Từ Carbon Đến Đa dạng sinh học: Cách ReFi Mở rộng Tác động Môi trường của DeFi

Tóm tắt ngắn gọn

DeFi đang tích hợp tính bền vững bằng cách liên kết các ưu đãi trên chuỗi, chứng chỉ carbon token hóa và kết quả sinh thái vào hợp đồng thông minh.

Tài chính phi tập trung đã bắt đầu định giá bền vững một cách trực tiếp hơn, không phải bằng cách đưa ra cam kết về khí hậu, mà bằng cách mã hóa phần thưởng, phí và yêu cầu thế chấp vào hợp đồng thông minh để đền bù cho người tài trợ hoặc thậm chí chứng nhận các kết quả môi trường thực tế.

Hiện đang nổi lên phong trào gọi là tài chính tái sinh, kết nối hoạt động DeFi với việc nghỉ hưu chứng chỉ carbon, phục hồi hệ sinh thái và tài trợ hàng hóa công hướng tới khí hậu. Mục tiêu là đảm bảo hành vi bền vững trở thành tiêu chuẩn chứ không phải xa xỉ.

Chuyển đổi rõ ràng thể hiện qua hạ tầng mới để đảm bảo thị trường carbon hoạt động theo tốc độ của DeFi. Những người ủng hộ xây dựng hướng tới khí hậu trong KlimaDAO và Carbonmark nói về mức cao nhất mọi thời đại trong việc thanh toán và nghỉ hưu các chứng chỉ đã xác thực, và Carbonmark là một lớp thị trường trung gian, còn Klima là hạ tầng thanh khoản giúp kết nối nhu cầu vào các bể carbon token hóa và các hoạt động nghỉ hưu.

Tài liệu lộ trình công khai của Klima cho thấy rằng vào năm 2025, hơn 12.000 giao dịch nghỉ hưu mỗi tháng sẽ được xử lý qua Carbonmark, và thanh khoản sẽ được tạo điều kiện qua KlimaDAO, một con số mà các follower dùng làm bằng chứng cho thấy tài chính trên chuỗi đã không còn là thử nghiệm nữa mà đã có thể đo lường được. Tài liệu lộ trình của Klima cũng cho biết rằng vào năm 2025, hơn 12.000 giao dịch nghỉ hưu mỗi tháng sẽ được xử lý qua Carbonmark, và thanh khoản sẽ được tạo điều kiện qua KlimaDAO, một con số mà các follower dùng làm bằng chứng cho thấy tài chính trên chuỗi đã không còn là thử nghiệm nữa mà đã có thể đo lường được.

Trong khi đó, phản biện lâu dài về môi trường đã theo sau crypto, cụ thể là việc sử dụng năng lượng, đã giảm bớt phần lớn trong DeFi do ngành này phần lớn hoạt động dựa trên các mạng proof-of-stake và rollup thay vì khai thác proof-of-work. Các nghiên cứu chính sách và học thuật về việc Ethereum chuyển sang proof-of-stake ước tính giảm tiêu thụ năng lượng khoảng 99.84% đến 99.9996%, tạo ra sự thay đổi căn bản giúp Ethereum trở nên xanh hơn và ít tập trung vào giao dịch hơn, nhiều hơn vào những gì nó khuyến khích.

Chuyển Chuyển Carbon Ra Chuỗi, Rồi Vào DeFi

Cơ chế “xanh” phổ biến nhất hiện nay của DeFi là kết nối lợi suất và thanh khoản trên chuỗi với chứng chỉ carbon. Các token carbon tiêu chuẩn như Base Carbon Tonnes và Nature Carbon Tonnes, như các thành phần xây dựng, đã được quảng bá trong các dự án token hóa như Toucan với tiềm năng cải thiện tốc độ và minh bạch của quy trình nghỉ hưu so với quy trình nghỉ hưu truyền thống.

Ngay khi chứng chỉ carbon được chuyển đổi thành các token phổ biến, chúng có thể được sử dụng theo các sơ đồ tài chính thông thường, như đặt cược để tạo lợi nhuận, làm tài sản thế chấp, hoặc chảy qua các bể thanh khoản, và sẽ tạo ra các ưu đãi tài chính có thể thúc đẩy nhu cầu và mở ra các cách mới để tài trợ cho các nhà phát triển dự án. Nghiên cứu cũng cảnh báo rằng các thiết kế như vậy chỉ thành công khi chất lượng, chính sách kế toán và chính sách hoàn trả của chứng chỉ cơ sở có thể chịu đựng được thử thách, vì token hóa không chỉ giải quyết các vấn đề về tính toàn vẹn trong thị trường carbon tự nguyện.

Toucan cũng đã đề cập đến mô hình phí-đến-trái đất, và đã báo cáo về việc nghỉ hưu chứng chỉ carbon theo chế độ phí của mình, như một cách biến đổi việc sử dụng giao thức thành hành động khí hậu trực tiếp. Nguyên tắc đơn giản: khi sử dụng tăng lên, các hoạt động nghỉ hưu liên quan đến khí hậu tự động tăng theo, và điều này không phụ thuộc vào lời hứa của các công ty hay các khoản quyên góp khác.

Sổ Tay ReFi: Thưởng cho Hành Vi, Không Phía Tiêu Đề

Ngoài việc token hóa carbon, việc làm xanh DeFi hiện nay còn có nghĩa là xây dựng các ưu đãi ảnh hưởng đến người dùng để họ đưa ra các lựa chọn bền vững, có thể xác minh được. Tích hợp các khoản bù đắp vào chi phí sử dụng mạng là một trong các phương pháp. Ví dụ, Celo công khai nói rằng một phần phí giao dịch được dùng để quỹ bù đắp carbon, nhằm cung cấp các giao dịch không cảm thấy tội lỗi thay vì một tính năng mà người tiêu dùng có thể bỏ qua hoặc bật tắt khi muốn.

