中国银河证券曾韬：海外AI产业链电力瓶颈显现，国内电力系统升级正当时。随着人工智能技术的快速发展，全球范围内对高性能计算和大量数据处理的需求不断增加，导致海外AI产业链在电力供应方面出现瓶颈。电力供应不足不仅限制了AI技术的进一步发展，也影响了相关产业的扩展。与此同时，国内电力基础设施正迎来升级的黄金时期，推动能源结构优化和智能电网建设，以满足未来AI产业的能源需求。中国正积极推进新能源发展和电网智能化，旨在实现可持续发展和产业升级的双重目标，为全球AI产业提供坚实的能源保障。

Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo toàn cầu phát triển nhanh chóng, nhu cầu về năng lực tính toán đã tăng vọt. Tuy nhiên, việc xây dựng hạ tầng AI tại các khu vực trọng điểm như Bắc Mỹ, châu Âu vẫn liên tục đối mặt với thách thức về cung cấp điện và ổn định lưới điện. Trong nước, việc xây dựng hệ thống điện mới dựa trên năng lượng mới đã bước vào giai đoạn sâu hơn, đầu tư vào nâng cấp lưới điện, mở rộng lưu trữ năng lượng, số hóa năng lượng liên tục tăng cường, ngành điện đang trở thành tuyến đầu quan trọng trong việc ổn định tăng trưởng và chuyển đổi năng lượng.

Gần đây, phóng viên của Trung Quốc Securities đã phỏng vấn chuyên gia phân tích hàng đầu về thiết bị điện và năng lượng mới của China Galaxy Securities, Zeng Tao, để phân tích sâu về sự thay đổi trong cơ cấu cung cầu điện toàn cầu do phát triển AI ở nước ngoài và lộ trình nâng cấp hệ thống điện của Trung Quốc.

Nhu cầu điện do AI tăng vọt

Gần đây, do mở rộng năng lực tính toán AI tại Bắc Mỹ, châu Âu đã gây ra căng thẳng khu vực về điện, dần ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các dự án trung tâm dữ liệu lớn. Theo Zeng Tao, đây không phải là điểm tắc nghẽn ngắn hạn, mà là biểu hiện tập trung của mâu thuẫn cấu trúc dài hạn. Cốt lõi nằm ở chỗ tiêu thụ năng lượng của trung tâm dữ liệu AI tăng theo cấp số nhân, trong khi công suất dự phòng của lưới điện châu Âu và Mỹ đang cạn kiệt, cộng thêm thiếu hụt biến áp, chu kỳ nâng cấp lưới điện truyền thống kéo dài, khiến cung cấp điện trong ngắn hạn khó đáp ứng nhu cầu bùng nổ.

“Mâu thuẫn này đang ảnh hưởng sâu sắc đến bố cục chuỗi ngành công nghiệp AI toàn cầu,” Zeng Tao cho biết. Ông cho rằng, mâu thuẫn này thể hiện rõ qua ba khía cạnh: Thứ nhất, bố cục địa lý của ngành bắt đầu chuyển dịch sang các khu vực có nguồn lực điện dồi dào hơn, ví dụ như bang Virginia của Mỹ, các trung tâm dữ liệu truyền thống đang chịu áp lực, trong khi các khu vực trung tâm dữ liệu ở Trung Tây Mỹ, Canada, Bắc Âu và Đông Nam Á ngày càng thu hút hơn; Thứ hai, mô hình cung cấp điện đang thay đổi căn bản, các doanh nghiệp chuyển từ phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện công cộng sang mô hình tích hợp “tự xây dựng hệ thống phát điện xanh + lưu trữ năng lượng phù hợp” để đảm bảo cung cấp điện ổn định, đáng tin cậy; Thứ ba, các tuyến công nghệ đang tiến nhanh, để nâng cao hiệu quả năng lượng, tiết kiệm không gian và phù hợp hơn với năng lượng mới, khả năng thâm nhập của kiến trúc cấp điện cao áp 800V dự kiến sẽ tăng nhanh, công nghệ làm mát bằng dung dịch cũng trở thành lựa chọn tất yếu cho tản nhiệt công suất cao.

