Bản đồ Cung cấp Đồng Toàn cầu 2024: Ai là Những Nhà Sản Xuất Đồng Lớn Nhất?

Khi thế giới chuyển hướng sang điện khí hóa và năng lượng tái tạo, đồng trở thành một trong những mặt hàng được săn đón nhiều nhất. Với quá trình chuyển đổi năng lượng đòi hỏi lượng đồng lớn cho lưới điện, xe điện và hạ tầng năng lượng tái tạo, các nhà sản xuất đồng lớn nhất toàn cầu đang đối mặt với áp lực chưa từng có để tăng sản lượng trong khi quản lý các mỏ khai thác cũ kỹ và phức tạp trong chuỗi cung ứng.

Năm 2024, sản lượng đồng toàn cầu đạt khoảng 23 triệu tấn theo US Geological Survey (USGS). Tuy nhiên, bên dưới các con số chính này là một bức tranh đang thay đổi. Giá đồng đạt mức cao kỷ lục trên 5 USD mỗi pound vào tháng 5 năm 2024, do nguồn cung thắt chặt và nhu cầu tăng vọt. Tuy nhiên, bất chấp bối cảnh tích cực này, nhu cầu từ Trung Quốc — vốn là thị trường tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới truyền thống — vẫn còn khá trầm lặng khi nước này đang đối mặt với các thử thách kinh tế. Trong những năm tới, các nhà phân tích dự báo thị trường đồng sẽ rơi vào tình trạng thiếu cung, điều này có thể tạo ra đà tăng giá và lợi nhuận cho các công ty khai thác mỏ.

Đối với các nhà đầu tư theo dõi ngành hàng hóa, việc hiểu rõ các quốc gia sản xuất đồng lớn nhất và xu hướng sản xuất của họ là điều cần thiết. Dưới đây là tổng quan về cách các quốc gia sản xuất đồng hàng đầu thế giới đang định hình nguồn cung toàn cầu.

Cấp 1: Các nhà sản xuất chi phối dẫn đầu sản lượng toàn cầu

Chile: Người dẫn đầu không thể tranh cãi

Chile xác lập vị trí là nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới năm 2024, khai thác 5,3 triệu tấn đồng — khoảng 23% tổng sản lượng toàn cầu. Sự thống trị của quốc gia này bắt nguồn từ nguồn tài nguyên địa chất rộng lớn và các hoạt động khai thác đẳng cấp thế giới do các công ty nhà nước Codelco, Anglo American, Glencore và Antofagasta vận hành.

Tài sản quý giá nhất của ngành khai thác đồng Chile là phức hợp Escondida của BHP, mỏ đồng lớn nhất thế giới. Với sản lượng hàng năm khoảng 2 triệu tấn, Escondida thể hiện quy mô hoạt động của Chile. BHP nắm giữ 57,5% cổ phần trong mỏ, Rio Tinto sở hữu 30%, và Jeco giữ phần còn lại. Trong năm 2024, phần sản lượng của BHP tại Escondida đạt 1,13 triệu tấn.

Trong tương lai, sản lượng đồng của Chile dự kiến sẽ phục hồi đáng kể. S&P Global dự báo rằng sản lượng của Chile sẽ tăng lên 6 triệu tấn vào năm 2025 khi các mỏ mới đi vào hoạt động, củng cố vị trí của quốc gia này trong danh sách các nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới.

Cộng hòa Dân chủ Congo: Thử thách bất ngờ

Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đã nổi lên là nhà sản xuất đồng lớn thứ hai, đạt 3,3 triệu tấn trong năm 2024. Đây là mức tăng đột biến, tăng từ 2,93 triệu tấn chỉ một năm trước đó.

Sự tăng trưởng của DRC chủ yếu nhờ vào việc tăng sản lượng của dự án Kamoa-Kakula của Ivanhoe Mines, hợp tác với Zijin Mining Group. Giai đoạn 3 của Kamoa-Kakula đã đạt sản xuất thương mại vào tháng 8 năm 2024, sản xuất 437.061 tấn đồng trong năm — tăng so với 393.551 tấn năm 2023. Ban quản lý dự án dự kiến sẽ tiếp tục tăng sản lượng lên khoảng 520.000 đến 580.000 tấn vào năm 2025, cho thấy tiềm năng của dự án này trong việc định hình lại thị trường đồng toàn cầu.

