Hiểu về Viêm tử cung mủ ở chó: Nhận biết triệu chứng và các phương pháp điều trị

Việc đưa một con chó cái vào cuộc sống của bạn đi kèm với những quyết định quan trọng về sức khỏe. Ngoài việc tiêm phòng định kỳ và chăm sóc phòng ngừa, một trong những lựa chọn quan trọng nhất là quyết định cắt bỏ buồng trứng (spaying) hay để chó còn nguyên. Quyết định này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài của chó. Những con chó cái được spaying sớm thường sống lâu hơn và tránh được các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng. Một trong những bệnh nguy hiểm mà việc spaying giúp phòng tránh là viêm tử cung (pyometra), một nhiễm trùng tử cung đe dọa tính mạng cần can thiệp y tế ngay lập tức. May mắn thay, khi phát hiện sớm, phần lớn chó phản ứng tốt với điều trị và hồi phục hoàn toàn.

Những điều bạn cần biết về triệu chứng viêm tử cung ở chó

Viêm tử cung là một nhiễm trùng nghiêm trọng và có thể gây tử vong ảnh hưởng đến tử cung của chó cái. Theo bác sĩ Mathieu Glassman, V.M.D., một bác sĩ phẫu thuật thú y có chứng chỉ hành nghề và sáng lập công ty chăm sóc thú cưng Dr. Cuddles, bệnh này thường phát triển ở chó cái trung niên và cao tuổi chưa được spaying. Tuy nhiên, đôi khi cũng xảy ra ở chó đã spaying nếu còn sót lại một phần mô buồng trứng sau phẫu thuật — gọi là viêm tử cung phần cuống (stump pyometra).

Triệu chứng viêm tử cung ở chó có thể thay đổi đáng kể tùy theo mức độ nặng của nhiễm trùng và giai đoạn tiến triển. Thường thì chủ nuôi nhận thấy:

• Mệt mỏi, chán nản chung
• Chán ăn (ăn ít hoặc không ăn)
• Uống nhiều nước và đi tiểu nhiều
• Niêm mạc miệng nhợt nhạt
• Dịch âm đạo có máu hoặc mủ
• Nôn mửa và tiêu chảy
• Phình bụng và đau bụng
• Sốt hoặc nhiệt độ cơ thể thấp bất thường
• Trong các trường hợp nặng, có thể ngất xỉu

Theo Hiệp hội Phẫu thuật Thú y Hoa Kỳ, một số chó có thể biểu hiện ít dấu hiệu bên ngoài ngoài dịch âm đạo chứa mủ. Vì vậy, các bác sĩ thú y khuyên rằng tất cả chó cái chưa spaying nên được khám để phát hiện viêm tử cung bất cứ khi nào chúng có dấu hiệu bệnh tật.

Quá trình phát triển của viêm tử cung: Hiểu rõ cơ chế bệnh

Viêm tử cung bắt nguồn từ sự thay đổi hormone kết hợp với vi khuẩn xâm nhập, thường là do vi khuẩn Escherichia coli đi qua âm đạo vào tử cung. Việc này thường xảy ra trong kỳ động dục của chó, khi cổ tử cung trở nên lỏng lẻo và dễ thấm hơn.

Sau kỳ động dục, mức progesterone tăng cao khiến lớp niêm mạc tử cung dày lên. Những con chó trải qua nhiều kỳ động dục tích tụ nhiều nang cyst và dịch trong tử cung, tạo ra môi trường ngày càng thù địch, thúc đẩy vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng. Nếu không được can thiệp kịp thời, các ổ vi khuẩn phát triển không kiểm soát, làm đầy tử cung bằng mủ và giải phóng độc tố nguy hiểm vào máu.

Sự khác biệt giữa viêm tử cung mở và viêm tử cung kín mang ý nghĩa dự đoán quan trọng. Viêm tử cung mở cho phép dịch thoát ra ngoài qua cổ tử cung và âm đạo, trong khi viêm tử cung kín giữ kín nhiễm trùng bên trong, làm tăng nguy cơ vỡ tử cung và nhiễm trùng toàn thân đe dọa tính mạng (nhiễm sepsis). Viêm tử cung kín là dạng nguy hiểm hơn, vì tạo thành một khoang kín nơi độc tố tích tụ.

Chẩn đoán viêm tử cung: Từ triệu chứng ban đầu đến các xét nghiệm xác nhận

Khi bạn nghi ngờ chó có triệu chứng viêm tử cung, bác sĩ thú y sẽ bắt đầu bằng khám lâm sàng toàn diện và hỏi kỹ về tiền sử sinh sản. Để xác nhận chẩn đoán, thường bác sĩ sẽ đề nghị:

• Xét nghiệm máu toàn phần và sinh hóa tổng quát
• Xét nghiệm nước tiểu
• Chụp X-quang bụng
• Siêu âm bụng
• Soi tế bào âm đạo (lấy mẫu tế bào)

Các phương pháp chẩn đoán này giúp phân biệt viêm tử cung với các bệnh khác và đánh giá mức độ nhiễm trùng cũng như tổn thương các cơ quan liên quan.

Các giai đoạn tiến triển: Tại sao nhận biết sớm lại quan trọng

Hiểu rõ quá trình tiến triển của viêm tử cung nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sớm các triệu chứng.

