Kết quả bầu cử Nepal - Đảng của Balendra Shah thắng đậm

3 giờ trước

Chia sẻLưu

Ayeshea Perera, Biên tập viên Kỹ thuật số Châu Á và

Kelly Ng

Chia sẻLưu

AFP qua Getty Images

Đảng của rapper và cựu thị trưởng Kathmandu Balendra Shah đã giành chiến thắng rõ ràng, theo kết quả cuối cùng của cuộc tổng tuyển cử Nepal tổ chức ngày 5 tháng 3.

Chiến thắng của Đảng Tự do Quốc gia (RSP) đánh dấu lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ một đảng duy nhất giành được đa số tại Nepal, quốc gia có hệ thống hai chế độ khiến việc một đảng chiến thắng rõ ràng trở nên khó khăn.

Cuộc bầu cử đột ngột diễn ra sáu tháng sau các cuộc biểu tình tuổi trẻ đẫm máu lật đổ chính phủ vào tháng 9 năm 2025.

Kết quả cuối cùng là gì?

RSP đã giành tổng cộng 182 ghế trong quốc hội 275 ghế, chỉ còn thiếu 2 ghế để đạt đa số siêu hai phần ba.

Đảng Dân chủ Nepal (Nepali Congress) đứng thứ hai với 38 ghế, trong khi Đảng Cộng sản Nepal UML (CPN-UML) đứng thứ ba với 25 ghế.

RSP đã đề cử Shah làm ứng cử viên thủ tướng của mình. Ông đã đánh bại cựu Thủ tướng Nepal Sharma KP Oli trong khu vực bầu cử của mình.

Nếu được xác nhận giữ chức, ông sẽ trở thành thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Nepal.

Tại sao kết quả được công bố sớm hơn thường lệ?

Mất bảy ngày kể từ ngày diễn ra bầu cử đến khi kết quả chính thức được công bố vào thứ Năm, mặc dù kết quả của hầu hết các ghế đã được công bố trước đó.

Tốc độ công bố kết quả là một sự khác biệt lớn so với các cuộc bầu cử trước đây.

Trong cuộc bầu cử năm 2022, phải mất gần hai tuần để công bố kết quả.

Điều này do một số điểm bỏ phiếu nằm ở địa hình hiểm trở, đồi núi – hơn 80% Nepal là vùng núi – khiến việc thu thập các hộp phiếu trở thành một nhiệm vụ hậu cần khó khăn.

Một số hộp phiếu phải được mang xuống bằng tay, trong khi những hộ khác phải được vận chuyển bằng máy bay hoặc trực thăng vào và ra khỏi các điểm bỏ phiếu.

Các máy bay và trực thăng cũng không được phép vào một số khu vực hẻo lánh sau khi trời tối, điều này thường khiến việc thu thập chỉ bắt đầu vào sáng hôm sau. Thời tiết xấu cũng gây trở ngại cho quá trình thu thập.

EPA

Việc vận chuyển hộp phiếu và cán bộ bầu cử đến mọi nơi trong đất nước Himalaya là một thử thách hậu cần

Tại một làng hẻo lánh ở quận Mustang, nơi chỉ có bốn cư dân đăng ký bỏ phiếu, 20 cán bộ đã được cử đến để vận chuyển vật liệu bầu cử cũng như giám sát bỏ phiếu và đảm bảo an ninh trong ngày bầu cử.

Thêm 35 cử tri đủ điều kiện khác sống ở các nơi khác trong đất nước, nhưng do tuyết rơi dày gần đây, họ gặp khó khăn trong việc trở về.

Luật Nepal yêu cầu công dân bỏ phiếu tại khu vực đăng ký của họ, thường là nơi họ sinh ra.

Việc đếm phiếu, thường được thực hiện bằng tay, cũng mất nhiều thời gian. Mỗi đảng chính trị sẽ cử đại diện đến các trung tâm đếm phiếu để kiểm tra từng phiếu mở trước khi đếm.

Các đại diện này đôi khi tranh cãi về kết quả hoặc tính hợp lệ của phiếu, điều này đã từng dẫn đến việc đếm lại, làm chậm quá trình.

Quá trình bỏ phiếu diễn ra như thế nào?

Gần 19 triệu người, trong đó có gần một triệu người đi bỏ phiếu lần đầu, đã đăng ký tham gia bỏ phiếu để bầu ra 275 thành viên quốc hội.

Ủy ban bầu cử cho biết 60% số người đăng ký đã tham gia bỏ phiếu.

Hầu hết các nghị sĩ – 165 người – được bầu qua hệ thống bỏ phiếu phổ thông, nghĩa là người có nhiều phiếu nhất thắng ghế. 110 nghị sĩ còn lại được chọn qua hệ thống đại diện tỷ lệ, dựa trên tỷ lệ phiếu bầu cho các đảng chính trị.

