Triển vọng giá quặng sắt: Điều hướng áp lực cung ứng năm 2026

Sau khi phục hồi từ mức thấp tháng 9 năm 2024, đà tăng giá quặng sắt đã gặp phải nhiều trở ngại đáng kể khi bước vào năm 2026. Khi chúng ta tiến vào tháng 2 năm 2026, thị trường đối mặt với một ngã rẽ quan trọng: nhu cầu yếu đi ở Trung Quốc va chạm với nguồn cung tăng mạnh từ các dự án khai thác mới, đặc biệt là hoạt động chuyển đổi của Simandou tại Guinea. Hiểu rõ các động thái này là điều cần thiết để nắm bắt hướng đi của các dự báo về giá quặng sắt trong tương lai.

Các diễn biến về biến động giá quặng sắt trong năm 2025

Năm vừa qua đã phản ánh một bức tranh biến động cho thị trường quặng sắt. Giá mở đầu năm 2025 ở mức cao trong khoảng 90 USD, tăng lên 107,26 USD vào giữa tháng 2 trước khi chịu áp lực lớn trong các tháng mùa xuân. Một đợt bán tháo các kim loại cơ bản rộng hơn vào tháng 4 đã kéo giá quặng sắt xuống còn 99,05 USD, và đà yếu vẫn tiếp tục vào mùa hè khi giá chạm đáy trong năm ở mức 93,41 USD vào đầu tháng 7 — mức thấp nhất của năm.

Nửa cuối năm kể một câu chuyện khác. Giá quặng sắt đã phục hồi trong Quý 3, vượt qua ngưỡng 100 USD/tấn vào tháng 8 và đạt 106,08 USD vào đầu tháng 9. Quý 4 chứng kiến sự ổn định tương đối, với giá duy trì trên mức 104 USD/tấn cho đến đợt tăng cuối cùng của tháng 12, khi giá quặng sắt chạm đỉnh năm 2025 ở mức 107,88 USD trước khi ổn định quanh mức 106 USD.

Những yếu tố thúc đẩy áp lực giá quặng sắt trong năm 2025?

Hai lực lượng chính đã chi phối câu chuyện về giá quặng sắt năm ngoái: khủng hoảng bất động sản của Trung Quốc và bất ổn trong thương mại toàn cầu.

Suy thoái ngành bất động sản Trung Quốc: Kể từ năm 2021, khi các nhà phát triển lớn như Country Garden và Evergrande nộp đơn phá sản, ngành xây dựng của Trung Quốc vẫn trong tình trạng trì trệ. Điều này cực kỳ quan trọng vì xây dựng chiếm khoảng 50% tiêu thụ thép toàn cầu, trở thành động lực cầu quan trọng nhất cho giá quặng sắt. Dù có nhiều nỗ lực kích thích của chính phủ, thị trường bất động sản Trung Quốc chưa bao giờ phục hồi, tạo ra các trở ngại liên tục khiến giá quặng sắt bị đẩy xuống trong nửa đầu năm 2025.

Nguy cơ thuế quan và lo ngại thương mại: Việc Mỹ áp thuế vào tháng 4 dưới thời chính quyền Trump đã gây ra biến động ngay lập tức trên thị trường, tạo ra nỗi sợ suy thoái toàn cầu và khiến các mặt hàng như quặng sắt giảm mạnh. Mặc dù thị trường đã phục hồi sau khi các lời đe dọa về thuế quan giảm bớt, nhưng sự không chắc chắn này đã tạo ra áp lực tâm lý kéo dài đối với giá quặng sắt trong suốt năm.

Khởi động mỏ Simandou: Vào tháng 12, mỏ Simandou của Guinea — do Rio Tinto, Tập đoàn Hongqiao của Trung Quốc và các cơ quan chính phủ cùng sở hữu — bắt đầu vận chuyển lô hàng quặng chất lượng cao (65% hàm lượng sắt) tới các nhà luyện kim Trung Quốc. Đây là một bước ngoặt quan trọng đối với nguồn cung quặng sắt toàn cầu.

