Nghiên cứu về thuế quan 232 định hình lại giá bạch kim: phân tích các kịch bản cho bạc, palađi và bạch kim

Vào đầu năm 2025, thị trường kim loại quý đối mặt với một thời điểm quyết định quan trọng. Kết quả nghiên cứu của Mỹ về thuế quan đối với khoáng sản quan trọng theo Phần 232 sắp được công bố, và kỳ vọng của thị trường phản ánh mức độ không chắc chắn chưa từng có. Cả giá bạch kim và các kim loại nhóm bạch kim khác đều chuẩn bị cho sự biến động đáng kể, với bạc trắng (bạch kim) và palađi là những kim loại dễ bị ảnh hưởng nhất bởi thay đổi chính sách thương mại. Theo phân tích của nhóm nghiên cứu của Citi do Kenny Hu dẫn đầu, chia sẻ bởi Chase the Wind Trading Desk ngày 8 tháng 1 (UTC+8), quyết định về thuế quan là một bước ngoặt có thể cấu trúc lại lâu dài dòng chảy thương mại toàn cầu và hình thành giá của các kim loại công nghiệp quan trọng này.

Các kịch bản đối lập: không thuế quan vs thực thi biện pháp

Nghiên cứu Phần 232 ban đầu dự kiến vào tháng 1 năm 2025, đưa ra hai hướng phát triển hoàn toàn khác nhau cho giá bạch kim và các kim loại khác. Phân tích của Citi trình bày hai kịch bản chính:

Kịch bản không thuế quan: Nếu Mỹ quyết định không áp đặt hạn chế thuế quan, kim loại sẽ chảy từ Mỹ sang các khu vực khác, giảm bớt căng thẳng hiện tại trên thị trường vật chất. Việc xuất khẩu kim loại từ Mỹ sẽ giảm áp lực tại London và giảm giá giao ngay toàn cầu. Các loại lãi suất cho thuê kim loại ở mức cao lịch sử cho thấy ngoài Mỹ còn tồn tại tình trạng thiếu hụt vật chất nghiêm trọng, sẽ biến mất khi dòng kim loại tái xuất khẩu diễn ra.

Kịch bản có thuế quan: Một khoảng thời gian khoảng 15 ngày để thực thi sẽ tạo ra hiện tượng “tích trữ trước” tại Mỹ. Trong giai đoạn này, giá tham chiếu của Mỹ và phần thưởng EFP (Exchange for Physical) sẽ chịu áp lực tăng mạnh, khi các nhà mua cố gắng đảm bảo nguồn cung trước khi các rào cản được áp đặt. Sau khi chính thức áp thuế, lượng nhập khẩu sẽ giảm, cải thiện khả năng cung cấp kim loại trên thị trường ngoài Mỹ và lại giảm áp lực lên giá giao ngay London.

Bạc: kim loại ít rủi ro về thuế quan nhất

Thị trường đánh giá khả năng bạc tránh bị đưa vào các biện pháp thuế quan khá cao. Nhóm nghiên cứu của Citi thiên về kịch bản không áp thuế cho kim loại trắng, lập luận rằng ngay cả khi có đưa vào danh sách, các ngoại lệ sẽ được dành cho các nước xuất khẩu chính như Canada và Mexico do Mỹ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu bạc cho các ứng dụng công nghiệp.

Trong trường hợp không có thuế, giá bạch kim và các kim loại khác sẽ chịu áp lực điều chỉnh tạm thời, nhưng bạc có các đặc điểm riêng biệt. Các loại lãi suất cho thuê vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục, phản ánh căng thẳng vật chất cực đoan trên thị trường toàn cầu. Việc không có rào cản thuế quan sẽ thúc đẩy kim loại từ Mỹ xuất đi các thị trường khác, giảm bớt căng thẳng tích tụ đó.

Một yếu tố quan trọng khác là thời điểm quyết định về thuế quan sẽ trùng với kỳ cân bằng lại hàng năm của các chỉ số tham chiếu. Quá trình cân bằng lại hàng năm của Chỉ số Hàng hóa Bloomberg (BCOM) bắt đầu sau ngày 8 tháng 1 (UTC+8) và kéo dài đến ngày 14 tháng 1 (UTC+8). Citi ước tính có thể có khoảng 7 tỷ USD bạc rút khỏi thị trường, tương đương khoảng 12% các vị thế mở trên sàn Comex. Sự kết hợp giữa quá trình cân bằng lại chỉ số và dòng kim loại từ Mỹ có thể tạm thời làm chậm nhu cầu đầu tư qua ETF.

