người. Tổng cung tiền M2 của nước này vào cuối năm 2024 là 1,648 nghìn tỷ đô la.

Chia số này ra, mỗi cư dân Tây Ban Nha sẽ nhận được khoảng 33.571 đô la hoặc khoảng 30.968 euro theo tỷ giá hiện tại. Con số này gấp hơn hai lần mức trung bình toàn cầu, phản ánh vị thế của Tây Ban Nha là nền kinh tế phát triển và sự tập trung của của cải tiền tệ trong các quốc gia có nền kinh tế tiên tiến hơn.

Điều Gì Điều Tra Về Bất Bình Đẳng Kinh Tế Toàn Cầu

Bài tập này làm sáng tỏ những chân lý cơ bản về kinh tế hiện đại. Người bình thường sẽ có nhiều khả năng mua sắm hơn nếu chỉ giới hạn trong các nền kinh tế giàu có, trong khi con số toàn cầu phản ánh thực tế phần lớn dân số thế giới sống ở các thị trường mới nổi với tổng lượng tiền ít ỏi hơn. Tính toán theo đầu người cho thấy rằng việc phân phối tiền công bằng sẽ mang lại kết quả rất khác nhau tùy thuộc vào phạm vi đo lường — quy mô toàn cầu hay từng quốc gia.

Cảnh quan tiền tệ cho thấy sự tập trung thanh khoản thực sự trong các nền kinh tế phát triển, ngay cả khi chia đều cho cư dân của chúng.