Liệu Lộ trình đầy tham vọng của Tesla đến năm 2026 có đứng vững trước sự kiểm tra?

Khi nói đến xe tự lái, những thông báo gần đây của Tesla vẽ nên một bức tranh đầy hứng khởi. Nhưng vấn đề là: Elon Musk có lịch sử hứa hẹn quá mức và thực hiện chưa đủ về thời gian ra mắt robotaxi. Vậy câu hỏi đặt ra là—chúng ta cuối cùng có đang chứng kiến tiến bộ thực sự hay chỉ là một kế hoạch tham vọng được khoác áo thời hạn trống rỗng?

Các con số kể một câu chuyện thú vị

Hãy bắt đầu với những gì thực sự đang diễn ra trên thực địa. Sáng kiến robotaxi của Tesla, bắt đầu tại Austin cách đây tám tháng, đã tích lũy gần 700.000 dặm vận hành có trả phí. Đội xe hiện có hơn 500 xe hoạt động, chia đều giữa Austin và Vùng Vịnh California, và số lượng này đang gấp đôi mỗi tháng. Đó là sự tăng trưởng hợp pháp.

Austin xứng đáng được chú ý đặc biệt. Hoạt động tại đó đã chuyển từ việc có người giám sát an toàn hiện diện sang loại bỏ hoàn toàn trong một số chuyến khách hàng gần đây—một cột mốc quan trọng cho thấy sự tự tin thực sự vào độ tin cậy của hệ thống. Trong khi đó, dịch vụ tại Vùng Vịnh vẫn vận hành với người lái an toàn trên xe, nhưng Tesla có tham vọng mở rộng dịch vụ tại sân bay sau khi các cơ quan quản lý phê duyệt.

Công ty cũng đang lên kế hoạch triển khai mạnh mẽ nhất từ trước đến nay: bảy thị trường mới trong vài tháng tới—Dallas, Houston, Phoenix, Miami, Orlando, Tampa và Las Vegas. Mỗi sự mở rộng đưa Tesla gần hơn với mục tiêu đã đề ra là chiếm lĩnh thị phần đáng kể từ các nền tảng gọi xe truyền thống như Uber và Lyft.

Nhưng đây là nơi khoảng cách giữa khát vọng và thực tế trở nên quan trọng.

Kiểm tra thực tế: Những gì thực sự cần để đạt mục tiêu

Musk đã tuyên bố rằng xe Tesla tự lái có thể phục vụ khoảng một phần tư đến một nửa dân số Mỹ vào cuối năm—chờ đợi sự chấp thuận của cơ quan quản lý. Để so sánh: vào tháng 7 năm 2025, ông đã đưa ra một tuyên bố tương tự về cùng một thời hạn. Mục tiêu đó cuối cùng đã bị trượt.

Để lộ trình hiện tại thành công, ba điều kiện phải cùng lúc phù hợp: các cơ quan quản lý ở nhiều bang và thành phố phải phê duyệt mở rộng hoạt động, hồ sơ an toàn phải duy trì hoàn hảo, và công chúng phải chấp nhận dịch vụ không người lái trên quy mô lớn. Đây không chỉ là các trở ngại kỹ thuật—chúng còn là các trở ngại về thể chế và văn hóa.

Tesla có một số lợi thế cấu trúc nhất định. Đội xe hiện tại đã trang bị phần cứng tự lái, và thương hiệu của họ đã được người tiêu dùng công nhận đáng kể. Công ty cũng đang hoàn thiện Cybercab—một phương tiện tự lái được thiết kế riêng, không có vô-lăng hay bàn đạp—có thể nâng cao hiệu quả đội xe đáng kể khi sản xuất hàng loạt bắt đầu trong năm nay.

Cách các đối thủ cạnh tranh đang hoạt động thực tế

Ở đây, bối cảnh rất quan trọng. Waymo của Alphabet không đứng yên. Hiện tại, công ty đang ghi nhận hơn 450.000 chuyến đi có trả phí mỗi tuần trên toàn nước Mỹ, gần gấp đôi so với chín tháng trước. Waymo cũng đã triển khai khả năng tự lái trên cao tốc và đang ra mắt dịch vụ tại nhiều thành phố như Miami, Dallas, Houston, San Antonio và Orlando.

Có điều gì đó nổi bật? Có sự trùng lặp đáng kể về mục tiêu địa lý. Tesla và Waymo đều hướng tới nhiều thị trường giống nhau.

Zoox của Amazon theo đuổi một phương pháp hoàn toàn khác biệt. Thay vì nâng cấp các phương tiện hiện có, Zoox đã thiết kế một xe tự lái nhỏ gọn, hình hộp từ đầu—đầy đủ ghế hướng vào trong để chia sẻ chuyến đi và không có điều khiển truyền thống. Công ty đã cung cấp các chuyến thử miễn phí tại Las Vegas và San Francisco, dự kiến bắt đầu thu phí khách hàng trong năm nay.

Điều rút ra: Tesla không hoạt động trong một không gian trống rỗng. Nó đang bước vào một thị trường mà ít nhất hai đối thủ mạnh đã tích lũy kinh nghiệm vận hành thực tế và được cấp phép.

Câu hỏi về độ tin cậy: Liệu lịch trình này có thể thực sự bám sát?

Điều làm cho lịch trình hiện tại có vẻ đáng tin hơn so với các lần trước là tiến bộ rõ rệt. Gần ba phần tư triệu dặm có trả phí thể hiện dữ liệu vận hành thực sự. Việc đội xe tăng gấp đôi mỗi tháng cho thấy khả năng mở rộng. Việc loại bỏ người giám sát an toàn tại Austin cho thấy sự tự tin có thể đo lường được.

Tuy nhiên, những lần bỏ lỡ trong quá khứ vẫn còn ý nghĩa. Mỗi lần Musk đặt ra hạn chót cho robotaxi trước đây, các nhà đầu tư và nhà phân tích đều học cách giảm nhẹ các dự báo đó một cách hợp lý.

Khoảng cách giữa trạng thái hiện tại và thời hạn mà ông tuyên bố không lớn lắm—ít nhất là trên giấy tờ. Nhưng khoảng cách giữa khả năng công nghệ và sự chấp thuận của cơ quan quản lý vẫn còn rất lớn. Việc mở rộng đồng thời vào bảy thị trường đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều khu vực pháp lý. Một số khu vực đó vẫn chưa chứng minh sẵn sàng cấp phép dịch vụ gọi xe tự lái ở quy mô mà Tesla cần.

Kết luận về khả thi

Liệu lịch trình năm 2026 có thực tế không? Một phần. Tesla gần như chắc chắn sẽ mở rộng đáng kể phạm vi robotaxi trong năm tới. Sẽ có nhiều thị trường mới ra mắt. Cybercab sẽ bắt đầu sản xuất. Đây là những kết quả có khả năng xảy ra.

Câu hỏi thực sự là liệu Tesla có thể đạt được mức độ thâm nhập thị trường đáng kể trên một phần tư đến một nửa dân số Mỹ hay không. Mục tiêu cụ thể đó có vẻ phụ thuộc nhiều hơn vào thiện chí của các cơ quan quản lý hơn là khả năng kỹ thuật—và thiện chí này theo thời gian riêng của nó, không theo lịch trình của Tesla.

Đối với các nhà đầu tư theo dõi lĩnh vực này, cách tiếp cận khôn ngoan nhất là phân biệt giữa những gì Tesla có khả năng làm và những gì họ đã hứa sẽ làm. Những điều đầu tiên ngày càng có vẻ đáng tin cậy hơn. Còn những điều sau? Vẫn cần chứng minh.