Đối mặt với các điểm tắc nghẽn điện lực ở nước ngoài, Zeng Tao cho rằng Trung Quốc có lợi thế rõ ràng về độ ổn định và quy mô cung cấp điện, khả năng phân phối điện xanh và chi phí. Trước hết, Trung Quốc sở hữu lưới điện thống nhất lớn nhất thế giới, tổng cung cấp điện dồi dào; Thứ hai, chiến lược quốc gia “Điện Đông, Tính Tây” khéo léo kết nối nhu cầu tính toán phía Đông với các khu vực giàu năng lượng tái tạo phía Tây; Cuối cùng, trong các lĩnh vực truyền tải siêu cao áp, phát triển năng lượng mới, Trung Quốc có năng lực kỹ thuật hàng đầu thế giới và chi phí xây dựng thấp hơn.

Căng thẳng về điện toàn cầu đang thúc đẩy tái cấu trúc chuỗi ngành hạ tầng năng lượng. Nhu cầu điện đã chuyển từ phụ thuộc vào lưới điện truyền thống sang “trực tiếp cung cấp điện xanh + lưu trữ tại chỗ”, công nghệ điện đang tiến tới hướng cao áp, hiệu quả cao, thông minh hơn, chuỗi cung ứng điện cũng do chính sách nước ngoài thúc đẩy nội địa hóa, thể hiện xu hướng khu vực rõ rệt. Zeng Tao cho rằng, điều này mang lại cơ hội lịch sử cho các doanh nghiệp thiết bị điện, năng lượng mới và lưu trữ năng lượng của Trung Quốc. Các doanh nghiệp Trung Quốc cần tăng cường bố trí nội địa, chính xác nắm bắt nhu cầu cấp thiết của trung tâm dữ liệu AI về phân phối điện hiệu quả, hệ thống điều hòa nhiệt và lưu trữ năng lượng, để chiếm vị thế thuận lợi trong quá trình tái cấu trúc chuỗi ngành toàn cầu.

Xây dựng hệ thống điện mới tiến sâu

Với tỷ lệ lắp đặt năng lượng gió, quang điện và các năng lượng mới khác liên tục tăng nhanh, việc xây dựng hệ thống điện mới của Trung Quốc đã bước vào giai đoạn chiến đấu sâu hơn. Zeng Tao cho biết, điểm tắc nghẽn lớn nhất hiện nay của hệ thống là “khả năng chịu tải” và “độ linh hoạt” còn hạn chế. Tính ngẫu nhiên, biến động của phát điện năng lượng mới và tính ổn định tương đối của tải tiêu thụ điện tồn tại mâu thuẫn rõ rệt, gây áp lực lớn hơn trong điều chỉnh đỉnh, điều chỉnh tần số lưới điện, thậm chí có nơi xuất hiện các vấn đề cấu trúc như “bỏ qua gió, bỏ qua ánh sáng” và “tải điện căng thẳng”.

Giải quyết vấn đề này, không thể thiếu việc nâng cấp lưới điện thông minh và linh hoạt. Zeng Tao cho biết, các hướng trọng điểm trong tương lai bao gồm xây dựng “lưới phân phối có nguồn có thể kiểm soát và tiếp nhận lượng lớn nguồn phân tán”, thúc đẩy ứng dụng công nghệ truyền tải DC linh hoạt, cũng như phát triển mạnh mẽ “nhà máy điện ảo” tích hợp nguồn phân tán, lưu trữ năng lượng và tải có thể điều chỉnh. Hiện nay, các công nghệ số như điện toán đám mây, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật đang được ứng dụng rộng rãi trong giám sát trạng thái lưới điện, cảnh báo sự cố, dự báo tải và tối ưu điều độ.

Trong bối cảnh này, vai trò của lưu trữ năng lượng đã thay đổi căn bản. “Lưu trữ năng lượng đã từ ‘tùy chọn’ trở thành ‘tùy chọn bắt buộc’ của hệ thống điện mới, là chìa khóa giải quyết tiêu thụ năng lượng mới, đảm bảo an toàn lưới điện, nâng cao hiệu quả năng lượng,” Zeng Tao nói. Ông cho biết, mô hình kinh doanh lưu trữ năng lượng trong nước đang chuyển từ mô hình đơn thuần ban đầu sang hệ thống đa dạng gồm lợi nhuận từ thị trường năng lượng, bù trừ công suất, dịch vụ phụ trợ và trợ cấp đặc biệt. Về chính sách, các kế hoạch hành động đặc biệt của quốc gia cũng đã đặt ra mục tiêu lắp đặt rõ ràng cho lưu trữ năng lượng, đồng thời thúc đẩy hoàn thiện cơ chế thị trường như giá điện công suất.

