Dự báo về lãi suất và bất ngờ thực sự của Cục Dự trữ Liên bang: chiến lược ngân sách thay đổi cuộc chơi

Khi các nhà phân tích của Phố Wall tranh luận về cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang, tất cả đều tập trung vào một con số: việc cắt giảm lãi suất liên bang. Nhưng trong khi thị trường chú ý đến khả năng giảm 25 điểm cơ bản, những nhân vật chính thực sự của câu chuyện đang chuẩn bị hậu trường. Dự báo về lãi suất chỉ là một phần của câu chuyện. Yếu tố có thể thực sự quyết định là cách Fed dự định quản lý bảng cân đối kế toán của mình trong những năm tới, một động thái sẽ có tác động toàn cầu lớn hơn nhiều so với bất kỳ lần cắt giảm lãi suất đơn lẻ nào.

Chuyển hướng tháng 12 năm 2024: từ thắt chặt tiền tệ sang mở rộng theo kế hoạch

Khi Cục Dự trữ Liên bang chính thức dừng lại việc thắt chặt định lượng vào ngày 1 tháng 12 năm 2024, đó là dấu chấm hết cho một chu kỳ hạn chế kéo dài ba năm. Đây không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi hướng đi; là một sự đảo ngược chiến lược tiền tệ sau đại dịch.

Thắt chặt định lượng, dùng một phép ẩn dụ y học, giống như việc “rút máu” chậm từ hệ thống tài chính. Vào đỉnh điểm năm 2022, bảng cân đối của Fed đã gần chạm mức 9 nghìn tỷ đô la. Với nhiều năm hạn chế theo kế hoạch, con số này đã giảm xuống còn 6,6 nghìn tỷ đô la vào cuối tháng 11 năm 2024. Mặc dù vẫn còn cao hơn mức trước đại dịch 2,5 nghìn tỷ đô la, nhưng sự co lại này đã tạo ra những hậu quả không lường trước trong hệ thống ngân hàng Mỹ.

Câu hỏi then chốt không phải là “lãi suất sẽ giảm bao nhiêu”, mà là “Fed sẽ bù đắp như thế nào cho sự thiếu hụt thanh khoản đã diễn ra trong ba năm qua”. Dự báo về lãi suất, dù quan trọng, vẫn chưa thể phản ánh được sự biến đổi sâu sắc hơn trong chính sách tiền tệ này.

Cảnh báo đỏ về thanh khoản: tín hiệu bị thị trường bỏ qua

Đằng sau quyết định dừng thắt chặt định lượng là một thực tế thường bị đánh giá thấp: hệ thống ngân hàng Mỹ đang bước vào giai đoạn căng thẳng về thanh khoản. Dự trữ của hệ thống ngân hàng đã đạt mức cao kỷ lục liên quan đến các căng thẳng về tài trợ, trong khi lãi suất vay qua đêm đảm bảo đã bắt đầu thử thách giới hạn trên của phạm vi lãi suất chính sách.

Điều này không phải là một chi tiết kỹ thuật có thể bỏ qua. Trong ngành ngân hàng đã xảy ra các tình huống buộc các ngân hàng phải vay tạm 1,5 tỷ đô la để đáp ứng nhu cầu thanh khoản theo mùa. Đồng thời, Kho bạc Mỹ phải thu khoảng 78 tỷ đô la thuế và phát hành nợ mới, đưa số dư tiền mặt của chính phủ vượt quá 870 tỷ đô la. Sự kết hợp này tạo ra áp lực tiềm ẩn đối với hệ thống mà không thể bỏ qua.

Fed đứng trước một tình thế tiến thoái lưỡng nan: tiếp tục chính sách hạn chế có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng về thanh khoản và destabilize thị trường repo; hoặc dừng thắt chặt định lượng đồng nghĩa với việc phải lên kế hoạch cho một cấu trúc quản lý dự trữ mới.

Từ dự báo thành thực tế: kế hoạch mua vào đã định hình lại thị trường

Trong quý đầu năm 2026, các dự báo về chiến lược bảng cân đối mới của Fed đã trở thành hiện thực. Việc chuyển sang Kế hoạch Mua vào để Quản lý Dự trữ đã đánh dấu một bước ngoặt trong cách Fed truyền đạt, không chỉ là về các con số.

