Chuẩn bị danh mục đầu tư của bạn trong khi các đồn đoán về thị trường sụp đổ ngày càng gia tăng

Với những khoản lợi nhuận lớn trong suốt năm 2025 đã qua, các nhà đầu tư ngày càng đối mặt với một câu hỏi cấp bách: liệu thị trường chứng khoán có sắp sập vào năm 2026 không? Theo các khảo sát gần đây, hơn một phần tư nhà đầu tư bày tỏ lo ngại về quỹ đạo của thị trường. Mặc dù không ai có thể dự đoán chính xác tương lai, nhưng cuộc thảo luận về các khả năng suy thoái tiềm năng xứng đáng được quan tâm nghiêm túc—không phải vì sợ hãi, mà vì tính chiến lược cần thiết.

Tại sao mối lo ngại về sụp đổ thị trường chứng khoán lại gia tăng vào đầu năm 2026

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của giá trị cổ phiếu gần đây thật ấn tượng, nhưng một số chỉ số định giá truyền thống lại phát ra tín hiệu hỗn hợp. Chỉ số nổi bật nhất là Chỉ số Buffett, so sánh tổng vốn hóa thị trường của cổ phiếu Mỹ với GDP của quốc gia. Hiện tại, tỷ lệ này quanh mức 221%, đã đạt mức chưa từng thấy kể từ những năm trước các đợt điều chỉnh lớn của thị trường.

Thú vị thay, chính Warren Buffett đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chỉ số này trong thời kỳ bong bóng dot-com. Trong một cuộc phỏng vấn trên tạp chí Fortune năm 2001, ông giải thích rằng khi tỷ lệ này tiến gần đến 200%, nhà đầu tư nên cực kỳ thận trọng. “Bạn đang chơi với lửa,” ông cảnh báo, lưu ý rằng các tỷ lệ trong khoảng 70-80% thường báo hiệu mức định giá hấp dẫn. Lần cuối cùng chỉ số này gần chạm 200% là vào cuối năm 2021, ngay trước khi S&P 500 bước vào thị trường giảm giá kéo dài suốt năm 2022.

Tuy nhiên, điều quan trọng là phải thừa nhận rằng không có một chỉ số nào kể hết câu chuyện. Thị trường phát triển, cấu trúc kinh tế thay đổi, và các chỉ số từng hoạt động tốt cách đây 25 năm có thể hoạt động khác đi ngày nay. Ngay cả khi một đợt điều chỉnh thị trường xảy ra, kết quả đó vẫn còn xa mới chắc chắn.

Hiểu rõ rủi ro thị trường: Những gì nhà đầu tư thông minh nên làm ngay bây giờ

Thay vì cố gắng dự đoán thời điểm thị trường xuống dốc—một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn—cách tiếp cận khôn ngoan nhất là đảm bảo danh mục của bạn chỉ chứa các công ty chất lượng cao có nền tảng vững chắc. Trong các giai đoạn căng thẳng của thị trường, các doanh nghiệp mạnh mẽ thể hiện khả năng chống chịu đáng kể, trong khi các đối thủ yếu hơn thường gặp khó khăn để tồn tại.

Điều phân biệt chính không phải là giá cổ phiếu hào nhoáng hay đà tăng trong các ngành nóng. Nhiều công ty trung bình vẫn tỏ ra phát triển mạnh mẽ trong thị trường tăng giá, chỉ để sụp đổ khi điều kiện trở nên khắt khe hơn. Sức mạnh thực sự nằm ở các đặc điểm nền tảng của công ty: lợi thế cạnh tranh bền vững, chất lượng quản lý, sức khỏe bảng cân đối kế toán, và khả năng tạo lợi nhuận ổn định bất kể điều kiện kinh tế ra sao.

Chiến lược phòng thủ: Điều gì làm cho cổ phiếu trở nên bền bỉ

Đánh giá chất lượng cổ phiếu đòi hỏi phải nhìn xa hơn các chỉ số bề mặt. Các tỷ số tài chính như tỷ lệ giá trên lợi nhuận (P/E) và tỷ lệ giá trên lợi nhuận trên tăng trưởng (PEG) cung cấp các thước đo khách quan về định giá và hiệu quả. Nhưng cũng quan trọng không kém là các yếu tố vô hình: Công ty có sở hữu lợi thế cạnh tranh có thể bảo vệ được không? Ban lãnh đạo đã từng vượt qua các suy thoái trước đây thành công chưa? Doanh nghiệp có thể duy trì lợi nhuận trong thời kỳ kinh tế khó khăn không?

Hiện tại là thời điểm thích hợp để xem xét lại danh mục của bạn một cách khách quan. Nếu bạn đã tích lũy cổ phiếu đã yếu đi, mất đi lợi thế cạnh tranh hoặc có vẻ đang bị định giá quá cao so với các yếu tố nền tảng, mức giá hiện tại là cơ hội lý tưởng để điều chỉnh lại. Bằng cách loại bỏ các cổ phiếu kém hiệu quả khi giá còn ở mức tương đối cao, bạn tạo ra nguồn dự phòng và giảm thiểu rủi ro từ các khoản đầu tư dễ tổn thương.

Xây dựng danh mục chống suy thoái ngay bây giờ

Sự không chắc chắn về việc thị trường có sắp sập hay không không nên khiến bạn bị tê liệt—nó nên thúc đẩy hành động chiến lược. Bằng cách tập trung đầu tư vào các công ty chất lượng mà bạn thực sự dự định giữ trong nhiều năm, bạn tối đa hóa khả năng danh mục của mình có thể vượt qua mọi thử thách trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Thực tế đơn giản là: không ai biết chắc chắn điều kiện thị trường sẽ xấu đi hay không. Nhưng chuẩn bị như thể chúng có thể xấu đi là lựa chọn khôn ngoan hơn nhiều so với chờ đợi đến khi khủng hoảng xảy ra. Các kịch bản sụp đổ thị trường không nhất thiết phải là thảm họa đối với các danh mục được xây dựng tốt. Bằng cách duy trì tiêu chuẩn cao đối với các công ty bạn sở hữu và giữ vững kỷ luật trong những giai đoạn biến động, bạn không chỉ sống sót qua thử thách mà còn có thể nổi bật hơn khi thị trường phục hồi.