Cách Raj Gokal xây dựng Solana: Triết lý đằng sau cuộc cách mạng $85B Blockchain

Khi toàn bộ ngành công nghiệp tiền điện tử tuyên bố Solana đã chết, Raj Gokal lại nhìn thấy điều gì đó khác biệt—ông thấy động lực. Hành trình của đồng sáng lập Solana tiết lộ một tư duy phản biện, thách thức những quan niệm truyền thống của Thung lũng Silicon: đôi khi những chỉ trích khắc nghiệt nhất lại trở thành nhiên liệu lớn nhất cho sự đổi mới.

Câu chuyện của Raj Gokal không phải về thành công trong một đêm. Sau nhiều dự án thất bại trong lĩnh vực công nghệ y tế, ông đã thử nghiệm một cách có hệ thống các ý tưởng khởi nghiệp khi gặp Anatoly Yakovenko tại Omada Health. Cuộc gặp gỡ đó đã định hình lại toàn cảnh blockchain. “Tìm người đồng sáng lập phù hợp không phải là tìm người thông minh nhất,” Raj từng suy ngẫm. “Đó là tìm người có DNA phù hợp với bạn, người mà bạn sẵn sàng xây dựng cùng ngay cả khi cả thế giới sụp đổ.”

Triết lý này là nền tảng cho mọi thứ mà Solana trở thành.

Lò luyện: Khi chỉ trích trở thành nhiên liệu

Những khoảnh khắc khó khăn nhất trong việc xây dựng Solana không phải là thất bại kỹ thuật—mà là những nghi ngờ về tồn tại. Khi sự đồng thuận trong ngành tuyên bố Solana lỗi thời, khi các nhà phát triển loại bỏ dự án là không khả thi, Raj nhận ra một nghịch lý mà ít doanh nhân nắm bắt được: bị bỏ qua còn tồi tệ hơn bị tấn công.

“Nếu video YouTube của bạn không có lượt xem, không có lượt thích, không có lượt không thích, bạn chẳng học được gì,” Raj lưu ý. “Phản hồi tiêu cực ít nhất cũng cho bạn biết người ta nghĩ gì. Đó là thông tin quý giá.” Cách nhìn nhận này đã biến nghịch cảnh thành tín hiệu. Sự hoài nghi tập thể của ngành công nghiệp crypto trở thành kim chỉ nam chỉ ra những vấn đề thực sự cần giải quyết.

Điểm khác biệt chính giữa quan điểm của Raj và triết lý doanh nhân truyền thống? Ông không nhầm lẫn kiên trì với ý chí. Đối tác của ông, Anatoly, mang năng lượng “người sắt”—tư duy của vận động viên bền bỉ. Phần đóng góp của Raj là khả năng nhìn thấu thị trường và cam kết xây dựng cùng những người phù hợp, bất chấp sự xác nhận từ bên ngoài.

Xây dựng hạ tầng cho hiệu suất không thể tưởng tượng

Trong giai đoạn 2017-2018, Ethereum đã chứng minh blockchain có thể hỗ trợ các ứng dụng vượt ra ngoài thanh toán. Nhưng CryptoKitties đã phơi bày điểm yếu chết người: tắc nghẽn mạng. Phí gas cao và chậm giao dịch đã bộc lộ khả năng mở rộng là nút thắt cản trở sự chấp nhận đại chúng.

Trong khi các nhóm khác theo đuổi sharding, cách tiếp cận của Solana hoàn toàn khác biệt. Thay vì phân mảnh mạng lưới, nhóm tối ưu hóa để xử lý hàng loạt giao dịch song song kết hợp với Proof of History—một cơ chế đánh dấu thời gian phi tập trung. Đặt cược của họ là táo bạo: xây dựng một máy trạng thái toàn cầu có khả năng mở rộng theo Định luật Moore mà không cần sharding.

“Mọi quyết định kỹ thuật đều xoay quanh tối ưu hóa hiệu suất,” Raj giải thích. “Chúng tôi giả định rằng chi phí phần cứng sẽ tiếp tục giảm. Câu hỏi đặt ra là: nếu chúng tôi thiết kế một hệ thống có thể xử lý các kịch bản throughput thực sự cao thì sao?”

Triết lý kiến trúc này thu hút một loại nhà sáng lập đặc biệt—không phải các nhà đầu tư mạo hiểm tìm kiếm lối thoát nhanh, mà là những người xây dựng cam kết hạ tầng. Vốn ban đầu phản ánh rõ ràng tinh thần này: trong khi các đối thủ huy động hàng trăm triệu đô la, Solana chỉ huy động 20 triệu đô qua SAFT (Thỏa thuận Đơn giản cho Token Tương lai) từ các nhà đầu tư đủ điều kiện, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Mỹ.

Hệ sinh thái tự phát triển

Đến năm 2025, Solana đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát của bất kỳ tổ chức nào. Solana Labs xây dựng các sản phẩm trong hệ sinh thái (Metaplex cho NFT, các giao thức cho DeFi), nhưng giá trị được tạo ra thông qua cổ phần chứ không phải thu phí từ các giao dịch mạng. Quỹ Solana quản lý dự trữ token để hỗ trợ phân quyền validator.

Quan trọng là, không tổ chức nào hướng tới việc chiếm lĩnh giá trị hệ sinh thái lâu dài. Tầm nhìn này giống như quỹ đạo của internet: cuối cùng, các nhà cung cấp hạ tầng trở nên vô hình. Hiện tại, khi Visa tích hợp Solana hoặc PayPal phát hành stablecoin trên mạng, họ không cần xin phép Solana Labs. Các nhà phát triển đã nội tại hóa mạng lưới như cách họ hiểu về các giao thức email hoặc HTTP—hạ tầng đã trở nên dân chủ.