Chi tiết của kế hoạch bao gồm mua hàng tháng các trái phiếu Kho bạc với quy mô đáng kể. Các dự báo ban đầu của Fed là khoảng 35 tỷ đô la mỗi tháng, đưa tổng tăng trưởng bảng cân đối hàng năm lên hơn 400 tỷ đô la. Tuy nhiên, Ngân hàng Mỹ (Bank of America) đã dự đoán một kịch bản tích cực hơn, với mua hàng tháng khoảng 45 tỷ đô la, vượt xa kỳ vọng thông thường của Phố Wall.

Chủ tịch Fed Waller đã làm rõ lý do của biện pháp này: nhằm duy trì trật tự trên thị trường repo và đảm bảo truyền tải chính sách tiền tệ suôn sẻ. Không chỉ đơn thuần là bơm thanh khoản; đây là một cơ chế cấu trúc nhằm ngăn chặn các căng thẳng về tài trợ đã từng xảy ra trong quá khứ.

Những rạn nứt nội bộ: khi Fed không đồng thuận trong một tiếng nói

Dù có sự đồng thuận chung về việc cần hành động, bên trong Fed vẫn tồn tại các quan điểm khác biệt về hướng đi tương lai. Một số thành viên lo ngại về lạm phát còn dai dẳng, dù đã giảm so với đỉnh điểm, vẫn còn cao hơn mục tiêu 2%. Những người khác ưu tiên phòng ngừa suy thoái kinh tế, thúc đẩy các biện pháp nới lỏng hơn. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,3% càng làm tăng thêm những lo ngại này.

Chuyên gia kinh tế trưởng của Deutsche Bank gợi ý rằng cuộc họp này có thể là một bước ngoặt lịch sử: có thể là lần đầu tiên kể từ năm 1988, ba chủ tịch đã bày tỏ bất đồng quan điểm. Thậm chí còn đặc biệt hơn, có thể là lần đầu tiên kể từ tháng 9 năm 2019, ghi nhận “bất đồng trong cả hai chiều”, phản ánh một tổ chức thực sự chia rẽ về cách cân bằng giữa ổn định và tăng trưởng.

Tuy nhiên, các nhà quan sát có kinh nghiệm nhận thấy rằng áp lực chính trị bên ngoài thường thúc đẩy các thành viên Fed hướng tới sự đoàn kết hơn về mục tiêu của tổ chức. Như một cựu cố vấn cao cấp của Powell đã nói: “Những thách thức bên ngoài đoàn kết mọi người quanh mục đích của tổ chức.” Cơ chế này cho thấy rằng, bất chấp các bất đồng cá nhân, Fed có khả năng sẽ thể hiện một mặt trận thống nhất trong các tuyên bố công khai.

Thị trường đã phản ánh sớm sự thay đổi hướng đi: phân tích phản ứng toàn cầu

Ngay cả trước khi các chi tiết chính thức được công bố, thị trường đã bắt đầu phản ánh các tác động của chiến lược bảng cân đối mới của Fed. Thị trường tiền điện tử đã phản ứng tích cực, Bitcoin vượt qua các mức kháng cự quan trọng, vượt mốc 94.500 đô la trong giai đoạn đầu của chuyển đổi chính sách, ghi nhận mức tăng hàng ngày 2,48%.

Phản ứng này không phải là riêng lẻ. Trong lĩnh vực chứng khoán truyền thống, các cổ phiếu liên quan đến ngành crypto niêm yết trên Phố Wall đã ghi nhận lợi nhuận đáng kể, với mức tăng phần trăm vượt 5-9% đối với các tên tuổi lớn như Circle và các thực thể khác trong ngành. Tốc độ và phạm vi phản ứng của thị trường phản ánh sự hiểu biết chung: việc mở rộng bảng cân đối của Fed tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho các tài sản rủi ro.

Các tổ chức tài chính khác nhau đã đưa ra dự báo về lãi suất và chiến lược bảng cân đối với mức độ khác biệt rõ rệt. Một số dự đoán tiếp cận thận trọng, số khác dự báo tích cực hơn. Tuy nhiên, đã hình thành một sự đồng thuận cơ bản rằng Fed sắp áp dụng chính sách mở rộng ngân sách đáng kể hơn. Niềm tin này đã được củng cố bởi các phát biểu trước đó của các quan chức Fed, trong đó Powell ngày 14 tháng 10 đã nói rằng thắt chặt định lượng “có thể kết thúc trong vài tháng tới”, một tín hiệu mà thị trường đã hiểu đúng.

