Chứng khoán Mỹ bùng nổ lo sợ AI! Công cụ mới của Anthropic gây ra làn sóng bán tháo cổ phiếu phần mềm, Reuters giảm hơn 20% trong phiên

Các công ty khởi nghiệp AI Anthropic ra mắt công cụ tự động hóa mới đã gây ra sự hoảng loạn bán tháo trên thị trường đối với cổ phiếu phần mềm vào thứ Ba, khiến cả ba chỉ số chính của Mỹ đều giảm điểm. Trong phiên, chỉ số S&P 500 đã giảm hơn 1.6%, chỉ số Nasdaq Composite giảm rộng hơn đến khoảng 2.4%, chỉ số Nasdaq 100 cũng giảm hơn 2%, và chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm gần 1.2% sâu nhất. Đợt bán tháo này đã phá vỡ đà phục hồi của thị trường vào thứ Hai, Nasdaq và S&P sẽ điều chỉnh từ các đỉnh gần đây.

Trong đợt bán tháo thứ Ba, các công ty phần mềm pháp lý và dịch vụ dữ liệu là những đối tượng bị ảnh hưởng đầu tiên. Thomson Reuters (TRI) giảm tới 20.7% trong phiên, Legalzoom.com (LZ) cũng giảm hơn 20%, cổ phiếu Anh của Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) giảm 12.8%, cổ phiếu của thị trường phụ Mỹ giảm hơn 10%, và CS Disco (LAW) cũng giảm hơn 10% trong phiên.

Quỹ ETF iShares Expanded Tech-Software Sector (IGV), theo dõi ngành phần mềm công nghệ, đã giảm 5.6% trong ngày khi chạm mức thấp nhất trong ngày, đã giảm liên tiếp sáu ngày giao dịch tính đến thứ Ba, tổng cộng giảm hơn 14% trong sáu ngày. ETF này đã giảm khoảng 15% từ tháng 1 năm nay, đánh dấu tháng tồi tệ nhất kể từ năm 2008.

Các nhà đầu tư lo ngại rằng hoạt động cốt lõi của các công ty phần mềm đang đối mặt với nguy cơ bị công nghệ AI thay thế. Toni Kaplan và các nhà phân tích của Morgan Stanley trong báo cáo nghiên cứu cho biết, việc Anthropic ra mắt các chức năng mới cho lĩnh vực pháp lý đã làm tăng cạnh tranh trong ngành, “chúng tôi cho rằng đây là tín hiệu cạnh tranh gia tăng, do đó có thể gây tác động tiêu cực.”

Cảm giác hoảng loạn còn lan rộng đến các công ty phát triển phần mềm (BDC), bao gồm cả Blue Owl Capital Corp., khi cổ phiếu của các công ty này giảm do thị trường lo ngại ngày càng tăng về các công ty có nhiều rủi ro trong ngành phần mềm. Các phương tiện truyền thông chỉ ra rằng, lo ngại về biến động trong ngành này đã gây ra xáo trộn trên thị trường tín dụng toàn cầu, dẫn đến giảm giá các khoản vay trong thị trường cho vay đồng nhóm của các công ty phần mềm trong tuần trước.

Hiệu suất của ngành phần mềm trong mùa báo cáo tài chính cũng thấp hơn so với toàn ngành công nghệ. Dữ liệu tổng hợp từ các phương tiện truyền thông cho thấy, trong mùa báo cáo hiện tại, chỉ có 71% các công ty thành phần của S&P 500 trong ngành phần mềm có doanh thu quý vượt dự kiến của Phố Wall, trong khi tỷ lệ doanh thu vượt dự kiến của toàn ngành công nghệ là 85%.

Giám đốc đầu tư của Blue Whale Growth Fund, Stephen Yiu, nói: “Năm nay sẽ là năm quyết định liệu doanh nghiệp có trở thành người chiến thắng trong AI hay là nạn nhân, kỹ năng cốt lõi là tránh những người thua cuộc. Trước khi mọi thứ ổn định, đứng về phía chống lại AI là một hành động nguy hiểm.”

Cổ phiếu phần mềm đối mặt với đợt bán tháo kiểu tận thế SaaS

Tâm lý bi quan của Phố Wall đối với cổ phiếu phần mềm đã chuyển từ thận trọng sang hoảng loạn tận thế. Nhà giao dịch Jeffrey Favuzza của nhóm giao dịch cổ phiếu Jefferies nói: “Chúng tôi gọi đó là ‘SaaSpocalypse’, tức là ngày tận thế của cổ phiếu dịch vụ phần mềm (SaaS). Phong cách giao dịch hoàn toàn là ‘bán nhanh để thoát’.”

Căng thẳng trong ngày thứ Ba còn tăng cao sau khi công ty khởi nghiệp AI Anthropic ra mắt công cụ năng suất dành cho các luật sư nội bộ doanh nghiệp. Công cụ này đã gây ra sự sụt giảm mạnh cổ phiếu của các công ty phần mềm pháp lý và xuất bản, áp lực bán tháo lan rộng toàn ngành.

