#贵金属行情下跌 Sau khi vàng trải qua cơn chấn động lớn, hiện tại mua vàng là để mua đáy hay tiếp nhận?

Tối qua (29 tháng 1), tất cả những người theo dõi diễn biến giá vàng đều cảm thấy như trải qua một “địa hình núi lở”. Giá vàng quốc tế trong một giờ giảm 440 USD, liên tiếp phá vỡ ba ngưỡng 5400, 5300, 5200 USD, giá vàng giao ngay giảm hơn 4%; sáng hôm sau, các cổ phiếu kim loại quý trong nước đồng loạt giảm sàn, nhiều cổ phiếu như Trung Kim Kim Quang, Tứ Xuyên Kim Quang bị giảm sàn, giá vàng tại các cửa hàng vàng và ngân hàng cũng đồng loạt điều chỉnh giảm — có người hoảng loạn bán tháo, có người đã chuẩn bị “mua đáy”, nhiều người hỏi thẳng: bây giờ mua vàng, là để mua đáy hay tiếp nhận?
Nắm giữ vàng trong tay, có nên bán gấp để khóa lợi nhuận hay kiên trì giữ chờ sóng động? Thực ra không cần hoảng loạn, cơn chấn động “lớn” của giá vàng chưa bao giờ là điểm kết thúc của thị trường, cũng không phải là tín hiệu mua đáy, quan trọng là phân biệt rõ: đợt tăng giảm này là do cảm xúc ngắn hạn hay là sự đảo chiều dài hạn về logic?
Hôm nay, bằng ngôn ngữ đơn giản nhất, chúng ta sẽ phân tích các câu hỏi cốt lõi về đầu tư vàng hiện tại, giúp người bình thường sau khi đọc có thể áp dụng ngay, tránh mắc phải “mua đuổi bán tháo”.
Trước tiên, hiểu rõ: tại sao đợt giảm mạnh vàng lần này lại xảy ra?
Nhiều người thấy giá vàng giảm mạnh, phản ứng đầu tiên là “Vàng sắp hết thời”, nhưng thực tế, “cơn chấn động một đêm” này về bản chất là dọn dẹp rủi ro ngắn hạn, chứ không phải là sụp đổ nền tảng dài hạn, nguyên nhân chính gồm ba điểm, xem xong sẽ hiểu rõ:
Thứ nhất, đà tăng ngắn hạn quá cao, chốt lời tập trung tháo chạy. Từ đầu năm 2026, giá vàng giao ngay London đã tăng hơn 20% trong năm, leo lên mức cao 5500 USD/ounce, tích lũy lượng chốt lời khổng lồ, đã ở trạng thái “quá mua” cực hạn, việc điều chỉnh là khả năng cao — giống như một chiếc xe chạy quá nhanh, phải phanh lại để giảm tốc, đợt giảm này là sự giải phóng tập trung của điểm yếu nội tại thị trường, là “làm mát” sau đà tăng phi lý trước đó.
Thứ hai, sự cộng hưởng ba yếu tố kích hoạt “giảm giá theo kiểu giẫm đạp”. Trưởng Viện Phát triển Tài chính Trường Nhai, Tiên Lợi Huy, chỉ rõ, đợt giảm này là kết quả của “điều chỉnh quy tắc + biến đổi kỳ vọng + giẫm đạp kỹ thuật”: trong thời gian thanh khoản yếu ban đêm, Sở Giao dịch Chứng khoán Chicago và Ngân hàng Trung Quốc điều chỉnh yêu cầu ký quỹ, cộng thêm dữ liệu kinh tế Mỹ khả quan làm giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất, sau khi giá vàng phá vỡ các mức tâm lý quan trọng, kích hoạt giao dịch thuật toán đóng vị thế tập trung, tạo thành vòng phản hồi tiêu cực “kỳ vọng điều chỉnh — phá vỡ kỹ thuật — giẫm đạp đòn bẩy”, còn gọi là “đa giết đa”, càng làm tăng mức giảm.
Thứ ba, về mặt kỹ thuật, chỉ là điều chỉnh, không phải đảo chiều logic. Ủy viên Ủy ban Kinh tế Thông tin Truyền thông Bộ Công Thông, Bàn Hòa Lâm bổ sung, lý do chính khiến vàng tăng trước đó — đồng USD yếu đi, kỳ vọng chính sách của Trump làm USD yếu đi — chưa thay đổi, đợt giảm này chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, cộng thêm hợp đồng tương lai tháng cuối cùng của tháng, một số vốn đã chốt lời, dẫn đến biến động dữ dội trong ngắn hạn. Tính đến 22:28 ngày 30 tháng 1, dữ liệu giá vàng mới nhất cho thấy, vàng London hiện là 5065.1 USD/ounce, giảm 372.66 USD so với ngày giao dịch trước, giảm 6.85%, cao nhất trong ngày lên tới 5450.28 USD/ounce, thấp nhất xuống còn 4935.71 USD/ounce, biên độ biến động trong ngày hơn 500 USD, tạo ra một “địa hình núi lở” cực đoan; giá vàng T+D trong nước là 1140.5 nhân dân tệ/gram, giảm 41.38 nhân dân tệ, giảm 3.50%, cao nhất 1156.01 nhân dân tệ/gram, thấp nhất 1122.26 nhân dân tệ/gram; hợp đồng vàng Hù và vàng New York cùng điều chỉnh, giảm lần lượt 4.49% và 5.16%.
