Sự phát triển của trò chơi điện tử crypto Move-to-Earn: Các nền tảng M2E tốt nhất năm 2025-2026

Sự hội tụ giữa lĩnh vực thể dục thể thao và công nghệ blockchain đã tạo ra cơ hội chưa từng có thông qua các trò chơi crypto theo mô hình move-to-earn. Khác với các trò chơi truyền thống giữ phần thưởng trong các hệ sinh thái ảo, các nền tảng M2E chuyển đổi các hoạt động thể chất hàng ngày của bạn — từ chạy buổi sáng đến đi dạo thư giãn — thành thu nhập tiền mã hóa thực tế. Mô hình sáng tạo này không chỉ đơn thuần là trò chơi hóa; nó còn đại diện cho một sự chuyển đổi căn bản trong cách chúng ta nghĩ về đầu tư sức khỏe cá nhân và sở hữu tài sản kỹ thuật số. Khi ngành crypto move-to-earn trưởng thành vượt ra ngoài đỉnh cao và xuống dốc của năm 2024, việc hiểu rõ các nền tảng thực sự mang lại giá trị trở nên ngày càng quan trọng đối với cả những người đam mê thể thao và nhà đầu tư crypto.

Hiểu về Move-to-Earn Crypto: Thể dục trở thành phần thưởng tài chính

Move-to-earn crypto thể hiện một điểm giao thoa độc đáo trong lĩnh vực GameFi, nơi công nghệ blockchain trực tiếp kiếm tiền từ hoạt động di chuyển của con người. Khái niệm này đơn giản nhưng mang tính cách mạng: điện thoại thông minh hoặc thiết bị đeo của bạn theo dõi hoạt động thể chất qua dữ liệu GPS và cảm biến gia tốc, sau đó ghi lại trên blockchain, và bạn nhận về các token tiền mã hóa đổi lấy. Đây không chỉ là một xu hướng nhất thời — theo dữ liệu của CoinGecko, ngành token M2E đã đạt tổng vốn hóa thị trường gần 700 triệu USD vào giữa năm 2024, với hơn 30 dự án khác nhau được niêm yết trên các nền tảng theo dõi lớn.

Điểm khác biệt của move-to-earn crypto so với các ứng dụng thể dục đơn thuần là lớp kinh tế. Người dùng kiếm được tiền mã hóa thực sự hoặc NFT có giá trị thực, có thể giao dịch trên các sàn hoặc tái đầu tư trong hệ sinh thái game. Sự kết hợp giữa lợi ích sức khỏe thực và động lực tài chính này đã thu hút hàng triệu người dùng toàn cầu. Khía cạnh dân chủ hóa cũng rất quan trọng: move-to-earn crypto loại bỏ các rào cản truyền thống trong việc tiếp cận tiền mã hóa, cho phép người dùng bắt đầu kiếm tiền mà không cần vốn lớn ban đầu trong nhiều trường hợp.

Cơ chế hoạt động của trò chơi crypto move-to-earn

Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của move-to-earn crypto gồm nhiều hệ thống phối hợp. Các hoạt động của bạn liên tục được theo dõi qua cảm biến điện thoại, dữ liệu được xác minh và ghi dấu thời gian trên blockchain để ngăn chặn gian lận. Quá trình xác minh này, kết hợp với các thuật toán phức tạp, đảm bảo rằng các hoạt động ghi lại là thực sự hoạt động thể chất chứ không phải dữ liệu giả mạo.

Mô hình kinh tế thường sử dụng cấu trúc hai token. Một token — thường gọi là token tiện ích hoặc token trong game — được kiếm qua chơi game và dùng để nâng cấp hoặc giao dịch trực tiếp. Token thứ hai thường đảm nhận chức năng quản trị, cho phép cộng đồng ảnh hưởng đến các quyết định của nền tảng. Sự phân chia này giúp kiểm soát lạm phát và tạo ra các giá trị riêng biệt cho từng loại token.

Lấy ví dụ về cơ chế của các nền tảng: STEPN yêu cầu người dùng mua NFT giày thể thao để bắt đầu kiếm tiền, tạo ra một điểm tiếp xúc ban đầu nhưng cũng xác lập một giá trị sàn. Sweatcoin thì tiếp cận dễ dàng hơn, cho phép người dùng bắt đầu kiếm tiền ngay mà không cần đầu tư, mặc dù các tính năng cao cấp yêu cầu mua hàng. Cả hai cách tiếp cận đều có ưu điểm; STEPN thu hút người dùng cam kết sẵn sàng đầu tư, còn Sweatcoin phù hợp với người dùng casual thử nghiệm ý tưởng.