Mặt tối của việc mở rộng: rủi ro tiềm ẩn trong bối cảnh thâm hụt cao

Trong khi việc mở rộng bảng cân đối của Fed mang lại lợi ích ngắn hạn—cải thiện thanh khoản ngân hàng, ổn định lãi suất repo qua đêm, hỗ trợ thị trường chứng khoán và trái phiếu, giảm chi phí vay mượn—các nhà phân tích thận trọng cảnh báo về những phức tạp lâu dài.

Trong ngắn hạn, đối với các thị trường toàn cầu và các nền kinh tế mới nổi, việc cải thiện thanh khoản làm giảm áp lực rút vốn xuyên biên giới. Thậm chí, vốn có thể chảy trở lại các thị trường chứng khoán và trái phiếu địa phương, đẩy giá tài sản lên cao. Hiện tượng này, gọi là “làn sóng tăng trưởng”, có lợi cho nhiều loại tài sản.

Nhưng tồn tại một rủi ro bị đánh giá thấp: việc mở rộng bảng cân đối trong bối cảnh thâm hụt ngân sách cao và giá tài sản đã quá nóng có thể là hình thức “tài trợ nợ” của chính phủ. Khi ngân hàng trung ương mua mạnh trái phiếu chính phủ trong môi trường thâm hụt cao, không chỉ đơn thuần là quản lý thanh khoản; mà còn là tài trợ cho chi tiêu công thông qua tạo ra cơ sở tiền tệ, một cơ chế cổ điển của lạm phát.

Đối với các nền kinh tế mới nổi, tác động của “làn sóng” này có thể tạo ra bong bóng tài sản địa phương hoặc gây ra khủng hoảng nợ ngoại tệ khi các chu kỳ thị trường đảo chiều. Sự biến động, thay vì được kiểm soát, có thể gia tăng khi dòng vốn xuyên biên giới đảo chiều đột ngột.

Tương lai 2026: điều chỉnh dự báo lãi suất trong hệ sinh thái mới

Với việc Fed chính thức thay đổi hướng đi, thị trường đã hoàn toàn điều chỉnh lại. Dự báo về lãi suất, dù quan trọng, chỉ là một phần của một bức tranh lớn hơn nhiều. Trong bối cảnh tài chính toàn cầu, mỗi lần Fed tăng mua trái phiếu Kho bạc đều đồng nghĩa với việc phân phối lại thanh khoản toàn cầu và điều chỉnh điều kiện vay mượn quốc tế.

Từ Frankfurt đến Singapore, các quan chức ngân hàng trung ương đã trở lại các tính toán về khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ quốc gia. Fed đã cho thấy rằng thanh khoản toàn cầu sẽ tiếp tục mở rộng, một tín hiệu thay đổi chiến lược phản ứng của các ngân hàng trung ương khác.

Kinh nghiệm từ việc mở rộng bảng cân đối của Fed trong quý đầu năm 2026 cung cấp những bài học thực tế. Dự báo về lãi suất, dù vẫn hướng dẫn các quyết định ngắn hạn, đã nhường chỗ cho việc quản lý cấu trúc thanh khoản như một công cụ chính của chính sách tiền tệ. Điều này không có nghĩa là lãi suất không còn quan trọng; mà là trong môi trường hạn chế thanh khoản và thâm hụt cao, hình dạng của bảng cân đối ngân hàng trung ương trở nên quan trọng không kém mức lãi suất.

Đối với các nhà đầu tư cố gắng giải mã chương tiếp theo của chính sách tiền tệ toàn cầu, thách thức thực sự không phải là dự đoán chính xác từng lần cắt hoặc tăng lãi suất, mà là hiểu cách Fed sẽ tiếp tục điều chỉnh giữa việc duy trì ổn định tài chính và tránh thúc đẩy bong bóng tài sản có thể vỡ. Dự báo về lãi suất vẫn còn quan trọng, nhưng đã trở thành một phần trong chiến lược quản lý thanh khoản toàn cầu phức tạp hơn nhiều.