Palađi: ứng viên ưu tiên cho mức thuế cao

Trong ba kim loại được phân tích, palađi nổi lên như là kim loại có khả năng bị đánh thuế cao nhất. Hai lý do chính hỗ trợ đánh giá này:

Nguồn cung nội địa Mỹ tiềm năng: Mỹ có khả năng tăng sản lượng palađi nội địa. Việc mở rộng khai thác và tinh chế nội địa niken và bạch kim có thể tạo ra palađi như sản phẩm phụ, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và làm cho việc áp thuế trở nên hợp lý về mặt chính trị như một biện pháp chính sách công nghiệp.

Ảnh hưởng chính trị: Các ngành liên quan—như nhà sản xuất bộ chuyển đổi xúc tác ô tô, các công ty tinh chế kim loại—có ảnh hưởng chính trị đáng kể và có thể ủng hộ các biện pháp thuế để bảo vệ hoạt động nội địa và thúc đẩy đầu tư trong nước.

Dựa trên phân tích này, dự kiến palađi sẽ đối mặt với mức thuế cao, có thể khoảng 50%. Nếu thực thi, giá sẽ tăng mạnh trong ngắn hạn, đẩy chi phí nhập khẩu của Mỹ lên cao, thúc đẩy các hợp đồng tương lai của Mỹ và phần thưởng EFP.

Về dài hạn, sẽ hình thành một “thị trường hai cấp” giữa Mỹ và các khu vực khác. Cấu trúc này có nghĩa là giá bạch kim và các kim loại nhóm bạch kim khác sẽ có các động thái khác nhau tùy theo khu vực:

Mỹ như thị trường giá cao: Do các rào cản thuế, giá tại Mỹ (như hợp đồng tương lai NYMEX) sẽ luôn cao hơn và duy trì ở mức cao so với London, trung tâm định giá toàn cầu.

Phần thưởng phản ánh chi phí thuế: Chênh lệch giá phản ánh khoảng mức thuế cộng với chi phí logistics và tài chính, trở thành “phần thưởng thị trường địa phương” mà người mua Mỹ phải gánh chịu.

Tái cấu trúc dòng chảy thương mại: Kim loại palađi toàn cầu sẽ chảy về các khu vực không có thuế hoặc có mức thuế thấp hơn, trong khi Mỹ sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn cung nội địa và các nguồn nhập khẩu có thể miễn thuế như Canada hoặc Mexico.

Bạch kim: độ không chắc chắn cao nhất về giá

Về bạch kim, nhóm nghiên cứu của Citi thể hiện sự không chắc chắn đáng kể, mô tả như “đặt cược tung đồng xu”. Mỹ phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu bạch kim và ít khả năng mở rộng nguồn cung nội địa, giảm khả năng bị đánh thuế. Tuy nhiên, bạch kim vẫn có thể bị đưa vào danh sách cùng palađi tùy theo các cân nhắc chính trị rộng hơn.

Tình huống không chắc chắn này phản ánh qua mức giá EFP ngày 7 tháng 1 (UTC+8), khi thị trường dự đoán tỷ lệ thuế ẩn khoảng 12,5% cho bạch kim, khoảng 7% cho palađi và gần 5,5% cho bạc. Các tỷ lệ này phản ánh trực tiếp sự không chắc chắn của thị trường trong bối cảnh biến động cao.

Các động thái về tồn kho và vị thế đầu tư

Một yếu tố đặc biệt trong phân tích này là trạng thái bất thường của tồn kho trên thị trường hợp đồng tương lai. Tồn kho bạch kim và palađi tại Sở Giao dịch Hàng hóa New York vẫn gần mức cao lịch sử. Gần đây, các ETF kim loại nhóm bạch kim (PGM) đã ghi nhận dòng vốn vào đáng kể, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt vật chất thực tế trên thị trường giao ngay.

Đáng chú ý, các vị thế do quỹ quản lý theo CFTC đã trở thành tích cực ròng lần đầu tiên kể từ năm 2022, cho thấy thị trường đang chuyển sang giai đoạn mới. Sự kết hợp giữa tồn kho cao trong hợp đồng tương lai, dòng vốn vào ETF tăng và xu hướng mua ròng của các vị thế tổ chức tạo ra một bức tranh phức tạp, trong đó giá bạch kim có thể bị áp lực bởi cả chính sách thương mại lẫn các hoạt động tái cơ cấu danh mục.

Triển vọng tổng thể: giá bạch kim đứng trước ngã rẽ

Phân tích của Citi nhấn mạnh một kết luận quan trọng: thời điểm quyết định về thuế quan có thể bị trì hoãn vô thời hạn do số lượng lớn các sản phẩm liên quan. Trong khoảng thời gian không chắc chắn này, khả năng giá bạc và các kim loại nhóm bạch kim tiếp tục chịu áp lực tăng giá là rất cao. Chính sự không chắc chắn này trở thành động lực chính của biến động, khiến giá bạch kim và các kim loại khác phản ánh không chỉ các yếu tố kinh tế mà còn các rủi ro chính trị.