Lo ngại này đã tồn tại trong nhiều tháng. Tháng 1 năm nay, Anthropic ra mắt công cụ Claude Cowork, làm tăng đáng kể nỗi sợ về sự phá vỡ ngành. Tuần trước, cổ phiếu trò chơi điện tử cũng bị kéo vào đợt bán tháo, khi Alphabet bắt đầu ra mắt Project Genie, công cụ có thể tạo ra thế giới ảo nhập vai dựa trên gợi ý bằng văn bản hoặc hình ảnh. Chỉ số phần mềm Bắc Mỹ của S&P đã giảm liên tiếp ba tuần, tháng 1 giảm 15%, mức giảm lớn nhất kể từ tháng 10 năm 2008.

Favuzza nói: “Tôi hỏi khách hàng của mình, ‘Điểm giới hạn của các bạn là ở đâu?’ Ngay cả khi có một đợt bán tháo quy mô lớn, tôi cũng chưa nghe thấy câu trả lời rõ ràng nào. Mọi người chỉ bán tất cả mọi thứ, không quan tâm đến giá cả.”

Lo ngại này còn lan sang lĩnh vực tư nhân. Thứ Ba, các phương tiện truyền thông đưa tin rằng, các công ty như Arcmont Asset Management và Hayfin Capital Management đang thuê cố vấn để kiểm tra các danh mục đầu tư có thể bị ảnh hưởng. Apollo đã giảm gần một nửa rủi ro trong danh mục cho vay trực tiếp của mình vào năm 2025, từ khoảng 20% đầu năm xuống đáng kể.

Ưu thế độc đáo của Anthropic gây lo ngại trên thị trường

Anthropic là một trong số các công ty khởi nghiệp AI phát triển nhiều công cụ cho ngành pháp lý, nhưng vị thế độc đáo của họ lại làm gia tăng lo ngại trên thị trường. Trước khi ra mắt các plugin của mình, nhiều công ty khởi nghiệp như Legora và Harvey AI đã sử dụng các công cụ tuyên bố giúp các luật sư thoát khỏi công việc nặng nhọc, tràn ngập ngành pháp lý. Hơn hai năm qua, các nhà đầu tư đã đổ vốn lớn vào các sản phẩm AI dành cho ngành pháp lý, với Harvey AI đạt định giá 5 tỷ USD vào tháng 6 năm ngoái, và Legora huy động vốn với định giá 1.8 tỷ USD vào tháng 10 năm ngoái.

Tuy nhiên, điểm khác biệt của Anthropic là họ xây dựng mô hình riêng, có thể tùy chỉnh theo nhu cầu đặc thù của ngành. Là nhà phát triển chính của các mô hình, vị thế trong hệ sinh thái AI của họ mang lại lợi thế độc đáo trong việc phá vỡ các tin tức pháp lý truyền thống, dịch vụ dữ liệu và các startup AI pháp lý mới nổi. Các công ty như Legora dựa vào các mô hình nền tảng do các nhà phát triển như Anthropic tạo ra.

Trên trang web plugin của mình, Anthropic giới thiệu các công cụ pháp lý có thể tự động hóa các công việc như rà soát hợp đồng và tóm tắt pháp lý. Trang web này ghi rõ: “Tất cả các kết quả đều phải được kiểm duyệt bởi luật sư có chứng chỉ.”

Tuần trước, các sản phẩm khác như Project Genie của Alphabet cũng làm gia tăng đợt bán tháo. Stephen Yiu nói: “Năm nay là năm định hình doanh nghiệp là người chiến thắng hay là nạn nhân của AI, kỹ năng then chốt là tránh những người thua cuộc.”

Microsoft giảm giá phản ánh khó khăn của ngành

Ngay cả các ông lớn phần mềm cũng không thoát khỏi những nghi vấn về AI. Microsoft tuần trước công bố báo cáo tài chính ổn định, nhưng các nhà đầu tư tập trung vào tốc độ tăng trưởng doanh số đám mây chậm lại, và xem xét lại các khoản chi cho AI, khiến cổ phiếu của họ giảm 10% vào thứ Năm tuần trước, và trong ngày thứ Ba đã giảm hơn 3% trong phiên, kết thúc chuỗi 4 ngày giảm liên tiếp.

Tháng 1 năm nay là tháng tồi tệ nhất của cổ phiếu Microsoft trong hơn một thập kỷ. Trong khi đó, báo cáo tài chính của ServiceNow và SAP đã cung cấp thêm lý do để các nhà đầu tư thận trọng về triển vọng tăng trưởng của các công ty phần mềm.

Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu của LPL Financial, Thomas Shipp, nói: “Nỗi sợ AI mang lại là cạnh tranh ngày càng gay gắt, áp lực định giá tăng, và rào cản cạnh tranh của họ trở nên mỏng manh hơn, dễ bị AI thay thế hơn. Tăng trưởng của họ mở rộng ra, khiến việc phân bổ giá trị hợp lý hoặc xác định đâu là giá rẻ trở nên khó khăn hơn.”