Giai đoạn đầu: Sau kỳ động dục, biến đổi hormone làm dày lớp niêm mạc tử cung. Đôi khi xảy ra tăng sinh nội mạc tử cung (hyperplasia), là tình trạng lớp niêm mạc tử cung trở nên dày bất thường và duy trì trạng thái này, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiễm trùng.

Giai đoạn nhiễm trùng vi khuẩn: Khi vi khuẩn E. coli xâm nhập tử cung, nhiễm trùng cấp tính phát triển. Nhiễm trùng trở thành áp-xe, giải phóng mủ ra khắp cơ thể. Giai đoạn này thường có triệu chứng rõ ràng ở chó bị nhiễm.

Giai đoạn triệu chứng hoạt động: Nếu không điều trị, nhiễm trùng mở rộng mạnh mẽ, số lượng và mức độ nghiêm trọng của các dấu hiệu lâm sàng tăng lên, bao gồm mệt mỏi, chán nản, mất cảm giác ăn, uống nhiều, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, sốt và dịch âm đạo.

Suy tuần hoàn nặng: Khi viêm tử cung tiến triển, hệ tuần hoàn của chó suy yếu. Tim mất khả năng co bóp, mạch máu mất trương lực, gây giảm huyết áp nguy hiểm. Các cơ quan quan trọng như não, tim, thận thiếu oxy và dưỡng chất, có thể dẫn đến tử vong.

Giai đoạn nguy hiểm: Nếu không can thiệp, viêm tử cung trở thành đe dọa tính mạng. Chó bị viêm tử cung kín có nguy cơ tử vong cao nhất ở giai đoạn này, trong khi chó viêm tử cung mở có thể phát triển nhiễm trùng tử cung mãn tính.

Phương pháp điều trị và chi phí liên quan

Bác sĩ thú y Rebecca Greenstein, D.V.M., cố vấn y tế thú y cho Rover, nhấn mạnh rằng tuổi thọ của chó bị viêm tử cung phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên kết: tốc độ chẩn đoán, can thiệp điều trị, có biến chứng hay không, tình trạng sức khỏe tổng thể, tuổi tác và các bệnh nền như ung thư.

Phương pháp điều trị tiêu chuẩn là phẫu thuật cấp cứu cắt bỏ tử cung (cắt buồng trứng và tử cung), loại bỏ tử cung nhiễm trùng và thường cả buồng trứng. Phương pháp này vừa điều trị nhiễm trùng ngay lập tức, vừa ngăn ngừa bệnh tái phát về sau.

Chi phí điều trị có thể dao động lớn tùy theo các yếu tố sau:

Chi phí chẩn đoán (xét nghiệm máu, siêu âm): 200-3000 USD
Phẫu thuật cấp cứu (spaying): 500-4000 USD
Phòng hồi sức (mỗi ngày): 200-2000 USD
Thuốc (kháng sinh, giảm đau): 50-400 USD
Chăm sóc hậu phẫu: 50-350 USD

Theo bác sĩ Glassman, tổng chi phí điều trị thường từ 1.000 đến 10.000 USD. Với can thiệp phẫu thuật kịp thời, hầu hết chó đều hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu không điều trị, viêm tử cung thường dẫn đến tử vong.

Phòng ngừa bằng cách spaying và phát hiện sớm

Phòng ngừa hiệu quả nhất là spaying sớm, loại bỏ tử cung và buồng trứng để không còn nguy cơ viêm tử cung. Phẫu thuật này không chỉ điều trị viêm tử cung hiện tại mà còn là biện pháp phòng ngừa tốt nhất. Ngoài ra, spaying còn giúp giảm nguy cơ ung thư vú.

Viêm tử cung thường gặp nhất ở chó cái lớn tuổi chưa spaying do nhiều kỳ động dục không mang thai. Theo Sổ tay Thú y Merck, bệnh này phổ biến ở chó trên 5 tuổi và thường xuất hiện từ 4 đến 6 tuần sau kỳ động dục.

Nếu bạn nghĩ rằng chó của mình có thể mắc viêm tử cung dù đã spaying trước đó, hãy thông báo ngay cho bác sĩ thú y về bất kỳ triệu chứng nào. Viêm tử cung phần cuống và các biến chứng tương tự có thể giống triệu chứng nhiễm trùng nặng và cần chẩn đoán nhanh chóng.

Bảo hiểm thú cưng và chi phí điều trị viêm tử cung

Việc bảo hiểm thú cưng có chi trả cho điều trị viêm tử cung hay không phụ thuộc hoàn toàn vào chính sách của bạn và thời điểm chẩn đoán xảy ra. Thông thường, bác sĩ Greenstein lưu ý, viêm tử cung nên được xem là bệnh mới phát, không phải bệnh đã có trước khi mua bảo hiểm, do đó có khả năng được chi trả. Một số công ty bảo hiểm có thể hạn chế chi trả cho các bệnh đã tồn tại trước.

Bạn nên xem kỹ hợp đồng bảo hiểm hoặc liên hệ trực tiếp với nhà cung cấp để làm rõ. Nếu còn băn khoăn về các điều khoản loại trừ, hãy yêu cầu xác nhận bằng văn bản.

Những điều cần lưu ý cuối cùng

Nhận biết sớm các triệu chứng viêm tử cung ở chó có thể cứu sống chúng. Spaying vẫn là phương pháp phòng ngừa và điều trị đáng tin cậy nhất, giúp bảo vệ chó cái khỏi căn bệnh nguy hiểm này đồng thời góp phần nâng cao sức khỏe và tuổi thọ của chúng.