Các dự án move-to-earn crypto hàng đầu đáng chú ý

Đánh giá các nền tảng move-to-earn crypto đòi hỏi xem xét nhiều yếu tố: tỷ lệ người dùng, tính bền vững của tokenomics, hạ tầng blockchain, và các tín hiệu về khả năng tồn tại lâu dài. Dưới đây là các dự án thể hiện các cách tiếp cận khác nhau trong việc giải mã câu đố M2E:

STEPN (GMT): Người tiên phong của move-to-earn crypto

STEPN đã thiết lập mẫu mực cho trò chơi crypto move-to-earn hiện đại khi ra mắt trên blockchain Solana. Cơ chế của nền tảng tập trung vào NFT giày thể thao mà người dùng mua và trang bị để kiếm Green Satoshi Tokens (GST) qua đi bộ, chạy bộ hoặc chạy nhanh. Tính năng chế độ nền (Background mode) cho phép kiếm thụ động ngay cả khi ứng dụng chạy nền, khiến mỗi bước chân thực sự có giá trị.

Hệ thống hai token của STEPN tách biệt token tiện ích (GST) dùng để nâng cấp và đúc NFT khỏi token quản trị (GMT). Thiết kế này giúp nền tảng có khả năng chống chịu kinh tế tốt hơn so với các đối thủ chỉ dùng một token. Vào tháng 4 năm 2024, STEPN đã phát hành airdrop 100 triệu GMT sau khi ra mắt FSL ID, thể hiện cam kết gắn bó cộng đồng.

Tuy nhiên, quỹ đạo người dùng của nền tảng cho thấy những bài học quan trọng về tính bền vững của move-to-earn crypto. Số người dùng hoạt động hàng tháng cao điểm vượt quá 700.000, nhưng đến giữa năm 2024 đã giảm còn khoảng 35.000 — một sự co lại đáng kể, phản ánh thách thức giữ chân người dùng. Dù vậy, STEPN vẫn duy trì vốn hóa thị trường lớn nhất trong các nền tảng M2E. Giá trị thị trường GMT hiện khoảng 37,09 triệu USD, thấp hơn nhiều so với đỉnh 513 triệu USD vào giữa năm 2024.

Các nền tảng move-to-earn crypto thay thế: Sweatcoin, Step App & nhiều hơn nữa

Sweat Economy (SWEAT) hoạt động trên blockchain NEAR, tập trung vào khả năng mở rộng và chi phí giao dịch thấp. Nền tảng này nổi bật với cơ chế đúc token kiểm soát, ngăn chặn lạm phát quá mức — thách thức lớn nhất đối với tính bền vững của move-to-earn crypto. Với hơn 150 triệu người dùng trên cả nền tảng web2 và web3, và được công nhận là ứng dụng sức khỏe thể thao được tải nhiều nhất năm 2022, Sweatcoin đạt được sự chấp nhận rộng rãi chưa từng có.

Mô hình kinh tế của nền tảng tập trung vào việc tăng dần độ khó trong việc đúc token, nhằm đảm bảo sự ổn định lâu dài của token. Giá trị vốn hóa của SWEAT hiện khoảng 5,37 triệu USD, phản ánh sự co hẹp của ngành kể từ năm 2024.

Step App (FITFI) hoạt động trên nền tảng Avalanche, giới thiệu token KCAL kiếm được qua hoạt động thể chất. Người chơi tích lũy token này để mua và nâng cấp NFT giày thể thao (SNEAKs), mở khóa phần thưởng chơi game bổ sung. Nền tảng có hơn 300.000 người dùng ở hơn 100 quốc gia, với tổng số bước chân vượt 1,4 tỷ và hơn 2,3 tỷ KCAL đã được kiếm. Vốn hóa của FITFI hiện khoảng 2,87 triệu USD.

Genopets (GENE) mang phong cách chơi như Tamagotchi vào move-to-earn crypto, chuyển đổi bước chân thành năng lượng dùng để phát triển các đồng hành kỹ thuật số. Được xây dựng trên Solana, dự án sử dụng NFT cho Genopets và các môi trường ảo, tạo ra nhiều nguồn doanh thu qua lai tạo, giao dịch và các trận đấu cạnh tranh. Bộ sưu tập NFT Genopets Genesis đã vượt qua 146.000 lượt giao dịch SOL vào giữa năm 2024, và GENE hiện có giá trị khoảng 11 triệu USD vốn hóa thị trường.