Những lo ngại liên quan đến AI này đã khiến Piper Sandler hạ xếp hạng các công ty phần mềm như Adobe, Freshworks và Vertex vào thứ Hai. Nhà phân tích Billy Fitzsimmons viết: “Chúng tôi lo ngại về giới hạn của việc thu hẹp thị phần và câu chuyện mã hóa cảm xúc có thể đặt giới hạn cho hệ số định giá.” Vibe coding đề cập đến việc sử dụng AI để viết mã phần mềm.

Dù tất cả các cổ phiếu phần mềm trong mùa báo cáo này đều vượt dự báo lợi nhuận, nhưng lo ngại về triển vọng dài hạn gần như làm mọi thứ trở nên vô nghĩa. Theo dữ liệu tổng hợp của Bloomberg, chỉ có 67% các công ty phần mềm trong S&P 500 vượt dự báo doanh thu trong mùa này, trong khi tỷ lệ này của toàn ngành công nghệ là 83%.

Palantir là một điểm sáng hiếm hoi

Dù thị trường chung giảm rõ rệt, phần lớn các cổ phiếu thành phần của S&P 500 vẫn tăng giá. FedEx, như một chỉ số về tình hình kinh tế, tiếp tục tăng mạnh, và giá trị thị trường của Walmart vượt mốc 1 nghìn tỷ USD.

Giám đốc chiến lược của Interactive Brokers, Steve Sosnick, nhận định: “Thị trường chứng khoán Mỹ đang diễn ra sự dịch chuyển ngành. Vấn đề khó khăn là đây là sự phân bổ lại hợp lý hay là tín hiệu của một sự không ổn định tiềm tàng.”

Trong số các cổ phiếu liên quan đến AI, Palantir Technologies đã tăng mạnh ngược dòng. Công ty này công bố sau giờ giao dịch thứ Hai rằng doanh thu quý IV tăng 70%, vượt xa dự kiến của Phố Wall, đồng thời đưa ra dự báo doanh thu năm nay vượt xa mong đợi. Giá cổ phiếu của họ đã tăng gần 7% vào thứ Ba.

Một số nhà đầu tư chuyên nghiệp coi đợt bán tháo cổ phiếu phần mềm là cơ hội. Quỹ mở châu Âu Sycomore Sustainable Tech, đã vượt 99% các đối thủ trong 3 năm qua, đã mua cổ phiếu Microsoft trong thời kỳ suy thoái, kỳ vọng công ty này cuối cùng sẽ trở thành người chiến thắng trong AI.

Hiện tại, định giá của Microsoft có vẻ hấp dẫn, với tỷ lệ P/E dự tính dưới 23 lần, thấp nhất trong khoảng ba năm. Về mặt kỹ thuật, chỉ số RSI 14 ngày của cổ phiếu này đang ở mức quá bán. Nói chung, chỉ số định giá của ngành phần mềm đang ở mức thấp nhiều năm, và chỉ số RSI cũng cho thấy quá bán.

Giám đốc phân tích kỹ thuật thị trường của BTIG, Jonathan Krinsky, viết trong báo cáo gửi khách hàng tuần trước: ngành phần mềm “có thể đã quá bán đến mức đủ để phản hồi tăng trở lại”. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm, “việc sửa chữa và xây dựng nền tảng mới sẽ mất nhiều thời gian”, và “xét về sự suy giảm thực sự của sức mạnh tương đối trong quý IV năm ngoái, chúng tôi không lạc quan về ngành phần mềm.”

Các nhà đầu tư đối mặt với vấn đề cốt lõi là phân biệt người chiến thắng và người thua trong AI. Rõ ràng, một số công ty sẽ phát triển mạnh mẽ, khiến cổ phiếu của chúng thực sự đang được giảm giá sau đợt giảm gần đây. Nhưng việc xác định ai là người chiến thắng còn quá sớm.

Favuzza của Jefferies nói:

“Một quan điểm bi quan cho rằng, về triển vọng phát triển, ngành phần mềm sẽ trở thành ngành in ấn hoặc ngành bán lẻ tiếp theo. Tâm lý thị trường cực đoan đến mức bán tất cả mọi thứ, điều này cho thấy sẽ có một số cơ hội đầu tư hấp dẫn. Chúng tôi đều đang chờ đợi tăng trưởng trở lại, nhưng khi nhìn về dữ liệu năm 2026 hoặc 2027, rất khó để thấy khả năng tăng giá. Ngay cả Microsoft còn đang vật lộn, thì những công ty dễ bị tổn thương hơn bởi công nghệ đột phá hoặc không có vị thế thống lĩnh thị trường sẽ còn tồi tệ đến mức nào, bạn có thể tự hình dung.”

Lời cảnh báo rủi ro và điều khoản miễn trừ

        Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không phải là lời khuyên đầu tư cá nhân và chưa xem xét các mục tiêu, tình hình tài chính hoặc nhu cầu đặc biệt của từng người dùng. Người dùng nên xem xét xem các ý kiến, quan điểm hoặc kết luận trong bài có phù hợp với tình hình của mình hay không. Đầu tư theo đó, chịu trách nhiệm về quyết định của mình.