Peru: Ổn định dù gặp khó khăn

Peru duy trì vị trí là nhà sản xuất đồng lớn thứ ba với 2,6 triệu tấn trong năm 2024, mặc dù sản lượng giảm 160.000 tấn so với năm trước. Sự giảm sút này chủ yếu do sản lượng tại mỏ Cerro Verde của Freeport McMoRan — mỏ đồng lớn nhất Peru — giảm 3,7%, sản xuất 1,94 triệu tấn quặng đồng trong năm 2023.

Freeport cho biết nguyên nhân giảm là do lượng quặng dự trữ tồn kho thấp hơn và việc bảo trì làm giảm tốc độ nghiền. Ngoài Cerro Verde, các nguồn sản xuất đáng kể khác gồm hoạt động Quellaveco của Anglo American và dự án Tia Maria của Southern Copper. Phần lớn xuất khẩu đồng của Peru hướng tới Trung Quốc và Nhật Bản, các điểm đến phụ gồm Hàn Quốc và Đức.

Cấp 2: Các nhà sản xuất mới nổi và ổn định

Trung Quốc: Thủ lĩnh tinh chế trong bối cảnh khai thác nhỏ

Trung Quốc khác biệt rõ rệt so với danh tiếng toàn cầu là thị trường tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới. Trong khi sản lượng đồng khai thác của Trung Quốc chỉ đạt 1,8 triệu tấn trong năm 2024 — khá khiêm tốn so với Chile hay DRC — thì quốc gia này là nhà lãnh đạo không thể tranh cãi trong lĩnh vực tinh chế đồng.

Các nhà máy tinh chế của Trung Quốc đã xử lý 12 triệu tấn đồng tinh chế trong năm 2024, chiếm hơn 44% tổng sản lượng đồng tinh chế toàn cầu. Con số này vượt xa các nhà tinh chế lớn thứ hai như Chile. Ngoài ra, Trung Quốc sở hữu trữ lượng đồng lớn nhất thế giới, khoảng 190 triệu tấn tài nguyên đã được xác định.

Trong ngành khai thác của Trung Quốc, Zijin Mining Group đã nổi bật sau khi mua lại quyền kiểm soát phần lớn mỏ đồng-molypden- bạc-vàng Qulong ở Tây Tạng trong năm 2024. Qulong, hiện là mỏ đồng lớn nhất của Trung Quốc, ước tính sản xuất khoảng 366 triệu pound đồng trong năm 2024, tăng từ 340 triệu pound năm 2023, khi Zijin tiếp tục hoàn tất hợp nhất hoạt động.

Indonesia và Hoa Kỳ: Khoảng cách thu hẹp

Indonesia vượt qua Hoa Kỳ và Nga trong năm 2024, đứng thứ năm trong danh sách các nhà sản xuất đồng lớn nhất với 1,1 triệu tấn. Sản lượng của quốc gia này đã tăng đều đặn, từ 907.000 tấn năm 2023 và chỉ 731.000 tấn năm 2021.

Phức hợp Grasberg của Freeport McMoRan là trung tâm sản xuất đồng của Indonesia, đạt 1,66 tỷ pound trong năm 2023. Tuy nhiên, hoạt động Batu Hijau của PT Amman Mineral dự kiến sẽ có bước nhảy vọt đáng kể. Sau khi sản xuất 542 triệu pound quặng đồng trong năm 2023, dự kiến sản lượng sẽ tăng lên 1,84 tỷ pound trong năm 2024 khi mỏ khai thác quặng chất lượng cao từ giai đoạn 7. Để tận dụng đà tăng này, Amman Minerals đã xây dựng một nhà luyện kim riêng vào giữa năm 2024, có khả năng xử lý 900.000 tấn quặng đồng mỗi năm thành 222.000 tấn đồng tinh chế.

Trong khi đó, Hoa Kỳ duy trì sản lượng ở mức 1,1 triệu tấn trong năm 2024, gần như bằng Indonesia. Arizona chiếm 70% nguồn cung đồng nội địa, với 17 mỏ lớn cùng chịu trách nhiệm 99% sản lượng quốc gia. Mỏ Morenci của Freeport McMoRan — liên doanh với Sumitomo — dẫn đầu sản xuất của Mỹ, đạt 700 triệu pound đồng trong năm 2024 và có trữ lượng đã được chứng minh và có khả năng khai thác là 12,63 triệu tấn. Các hoạt động phụ tại Safford và Sierrita đã đóng góp lần lượt 249 triệu tấn và 165 triệu tấn.

