Demis Hassabis: cách trí tuệ nhân tạo mở cửa đến những bí mật phân tử

Trong một mùa thu, tôi đã ngồi cùng Demis Hassabis tại đài quan sát đã được xây dựng hơn một trăm năm trước ở London. Nhìn lên bầu trời đêm, cuộc trò chuyện của chúng tôi về các chòm sao trở thành dịp để suy ngẫm về kích thước của vũ trụ và giới hạn của nhận thức con người. Nhưng ngoài các vì sao, còn có một thế giới khác, cũng rộng lớn không kém — gần hơn rất nhiều, ngay trong trung tâm của vật chất.

Những khả năng vô tận của thế giới phân tử

Số lượng các hợp chất hóa học tiềm năng trên Trái Đất rõ ràng vượt xa số các vì sao trên bầu trời. Các nhà khoa học ước tính có khoảng 10^60 các phân tử nhỏ giống thuốc có thể tồn tại, trong khi số các sao trong vũ trụ quan sát được chỉ khoảng 10^22-24. So sánh này minh họa rõ ràng thử thách khổng lồ trong việc khám phá các liệu pháp mới.

Lịch sử y học dạy chúng ta rằng mỗi bước đột phá — từ phát hiện tình cờ penicillin đến các dược phẩm sinh học hiện đại — đều là chiến thắng trước những thử thách khắc nghiệt. Demis Hassabis, người đoạt giải Nobel và sáng lập Google DeepMind, hiểu rõ thực tế này rất rõ. Chính nhận thức về quy mô của thử thách đã thúc đẩy ông theo đuổi một dự án đầy tham vọng.

Isomorphic Labs: sứ mệnh thay đổi cách tiếp cận y học

Năm 2021, Hassabis thành lập Isomorphic Labs với mục tiêu sử dụng trí tuệ nhân tạo để khám phá trong một cảnh quan rộng lớn của các khả năng hóa học. Tầm nhìn của ông rõ ràng, dù có vẻ mang tính cách mạng — hệ thống hóa việc sử dụng công nghệ tiên tiến để liên tục khám phá và cải tiến các liệu pháp.

Tuy nhiên, Demis Hassabis cố ý tránh dùng từ “chữa khỏi”. Thay vào đó, ông thúc đẩy ý tưởng xây dựng một quá trình — linh hoạt, có thể mở rộng và lặp lại — có khả năng đối phó với các thách thức sức khỏe mới khi chúng xuất hiện. Không phải để loại bỏ hoàn toàn bệnh tật, mà để tạo ra một phương pháp hệ thống, được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ.

“Để thực sự chứng minh giá trị của phương pháp này, cần có bằng chứng thực tế” — Krishna Yeshwant, đối tác quản lý tại Google Ventures, người đã tham gia vào các giai đoạn đầu của dự án Hassabis, nhấn mạnh. Đối với ông, điều cốt yếu là: khám phá ra thuốc của riêng mình, cung cấp cho bệnh nhân và chứng minh rằng chúng thực sự hiệu quả.

Thời đại mới trong nghiên cứu thuốc

Demis Hassabis và đội ngũ của ông tại Isomorphic Labs hiện đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Ngành công nghiệp khám phá thuốc hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo đang bước vào giai đoạn cần những kết quả cụ thể, rõ ràng. Đây không phải là thời điểm để hứa hẹn — mà là thời điểm để chứng minh.

Nếu tầm nhìn của Hassabis thành hiện thực, hậu quả có thể vượt xa việc cải thiện điều trị ung thư hay các bệnh tự miễn. Có thể sắp tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự ra đời của một hệ thống cách mạng — có khả năng di chuyển qua toàn bộ sự phức tạp phân tử của cơ thể người, khám phá ra các giải pháp cho từng bệnh mới.

Việc mở rộng giới hạn của những gì có thể trong y học thông qua trí tuệ nhân tạo — đó chính là di sản mà Demis Hassabis đang xây dựng.