Lợi thế cạnh tranh của Apple sẽ không phai nhạt trong cuộc cách mạng AI

Trong khi các đối thủ cạnh tranh trong ngành công nghệ đang đổ vốn lớn vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, Apple đã chọn một hướng đi thận trọng hơn—một chiến lược đã vấp phải nhiều chỉ trích. Tuy nhiên, sự kiềm chế rõ ràng này che giấu một thực tế cơ bản: vị thế thống trị của Apple trên thị trường khó bị xói mòn trong thời đại AI. Hệ sinh thái thiết bị rộng lớn của công ty, lòng trung thành thương hiệu đã được xây dựng và phạm vi phân phối chưa từng có tạo ra lợi thế vượt xa bất kỳ chu kỳ công nghệ nào.

Lợi thế phân phối mà Apple không thể mất

Khi CEO Tim Cook tiết lộ khoảng 2,35 tỷ thiết bị Apple đang hoạt động trên toàn cầu cách đây khoảng một năm, con số này nhấn mạnh một tài sản cạnh tranh vô song. Công ty tiếp tục báo cáo rằng cơ sở người dùng này đạt đỉnh mới mỗi quý. Chỉ riêng iPhone đã tạo ra khoảng một nửa doanh thu sản phẩm của Apple, các ước tính thận trọng cho thấy số lượng iPhone hoạt động trên toàn thế giới vượt quá 1 tỷ chiếc.

Đây không chỉ là một trò chơi số liệu. Phạm vi tiếp cận của Apple mở rộng đến túi của người tiêu dùng ở hầu hết các thị trường địa lý và phân khúc dân số. Thực tế iPhone vẫn duy trì vị thế thống trị thương mại suốt gần hai thập kỷ cho thấy nó đã vượt qua giới hạn vòng đời sản phẩm thông thường. Ít công nghệ nào đạt được mức độ liên quan bền vững như vậy trong một bối cảnh nhanh chóng lỗi thời.

Mạng lưới phân phối này tạo thành một chiến lược phòng thủ tự nhiên mà khó có thể sao chép dễ dàng. Khi các công nghệ mới xuất hiện—dù là các ứng dụng dựa trên AI hay các tính năng phần mềm sáng tạo—Apple sở hữu hạ tầng để cung cấp chúng đến một cơ sở người dùng khổng lồ với ít trở ngại nhất. Không đối thủ nào có thể tuyên bố có phạm vi tiếp cận tương tự.

Tại sao điện thoại thông minh vẫn sẽ giữ vai trò trung tâm ngay cả khi AI tiến bộ

Sự phấn khích gần đây về ChatGPT là một ví dụ minh họa rõ ràng. Nền tảng này đạt 100 triệu người dùng chỉ trong hai tháng, nhanh hơn bất kỳ ứng dụng tiêu dùng nào trong lịch sử. Tuy nhiên, việc chấp nhận này diễn ra mà không yêu cầu người dùng phải mua phần cứng mới. Rào cản gia nhập là rất nhỏ.

Điều này đặc biệt quan trọng khi xem xét tương lai của Apple. Dù trí tuệ nhân tạo có trở thành một bước đột phá mang tính cách mạng hay chỉ là những cải tiến nhỏ, điện thoại thông minh gần như chắc chắn vẫn sẽ là thiết bị chính mà qua đó phần lớn mọi người tương tác với dịch vụ số và internet. Nó đóng vai trò như cổng kết nối của chúng ta đến thế giới kết nối.

Liệu các thiết bị chuyên dụng có thể làm gián đoạn sắp xếp này không? Apple đang thử nghiệm các thiết bị đeo AI, và OpenAI đã báo hiệu ý định ra mắt thiết bị phần cứng riêng vào cuối năm 2026. Những phát triển này cần được theo dõi. Tuy nhiên, chi phí chuyển đổi để thay thế điện thoại thông minh như là giao diện kỹ thuật số chính của nhân loại dường như quá cao. Sự bám víu của điện thoại thông minh quá sâu.

Hệ sinh thái bảo vệ vị thế của Apple

“Vườn tường” của Apple từ lâu đã bị chỉ trích là hạn chế. Tuy nhiên, về mặt cạnh tranh, hệ sinh thái kín này hoạt động như một hàng rào mạnh mẽ chống lại sự gián đoạn. Sự tích hợp giữa phần cứng, phần mềm và dịch vụ tạo ra các chi phí chuyển đổi vượt ra ngoài sự tiện lợi—chúng hình thành hành vi và kỳ vọng của người dùng.

Nhận diện thương hiệu càng làm tăng hiệu ứng này. Apple đã xây dựng danh tiếng gần như vô song về chất lượng, quyền riêng tư và thiết kế. Những đặc điểm này vượt ra ngoài các chu kỳ sản phẩm riêng lẻ. Khi khả năng AI ngày càng trở nên phổ biến—có sẵn trên nhiều nền tảng và thiết bị—sự khác biệt về thương hiệu có thể sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn chứ không giảm đi.

Sự kết hợp giữa phạm vi phân phối, sự khóa chặt hệ sinh thái, giá trị thương hiệu và cơ sở người dùng đã thiết lập sẵn vị thế của Apple trong kỷ nguyên AI với những lợi thế cấu trúc mà phần lớn các đối thủ không thể sao chép nhanh hoặc rẻ. Dù công ty có thận trọng hơn trong chi tiêu vốn cho hạ tầng AI so với một số đối thủ, những điểm mạnh nền tảng này vẫn còn nguyên vẹn.

Nhìn về phía trước

Lĩnh vực công nghệ đã nhiều lần chứng minh rằng sự thống trị có thể chỉ là nhất thời. Tuy nhiên, một số lợi thế cạnh tranh lại có độ bền cao hơn những lợi thế khác. Lợi thế của Apple không nằm ở chi tiêu cho hạ tầng AI hay các thuật toán đột phá—những lĩnh vực mà các đối thủ có thể dẫn đầu hiện tại. Thay vào đó, nó đến từ hàng tỷ thiết bị đang hoạt động, thói quen mà chúng đã hình thành trong người dùng, và hệ sinh thái tiếp tục gắn kết người tiêu dùng với nền tảng của Apple.

Sự bền bỉ của iPhone suốt gần hai thập kỷ cho thấy những lo ngại về việc ảnh hưởng của Apple sẽ phai nhạt—ngay cả trong bối cảnh chuyển đổi mang tính cách mạng sang AI—có thể là quá mức. Trừ khi xuất hiện một công nghệ loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về các thiết bị tương tác cầm tay, vị thế của Apple vẫn khó có khả năng mờ nhạt khỏi vị trí hiện tại trong những năm tới.