Dotmoovs (MOOV) nổi bật với khả năng đánh giá hiệu suất thể thao dựa trên AI, tạo ra các môi trường cạnh tranh peer-to-peer, nơi người chơi kiếm MOOV dựa trên các chỉ số kỹ năng như nhịp điệu, sáng tạo và kỹ thuật. NFT thể thao đặc thù của nền tảng đóng vai trò như vé vào các giải đấu. Chạy trên Polygon để giảm chi phí, Dotmoovs có hơn 80.000 người chơi tại 190 quốc gia. Giá trị MOOV hiện khoảng 272.800 USD.

Walken (WLKN) kết hợp cơ chế bước chân để kiếm tiền với tiến trình nhân vật CAThlete, trong đó các bước tích lũy thúc đẩy các cuộc thi trong game như chạy nước rút, đô thị, marathon. Nền tảng dựa trên Solana đã đạt hơn 1 triệu lượt tải trên Google Play vào giữa năm 2024. WLKN hiện giao dịch quanh mức vốn hóa khoảng 3,3 triệu USD.

Rebase GG (IRL) đổi mới bằng các thử thách dựa trên định vị địa lý, khuyến khích người dùng đến các địa điểm thực tế để kiếm IRL tokens. Phương pháp này kết hợp khám phá và tập thể dục, thu hút cả những người không chuyên thể thao. Với khoảng 20.000 người chơi hoạt động và vốn hóa khoảng 4 triệu USD, Rebase GG là một phân khúc nhỏ nhưng đang phát triển trong hệ sinh thái move-to-earn crypto.

Move-to-Earn so với Play-to-Earn: Mô hình game crypto phù hợp với bạn?

Hiểu rõ sự khác biệt căn bản giữa M2E và P2E giúp làm rõ các nền tảng move-to-earn phù hợp với mục tiêu của bạn:

Play-to-Earn (P2E) tập trung vào thành tích trong thế giới ảo — chiến đấu, xây dựng, giải đố. Các trò chơi như Axie Infinity và The Sandbox tạo ra các thế giới kỹ thuật số phức tạp, nơi khả năng kiếm tiền phụ thuộc trực tiếp vào kỹ năng chơi và chiến lược. P2E thu hút game thủ truyền thống muốn trải nghiệm chơi game có thể kiếm tiền. Phần thưởng dao động theo tâm lý thị trường, mang lại độ biến động cao hơn nhưng cũng tiềm năng thu nhập lớn hơn cho người chơi giỏi.

Move-to-Earn (M2E) kiếm tiền từ hoạt động thể chất, nhấn mạnh vào sức khỏe hơn là độ phức tạp của trò chơi. Thay vì yêu cầu kỹ năng chơi game, M2E thưởng cho sự kiên trì và tham gia đều đặn. Mô hình kiếm tiền thay thế sự biến động dựa trên kỹ năng của P2E bằng thu nhập dự đoán được dựa trên hoạt động hàng ngày. Sự dự đoán này phù hợp với những người yêu thể thao và người dùng casual ít quan tâm đến cơ chế chơi game.

Lựa chọn giữa M2E và P2E cuối cùng phụ thuộc vào mục tiêu của bạn: nếu bạn muốn giải trí có khả năng kiếm tiền, các nền tảng P2E phù hợp. Nếu bạn muốn các phần thưởng tài chính gắn liền với thói quen thể thao hàng ngày, move-to-earn crypto là lựa chọn tốt hơn.

Thách thức then chốt của hệ sinh thái move-to-earn crypto

Sự bùng nổ của move-to-earn crypto trong giai đoạn 2021-2022 đã dẫn đến nhận thức thực tế về các thách thức hệ thống đe dọa khả năng tồn tại lâu dài:

Tính bền vững của tokenomics: Nhiều dự án move-to-earn crypto có token gốc cung cấp không giới hạn (ví dụ GST của STEPN). Khi lượng phát hành vượt quá nhu cầu của người dùng mới và các sink trong game, xảy ra giảm phát nghiêm trọng. Người chơi kiếm token với giá trị thấp hơn trước đó mất động lực tiếp tục, dẫn đến vòng xoáy giảm dần.

Rào cản gia nhập cao: Các nền tảng M2E cao cấp yêu cầu mua NFT — ví dụ, giày của STEPN có thể giá từ 100 đến hơn 1.000 USD tùy thuộc thuộc tính. Điều này tạo ra hệ thống hai tầng, trong đó người dùng sớm có chi phí thấp hơn và kiếm lợi nhiều hơn so với người mới phải trả giá cao hơn. Rào cản cao cũng giới hạn thị trường tiềm năng, hạn chế tăng trưởng.