Thách thức giá quặng sắt 2026: Sự gia tăng nguồn cung gặp nhu cầu yếu đi

Bước vào năm 2026, phương trình về giá quặng sắt đã thay đổi căn bản. Trong khi dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc là 4,8%, ngành bất động sản có khả năng tiếp tục suy giảm. Quan trọng hơn, động thái sản xuất thép đang thay đổi. Theo phân tích của Project Blue, các lò cao điện (electric arc furnaces) — sử dụng thép phế liệu thay vì quặng sắt nguyên khai — đang chiếm lĩnh thị trường. Hiện tại, công nghệ này chiếm khoảng 12% sản lượng thép của Trung Quốc, dự kiến sẽ đạt 18% vào đầu những năm 2030 khi các nhà sản xuất theo đuổi giới hạn phát thải và phản ứng với Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon mới của châu Âu (CBAM).

Điều nghịch lý rõ ràng: các quốc gia mở rộng sản xuất thép (Ấn Độ, Nga, Brazil, Iran) tự cung tự cấp về quặng sắt và không nhập khẩu. Trong khi đó, Liên minh châu Âu và Trung Quốc ngày càng chuyển hướng sang các phương pháp sản xuất ít phát thải hơn, giảm nhu cầu quặng sắt.

Nhu cầu giảm này đúng vào thời điểm nguồn cung toàn cầu đang tăng tốc. Tất cả các nhà khai thác quặng sắt lớn đều dự kiến tăng sản lượng đáng kể trong năm 2026, với Simandou dẫn đầu. Trong vòng 30 tháng tới, mỏ này sẽ tăng sản lượng lên khoảng 40-50 triệu tấn mỗi năm vào năm 2027 — quy mô có thể thay đổi căn bản chuỗi cung ứng và nâng cao vị thế đàm phán của Trung Quốc với các nhà cung cấp Australia.

Dự báo giá quặng sắt: Các dự đoán của chuyên gia cho năm 2026

Đã hình thành sự đồng thuận về mức giá quặng sắt khiêm tốn cho năm 2026. Erik Sardain của Project Blue dự đoán giá quặng sắt sẽ tiếp tục chịu áp lực, dự kiến dao động trong khoảng 100-105 USD/tấn trong H1 2026 do nhu cầu theo mùa mạnh, sau đó giảm xuống dưới 100 USD/tấn trong H2 khi hoạt động của Simandou tăng tốc.

Điều này phù hợp với dự báo từ các tổ chức lớn khác:

• BMI dự báo trung bình 95 USD/tấn
• RBC Capital Markets ước tính 98 USD/tấn
• Dự báo chung: 94 USD/tấn

Những dự đoán này phản ánh thực tế cơ bản: tăng trưởng nhu cầu yếu đi ngày càng bị các khả năng mở rộng mỏ khai thác vượt qua, khiến giá quặng sắt dễ bị áp lực giảm trừ khi các yếu tố thúc đẩy nhu cầu mạnh hơn dự kiến hiện tại. Việc tăng tốc của mỏ Simandou sẽ là yếu tố then chốt quyết định liệu giá quặng sắt có duy trì trên các mức hỗ trợ tâm lý hay cuối cùng sẽ phá vỡ xuống các phạm vi thấp hơn.

Khi năm 2026 diễn ra, các nhà tham gia thị trường quặng sắt sẽ theo dõi sát sao dữ liệu kinh tế Trung Quốc, các diễn biến chính sách thương mại, và tiến trình vận hành của Simandou — ba biến số cuối cùng sẽ quyết định liệu các dự báo về hướng đi của giá quặng sắt có phù hợp với các mô hình mùa vụ lạc quan hay thực tế do cung cầu gây ra.