Sự phát triển tự chủ này khiến Raj hào hứng nhất. “Chúng tôi học về các dự án mới từ Twitter và tin tức, giống như mọi người khác,” ông nói. “Phát hiện tự nhiên đó là tín hiệu cho thấy hệ sinh thái không còn phụ thuộc vào chúng tôi nữa.”

Từ điện thoại Saga đến Kinh tế Người sáng tạo: Đặt cược DePIN

Việc ra mắt điện thoại Saga vào cuối 2023 đại diện cho một loại cược khác. Thiết bị phần cứng đầu tiên của Solana—làm từ titanium với khả năng crypto không giới hạn—bán hết 20.000 chiếc trong khoảng hai ngày. Nhưng đó chưa phải là điểm kết. Hơn 150.000 đặt ch trước đã hình thành, vượt xa số người dùng của hầu hết các ứng dụng crypto.

Tại sao lại là điện thoại? Apple thu 30% từ các giao dịch kỹ thuật số. Google Play áp đặt các hạn chế tương tự đối với nội dung liên quan đến crypto. Đối với một internet ưu tiên di động, những người kiểm soát này là vấn đề mà Solana có thể giải quyết theo cách khác.

Saga mở ra các trường hợp sử dụng không thể trên các nền tảng chính thống. Tần suất giao dịch NFT trên Solana cao gấp 5 đến 20 lần Ethereum. Công nghệ NFT nén đã giảm chi phí mint từ hàng nghìn đô xuống dưới 100 đô cho 10.000 NFT—gần như rẻ như gửi email.

Hãy tưởng tượng giao tiếp qua việc phát hành token. Người sáng tạo phát hành token tới khán giả sở hữu “tin nhắn” mà họ nhận được. Doanh thu chia 100% cho người sáng tạo, loại bỏ sự khai thác từ nền tảng. DePIN (Mạng lưới hạ tầng vật lý phi tập trung) mở rộng mô hình này sang phần cứng: mạng 5G của Helium và dịch vụ lập bản đồ đường phố Hive Mapper đều khuyến khích sự tham gia phân tán qua token thay vì đầu tư tập trung.

DNA của Solana: Kiên trì như lợi thế cạnh tranh

Trước khi có Solana, Raj đã thử sức với chín dự án công nghệ y tế khác nhau trong vòng một năm. Mỗi thất bại đều giúp ông tinh chỉnh tiêu chí: Ý tưởng này có đủ tiềm năng để thay đổi ngành không? Đội ngũ có phù hợp về mặt nền tảng không?

Mẫu hình này đã hướng dẫn ông cam kết với Anatoly. Ban đầu, Raj dự định chỉ tham gia sáu tháng để giúp huy động vốn và tuyển dụng. Thời gian đó đã kéo dài vô hạn định. “Tôi ngày càng bị thu hút bởi tiềm năng của dự án,” ông nhớ lại. “Một ngày nào đó, tôi nhận ra mình đã cam kết lâu dài rồi.”

Thay đổi tư duy này—từ việc đuổi theo các vấn đề sang hợp tác với những tài năng hàng đầu để giải quyết chúng—trở thành DNA sáng lập của Solana. Hệ sinh thái giờ đây thu hút những nhà sáng lập tương tự: những doanh nhân thất bại nhiều lần, học được rằng sự phối hợp đội nhóm quan trọng hơn thiên tài cá nhân, xem phản hồi thị trường như tín hiệu quý giá chứ không phải sự từ chối.

Không ít người, kể cả Raj, nhận ra điều này. Khi Solana phát triển, ông nhận ra có thể chính ông là người ít kiên trì nhất trong mạng lưới. “Những người thực sự kiên cường là các nhà sáng lập xây dựng trên Solana,” ông nói. “Xem họ kiên trì truyền cảm hứng cho tôi.”

Nhìn về phía trước: 99.9% tiềm năng vẫn còn

Đến tháng 2 năm 2026, SOL giao dịch ở mức 85.89 đô với vốn hóa thị trường flow là 48.79 tỷ đô. Tuy nhiên, Raj vẫn giữ niềm tin vào giai đoạn đầu: “Solana vẫn còn 99.9% tiềm năng để phát triển.”

Ông chưa từ bỏ đổi mới trong y tế—ông đang theo dõi các nhà thực hành crypto trở lại xây dựng ngành này. Nhưng thách thức mở rộng của Solana và cơ hội web3 di động đòi hỏi cam kết toàn diện. Mỗi khoảnh khắc khó khăn, mỗi tuyên bố “Solana nên chết,” đều tiếp thêm sức mạnh cho quyết tâm này.

“Miễn là tôi kiên trì, tôi có thể vượt qua mọi khó khăn,” Raj nói. “DNA của tôi là doanh nhân. Hệ sinh thái Solana cũng thu hút những nhà sáng lập kiên cường. Mỗi người trong chúng ta truyền cảm hứng cho nhau.”

Triết lý này—rằng nghịch cảnh là tín hiệu của giá trị, rằng đội ngũ phù hợp quan trọng hơn thiên tài cá nhân, rằng hạ tầng xây dựng với chính trực tự nó có thể mở rộng—có thể cuối cùng sẽ định hình đóng góp của Solana cho crypto. Và câu chuyện của Raj Gokal: không phải tránh thất bại, mà là chọn đồng sáng lập đủ sáng suốt để cùng nhau vượt qua.