Hạn chế khả năng mở rộng: Khi số lượng người dùng tăng nhanh, các mạng blockchain hosting các nền tảng move-to-earn gặp phải tắc nghẽn giao dịch. Mặc dù Solana và Polygon có tốc độ nhanh hơn Ethereum, nhưng các đột biến đột ngột vẫn có thể gây tắc nghẽn mạng và tăng phí, làm giảm trải nghiệm người dùng.

Chính sách giữ chân người dùng: Các nền tảng move-to-earn crypto cho thấy các đường cong giữ chân người dùng đáng lo ngại. Sau khi sự phấn khích ban đầu giảm đi, nhiều người dùng bỏ cuộc khi tỷ lệ kiếm tiền giảm hoặc rào cản gia nhập tăng cao. Sự sụp đổ của STEPN từ 700.000 MAU xuống còn 35.000 MAU minh chứng rõ ràng cho mô hình này.

Cơ chế kim tự tháp: Một số hệ thống move-to-earn crypto thưởng cho người tham gia sớm nhiều hơn, trong khi các người mới sau phải bù đắp lợi ích ban đầu. Nếu không có sự phù hợp thực sự giữa sản phẩm và thị trường ngoài cơ chế kiếm tiền, các cấu trúc này đều sụp đổ.

Tương lai của trò chơi move-to-earn crypto

Dù gặp nhiều khó khăn hiện tại, vẫn có nhiều dấu hiệu cho thấy move-to-earn crypto có tiềm năng dài hạn hợp pháp:

Tích hợp công nghệ: Thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) có thể biến việc theo dõi bước chân đơn thuần thành trải nghiệm hấp dẫn, nhập vai thực sự. Hình dung cảnh quan giả tưởng phủ lên đường chạy của bạn hoặc thi đấu trong các cuộc đua ảo cùng những người chơi xa xôi — đều dựa trên hoạt động thực của bạn.

Phân tích dữ liệu sức khỏe: Các nền tảng move-to-earn trong tương lai có thể tích hợp dữ liệu sinh trắc học chi tiết hơn — như biến đổi nhịp tim, chất lượng giấc ngủ, theo dõi dinh dưỡng — tạo ra cơ hội kiếm tiền phong phú hơn dựa trên các chỉ số sức khỏe toàn diện thay vì chỉ đếm bước chân.

Tương tác đa nền tảng: Thay vì các hệ sinh thái move-to-earn độc lập, các nền tảng trong tương lai có thể hoạt động dựa trên các giao thức chuẩn cho phép chuyển token và NFT qua nhiều trò chơi, tạo ra hiệu ứng mạng mạnh mẽ hơn, tăng tính gắn kết của người dùng.

Tokenomics bền vững: Các dự án mới ngày càng áp dụng các cơ chế đốt token, quỹ thanh khoản, chính sách tiền tệ dựa trên quản trị nhằm ổn định giá trị token độc lập với sự gia tăng người dùng mới. Những đổi mới này giải quyết thách thức căn bản từng làm khó các nền tảng thế hệ trước.

Liên kết với thể thao truyền thống: Các hợp tác giữa move-to-earn crypto và các ứng dụng thể thao phổ biến như Strava, Apple Health, Fitbit có thể thúc đẩy sự chấp nhận rộng rãi hơn bằng cách loại bỏ rào cản trong chia sẻ dữ liệu xuyên nền tảng.

Ngành move-to-earn crypto đã trưởng thành vượt khỏi bong bóng đầu cơ, trở thành một lĩnh vực ứng dụng thực sự với cả người tin và người hoài nghi. Thành công đòi hỏi các nền tảng phải cân bằng giữa động lực kiếm tiền và kinh tế bền vững, khả năng tiếp cận và kiểm soát chất lượng, cùng đổi mới công nghệ và trải nghiệm người dùng đơn giản. Đối với những người yêu thể thao muốn khám phá crypto, move-to-earn là một cánh cửa thực sự. Đối với nhà đầu tư crypto, ngành này mang lại cơ hội rủi ro cao nhưng tiềm năng lợi nhuận lớn hơn trong hệ sinh thái game rộng lớn — một lĩnh vực cần theo dõi chặt chẽ khi công nghệ phát triển và hành vi người dùng ổn định hơn.