Chiến lược thứ hai là phát triển các thị trường và API giúp đơn giản hóa việc nghỉ hưu và theo dõi của người dùng và ứng dụng. Carbon tự nó hoạt động như một thị trường và nền tảng hạ tầng để khám phá và bán các chứng chỉ đã xác thực với việc thanh toán ngay lập tức, và đây là một phương tiện để kết nối các dự án khí hậu với nguồn tài trợ với sự minh bạch và tốc độ cao hơn các quy trình truyền thống. Tài liệu liên quan đến Klima cũng mô tả quy trình nghỉ hưu của Carbonmark được hỗ trợ bởi thanh khoản của Klima, là một kiến trúc dự kiến giảm ma sát giữa vốn nội tại DeFi và kết quả khí hậu.

Carbon vẫn đóng vai trò lớn nhất giữa DeFi và tính bền vững, nhưng nhóm lý luận thứ hai đã hình thành: carbon không phải là sức khỏe của hệ sinh thái. Các sáng kiến khác, như Regen Network, tập trung vào các loại chứng chỉ sinh thái rộng hơn, như đa dạng sinh học và quản lý môi trường, cũng như carbon, để phát triển các loại chứng chỉ và phương pháp tiếp cận phản ánh các cải thiện định lượng trong sinh thái thay vì chỉ một đơn vị phát thải.

Xu hướng này cũng phù hợp với các diễn đàn chính sách không crypto. Một báo cáo về các ưu đãi tích cực đối với đa dạng sinh học của OECD phác thảo các thử nghiệm mới nhất của chính phủ và thị trường với một loại cơ chế mới như thanh toán cho dịch vụ hệ sinh thái và các chứng chỉ đa dạng sinh học mới nổi, cho thấy việc kế toán hơn về carbon đang chiếm lĩnh trung tâm và có thể mở rộng không gian thiết kế của các ưu đãi liên kết bền vững trên chuỗi.

Phần Khó: Tính Toàn Vẹn, Đếm Hai Lần và Trò Chơi Ưu Đãi

Ý tưởng làm xanh DeFi dựa trên một giả định mỏng manh, đó là các ưu đãi token sẽ phù hợp với kết quả thực tế mà ít rò rỉ. Chất lượng kém của chứng chỉ, tính bổ sung kém, và đếm hai lần nông cạn đã lâu được ghi nhận là các rủi ro có thể xảy ra của thị trường carbon tự nguyện, và token hóa có thể làm những rủi ro này trở nên nguy hiểm đặc biệt khi khả năng ghép nối DeFi biến các chứng chỉ đáng ngờ thành tài sản thế chấp của một tài sản phổ biến. Các tài liệu học thuật về việc sử dụng chứng chỉ carbon token hóa đầy rẫy cùng một dilemma: token hóa sẽ nâng cao tính minh bạch và thanh khoản, nhưng nếu không có các biện pháp kiểm tra và hoàn trả nghiêm ngặt, cùng với quy định, kỹ thuật tài chính sẽ vượt xa thực tế khí hậu.

Ngay cả những người ủng hộ cũng ngày càng thừa nhận rằng điều này đòi hỏi các rào cản trong hình thức các ưu đãi. Các công trình liên quan đến Klima và Toucan đã tập trung vào quản trị và trách nhiệm giải trình trong các DAO khí hậu, lập luận rằng các tiêu chuẩn rõ ràng, cơ chế rút tiền mở và phối hợp liên chuỗi giữa các giao thức liên quan đến cùng các đăng ký và dự án nền tảng dẫn đến tính hợp pháp.

Một hạn chế khác là cấu trúc thị trường: thị trường carbon tự nguyện gặp khó khăn về thanh khoản và niềm tin, và các nhà cung cấp hạ tầng chuỗi liên kết khí hậu đề xuất rằng cần có tính toàn vẹn cao hơn và các hệ thống kỹ thuật số cải tiến để mở rộng quy mô. Bình luận thị trường của Carbonmark đặt năm 2025 trong bối cảnh tranh luận về tính toàn vẹn và xây dựng lại hạ tầng, điều này giúp hiểu tại sao, mặc dù tập trung vào API, thanh toán và tiêu chuẩn, các dự án DeFi xanh thực tế đang thảo luận về tiềm năng tăng trưởng hơn là giá trị thực sự tạo ra.

Khi xu hướng này tiếp tục duy trì, thì DeFi xanh sẽ không còn chỉ là một lĩnh vực đặc biệt nữa mà sẽ trở thành một tập hợp các tính năng mặc định mà các ứng dụng có thể tích hợp: phân bổ phí tự động cho các quỹ khí hậu đã được chứng minh, thanh khoản chảy vào các thị trường nghỉ hưu có tính toàn vẹn cao, ưu đãi token dựa trên dữ liệu sinh thái có thể định lượng, thay vì khẩu hiệu.

Ngày càng nhiều các bài viết về ngành công nghiệp dự kiến đến năm 2026 đang gom các nỗ lực blockchain xanh quanh các yêu cầu có thể xác minh, đồng thuận tiêu thụ ít năng lượng, và tích hợp tài chính môi trường – cho thấy câu chuyện đang tiến triển theo hướng không còn chỉ là thương hiệu mà là các chi tiết thực thi.