Đáng chú ý, công nghệ và giải pháp năng lượng của Trung Quốc cũng đang mở ra cơ hội rộng lớn trên sân khấu quốc tế. Trong việc đối phó với chuyển đổi năng lượng toàn cầu và căng thẳng điện lực, Zeng Tao cho rằng Trung Quốc có thể tăng cường hợp tác qua xuất khẩu công nghệ thiết bị, hợp tác năng lực, đối chuẩn tiêu chuẩn, cùng các hình thức hợp tác xây dựng, vận hành tích hợp như đầu tư, xây dựng, vận hành. Trong đó, công nghệ truyền tải siêu cao áp của Trung Quốc có lợi thế không thể thay thế trong giải quyết nhu cầu truyền tải xa, công suất lớn, và triển vọng thị trường quốc tế về các giải pháp tổng thể như lưới điện thông minh, kết nối năng lượng mới.

Cơ hội đầu tư trong lĩnh vực tăng trưởng cao nổi bật

Dưới định hướng chính sách “ổn định tăng trưởng” và “chuyển đổi năng lượng” song song, tuyến đầu tư vào ngành năng lượng mới và điện lực ngày càng rõ ràng.

Zeng Tao đã phân tích theo chiều thời gian: Trong ngắn hạn và trung hạn, xuất khẩu thiết bị lưới điện, xây dựng truyền tải siêu cao áp trong nước và các lĩnh vực lưu trữ năng lượng có độ chắc chắn cao. Đầu tư vào lưới điện toàn cầu đang bước vào chu kỳ bùng nổ, mang lại cơ hội “ra biển” cho các doanh nghiệp thiết bị lưới điện Trung Quốc có năng lực cạnh tranh; nhu cầu xuất khẩu các trung tâm năng lượng lớn trong nước rõ ràng, các dự án truyền tải siêu cao áp tiếp tục thúc đẩy; thị trường lưu trữ năng lượng toàn cầu thể hiện xu hướng tăng trưởng đa điểm, đặc biệt là các nhu cầu lưu trữ lớn của châu Âu, Mỹ và các doanh nghiệp, các nhu cầu lưu trữ độc lập trong nước liên tục cải thiện.

Xét về dài hạn, các lĩnh vực như năng lượng gió, hạ tầng năng lượng của trung tâm dữ liệu AI, số hóa và thông minh năng lượng, và các lĩnh vực tiên phong như quang điện vũ trụ dự kiến duy trì mức độ sôi động cao. Về năng lượng gió, trong giai đoạn “15 Năm” của Trung Quốc, dự kiến sẽ duy trì công suất lắp đặt cao, thúc đẩy nhanh quá trình ra biển của chuỗi ngành; sự bùng nổ của năng lực tính toán AI sẽ liên tục thúc đẩy nhu cầu về các hạ tầng năng lượng như phân phối điện, điều hòa nhiệt, lưu trữ năng lượng; các mô hình số hóa năng lượng như nhà máy ảo, nền tảng giao dịch thị trường điện sẽ ngày càng thể hiện giá trị; nhu cầu phát triển các lĩnh vực như vệ tinh quỹ đạo thấp và quang điện vũ trụ sẽ thúc đẩy triển vọng rộng lớn của công nghệ quang điện vũ trụ như cánh quang năng linh hoạt.

Trong các lĩnh vực phân khúc, Zeng Tao cho rằng, hạ tầng năng lượng của trung tâm dữ liệu do nhu cầu tính toán AI trực tiếp thúc đẩy hiện có giá trị đầu tư cao. Đồng thời, các công nghệ như DC cao áp 800V, biến áp rắn, làm mát bằng dung dịch cũng đang đổi mới nhanh chóng, đáng để các nhà đầu tư tiếp tục quan tâm.

Về chiến lược đầu tư, Zeng Tao hiện ưu tiên hơn trong việc chú ý đến các công ty dẫn đầu trong từng lĩnh vực. “Các công ty dẫn đầu có lợi thế tổng thể về nghiên cứu công nghệ, thương hiệu, kiểm soát chi phí, đặc biệt là khả năng ra biển, có khả năng chống rủi ro và lợi nhuận ổn định hơn,” ông nói. Ông cho rằng, trong bối cảnh ngành theo đuổi phát triển chất lượng cao và “chống lại sự cạnh tranh nội bộ,” lợi thế của các công ty dẫn đầu dự kiến sẽ càng được củng cố hơn nữa. Ngoài ra, các công ty tăng trưởng trong lĩnh vực công nghệ đột phá từ 0 đến 1 cũng đáng để theo dõi và duy trì theo dõi.