Cấp 3: Các nhà sản xuất mới nổi và củng cố vị thế

Nga: Mở rộng Siberia đang diễn ra

Sản lượng đồng của Nga tăng lên 930.000 tấn trong năm 2024, so với 890.000 tấn của năm trước. Động lực chính cho sự tăng trưởng này là mỏ Udokan mới đi vào hoạt động của Udokan Copper tại Siberia, bắt đầu sản xuất giai đoạn 1 dù gặp nhiều vụ cháy vào cuối năm 2023.

Dự kiến, mỏ này sẽ sản xuất tới 135.000 tấn đồng trong năm 2024, và sẽ đạt 450.000 tấn khi giai đoạn 2 đi vào hoạt động vào năm 2028 — một quỹ đạo có thể định hình lại vai trò của Nga trong danh sách các nhà sản xuất đồng lớn nhất.

Úc: Dự trữ chiến lược và sản lượng ổn định

Úc duy trì sản lượng khoảng 800.000 tấn trong năm 2024, tăng nhẹ so với 778.000 tấn năm 2023. Mỏ Olympic Dam của BHP ở Nam Úc đạt mức cao sản xuất trong 10 năm là 216.000 tấn trong năm.

Mặc dù sản lượng hiện tại của Úc thấp hơn so với các quốc gia khác, nhưng quốc gia này có vị thế dự trữ đáng kể. Úc sở hữu 100 triệu tấn trữ lượng đồng đã xác định, xếp thứ hai toàn cầu sau Trung Quốc với 190 triệu tấn. Vị trí dự trữ này cho thấy tiềm năng mở rộng sản xuất trong tương lai.

Kazakhstan: Vào top 10 với đà tăng trưởng

Kazakhstan lần đầu tiên lọt vào danh sách 10 nhà sản xuất đồng lớn nhất năm 2024 với 740.000 tấn, vượt Mexico và Zambia mặc dù giữ nguyên sản lượng so với năm trước. Sản lượng của quốc gia này đã tăng đáng kể từ mức 510.000 tấn năm 2021.

Hỗ trợ cho đà tăng trưởng này, chính phủ Kazakhstan đã công bố Kế hoạch Phát triển Quốc gia tháng 2 năm 2024, đặt mục tiêu tăng 40% sản lượng khoáng sản đến năm 2029 thông qua mở rộng thăm dò, tài trợ dự án và ưu đãi thuế đầu tư. KAZ Minerals, công ty khai thác tư nhân hàng đầu, vận hành mỏ Aktogay, sản xuất 228.800 tấn đồng trong năm 2024, giảm nhẹ so với 252.400 tấn năm 2023.

Mexico: Đóng góp ổn định cho nguồn cung toàn cầu

Mexico đứng thứ 10 trong danh sách các nhà sản xuất đồng lớn nhất năm 2024 với 700.000 tấn, gần như không thay đổi so với 699.000 tấn năm 2023. Grupo Mexico sở hữu cả hai mỏ đồng lớn nhất và thứ hai của quốc gia này.

Mỏ Buenavista del Cobre ở Sonora là mỏ chính của Mexico, sản xuất 725 triệu pound quặng đồng và 193 triệu pound đồng tinh trong năm 2023. Mỏ La Caridad, hoạt động thứ cấp của Grupo Mexico, đã đóng góp 387.000 tấn quặng đồng và 51 triệu pound đồng cathode trong cùng kỳ.

Nhìn về phía trước: Thiếu cung và các chiến lược tác động

Các nhà sản xuất đồng lớn nhất toàn cầu đang hoạt động trong bối cảnh nguồn cung mang tính cấu trúc thắt chặt. Nhiều mỏ khai thác cũ kỹ vẫn tiếp tục già đi, trong khi việc phát triển mỏ mới gặp nhiều khó khăn về thủ tục cấp phép và hạn chế về vốn. Đồng thời, quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu dự kiến sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu đồng, khi điện khí hóa, hạ tầng năng lượng tái tạo và sản xuất xe điện đều cần lượng lớn đồng.

Sự mất cân bằng cung cầu này dự kiến sẽ ngày càng gia tăng trong vài năm tới, có thể tạo ra các thiếu hụt cung, từ đó hỗ trợ giá và cải thiện lợi nhuận cho các nhà sản xuất đồng lớn nhất và các nhà đầu tư của họ. Hiểu rõ sự đa dạng về địa lý và hoạt động của nguồn cung đồng toàn cầu là điều cần thiết cho bất kỳ ai theo dõi thị trường hàng hóa hoặc đánh giá các khoản đầu tư trong ngành khai thác mỏ.