Hệ thống hai chế độ này khiến việc một đảng chiến thắng rõ ràng trở nên khó khăn, thường dẫn đến việc thành lập chính phủ liên minh.

Theo ủy ban bầu cử, tổng cộng có 6.541 ứng cử viên. Trong đó, 3.406 người tranh cử trực tiếp – hơn 1.000 trong số đó dưới 40 tuổi – còn 3.135 người tranh cử theo hệ thống PR.

Việc bỏ phiếu bắt đầu lúc 07:00 giờ địa phương (01:15 GMT) và kết thúc lúc 17:00 giờ địa phương.

Ai là các nhân vật chính trong cuộc bầu cử Nepal và các cuộc tranh chấp chính ở đâu?

Reuters

Balen Shah (đeo kính râm) là một trong những người đáng chú ý trong cuộc bầu cử này

Không chỉ Balendra Shah giành được một ghế quốc hội từ cựu thủ tướng Oli, ông còn đạt số phiếu cao nhất từng ghi nhận trong một cuộc bầu cử Nepal.

Số lượng lớn các ứng cử viên dưới 40 tuổi chiến thắng trong cuộc bầu cử này, bao gồm Shah, cho thấy rằng xu hướng chính trị đã nghiêng hẳn về phía giới trẻ, theo nhà phân tích Amish Raj Mulmi, người sống tại Kathmandu.

Oli, 74 tuổi, cùng chính phủ của ông đã buộc phải từ chức vào tháng 9 năm ngoái do sự phẫn nộ ngày càng tăng của công chúng về tham nhũng lâu dài và bất bình đẳng xã hội trong đất nước Himalaya.

Đảng của Shah, RSP, cũng đã đẩy các đảng lớn hơn ra khỏi cuộc đua.

Đảng Dân chủ Nepal, đảng lâu đời nhất và lớn nhất về thành viên, được dự đoán là đối thủ mạnh nhưng chỉ giành được 18 ghế theo hệ thống bỏ phiếu phổ thông, đứng xa sau RSP với 125 ghế.

Đảng Cộng sản Nepal UML của Oli, đảng giành được phần lớn ghế trong cuộc bầu cử trước, lần này chỉ có 9 ghế trực tiếp, còn Đảng Cộng sản Nepal (Maoist) do cựu lãnh đạo Maoist Prachanda đứng đầu giành được 8 ghế.

Các vấn đề chính trong cuộc bầu cử Nepal là gì?

Xem: Ba vấn đề quan trọng đối với cử tri trong cuộc bầu cử Nepal

Chính quyền cho biết có 77 người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình tháng 9 năm ngoái, nhiều người trong số đó bị cảnh sát bắn chết. Đám đông đã đốt cháy nhiều tòa nhà, bao gồm quốc hội, Tòa án Tối cao và trung tâm chính phủ.

Các cuộc biểu tình bắt nguồn từ lệnh cấm mạng xã hội nhưng bị kích thích bởi sự phẫn nộ về tham nhũng, thất nghiệp và trì trệ kinh tế.

Đây là những vấn đề chính trong cuộc bỏ phiếu ngày 5 tháng 3.

Hầu hết các đảng chính trị đều tập trung vào các vấn đề như quản trị tốt hơn, chống tham nhũng và giảm thất nghiệp trong các chương trình nghị sự của họ, điều này được xem như một sự thừa nhận những bức xúc đã dẫn đến việc lật đổ chính phủ trước đó.

Ví dụ, Đảng Dân chủ Nepal đề xuất tiến hành điều tra cấp cao về tài sản của các cán bộ công quyền từ năm 1990.

Cuộc bầu cử này cũng có ảnh hưởng địa chính trị quan trọng.

Ấn Độ láng giềng, vốn có vai trò lớn trong lịch sử chính trị Nepal, đã theo dõi sát sao. Trong quá khứ, họ đã có mối quan hệ căng thẳng với cựu thủ tướng Oli.

Điều này chủ yếu vì họ xem Oli là người đã tích cực theo đuổi mối quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc, đối thủ của Ấn Độ, trong các nhiệm kỳ thủ tướng của mình.

Trung Quốc có ảnh hưởng lớn tại Nepal và hy vọng rằng chính phủ tương lai sẽ ủng hộ các lợi ích của họ tại đất nước này, bao gồm Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).

Mỹ cũng đã tham gia vào cuộc bầu cử này và theo các nhà quan sát, họ ngày càng hợp tác chặt chẽ hơn với Ấn Độ về các mục tiêu chiến lược.

Chụp trong đồng phục học sinh: BBC tiết lộ lệnh của cảnh sát dẫn đến vụ giết người biểu tình Gen Z

Châu Á

Nepal