Kết hợp biểu đồ giá theo thời gian, chúng ta có thể đánh giá rõ hơn về diễn biến hiện tại, tránh nhầm lẫn: từ biểu đồ giá vàng London (biểu đồ 1 giờ), diễn biến tối ngày 29 tháng 1 thể hiện theo 3 bước: “tăng cao đột phá — giảm mạnh như rơi thẳng đứng — dao động áp lực”: từ phiên Á đến Âu duy trì đà mạnh, leo lên mức cao lịch sử 5594.77 USD/ounce rồi đột ngột giảm mạnh vào khoảng 23 giờ theo giờ Bắc Kinh, trong 1 giờ giảm hơn 400 USD, nhanh chóng phá vỡ các ngưỡng 5400, 5300, 5200, 5100 USD, thậm chí tạm thời phá vỡ mốc 5000 USD, sau đó hồi phục nhẹ nhưng đà yếu, luôn bị áp lực dưới 5100 USD, trên biểu đồ xuất hiện một cây nến lớn với bóng trên và bóng dưới dài, là tín hiệu điển hình của đỉnh ngắn hạn, thể hiện lực lượng bò đã suy yếu, phe gấu bắt đầu chiếm ưu thế.
Xem biểu đồ vàng T+D trong nước, diễn biến liên kết chặt chẽ với giá vàng quốc tế, nhưng biên độ dao động nhẹ hơn: sáng ngày 30 tháng 1, mở cửa giảm rồi dao động đi xuống, không theo kịp đà giảm của giá vàng quốc tế, luôn duy trì trong khoảng 1120-1150 nhân dân tệ/gram, thể hiện trạng thái “đi ngang ở vùng thấp”, cho thấy tâm lý thị trường trong nước khá lý trí, chưa xuất hiện “bán tháo theo kiểu giẫm đạp” như thị trường quốc tế, điều này cũng phù hợp với việc Ngân hàng Trung ương trong nước liên tục mua vàng, nhu cầu vật chất hỗ trợ, gián tiếp xác nhận dự đoán về mức điều chỉnh hạn chế của giá vàng trong nước.
Cần đặc biệt nhấn mạnh, từ biểu đồ ngắn hạn (1 ngày - 3 ngày), giá vàng đã phá vỡ các mức hỗ trợ quan trọng trước đó (London 5200 USD/ounce, vàng T+D 1150 nhân dân tệ/gram), đồng thời khối lượng giao dịch tăng lên, cho thấy áp lực bán tháo ngắn hạn vẫn còn, chưa xuất hiện tín hiệu rõ ràng về việc dừng giảm; nhưng từ biểu đồ dài hạn (1 năm), xu hướng tăng kể từ 2025 vẫn chưa bị phá vỡ, giá vàng vẫn nằm trong kênh tăng dài hạn, đợt điều chỉnh này chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật sau đà tăng mạnh ngắn hạn, không phải là đảo chiều xu hướng, điều này càng khẳng định quan điểm trước đó — dao động ngắn hạn chịu áp lực, hỗ trợ dài hạn vẫn còn. Nói đơn giản, biểu đồ theo thời gian cho thấy: giá vàng hiện tại đang trong giai đoạn “điều chỉnh ngắn hạn, xu hướng dài hạn tích cực”, biểu đồ lớn cảnh báo chúng ta không nên mua đuổi trong ngắn hạn; còn xu hướng dài hạn tăng trưởng thì nhắc nhở chúng ta không cần quá hoảng loạn, quan trọng là dựa vào chu kỳ đầu tư của chính mình, đừng để biến động cực đoan ngắn hạn làm lệch nhịp điệu.
Câu hỏi cốt lõi 1: Bây giờ mua vàng, là để mua đáy hay tiếp nhận? Đây là vấn đề mọi người quan tâm nhất, câu trả lời rõ ràng: người bình thường đừng mù quáng “mua đáy”, nhưng cũng đừng sợ “tiếp nhận”, quan trọng là chu kỳ và mục đích đầu tư của bạn.
Kết luận trước: Trong ngắn hạn (1-3 tháng), mua đáy lúc này khả năng cao là “mua ở giữa chừng”; trong dài hạn (trên 1 năm), chỉ cần không mua đuổi giá cao, kiểm soát vị thế, vàng vẫn có giá trị phân bổ, không coi là tiếp nhận.
Tại sao không khuyên mua đáy ngắn hạn? Vì sau đợt giảm mạnh này, khả năng cao thị trường sẽ không phản ứng theo kiểu V đảo chiều ngay lập tức, mà sẽ bước vào giai đoạn củng cố dao động, tiêu hóa lượng dư mua — giống như tháng 8 năm 2020, vàng giảm hơn 5% trong một ngày tại đỉnh cao lịch sử, rồi đi vào giai đoạn tích lũy kéo dài nhiều tháng để tiêu hóa cảm xúc cực đoan và tái cân bằng cung cầu. Tiên Lợi Huy cũng rõ ràng nói rằng, theo quy luật lịch sử, sau các “sập lún” do thanh khoản thúc đẩy kiểu này, thị trường thường chuyển từ xu hướng tăng đơn chiều sang giai đoạn dao động có biên độ cao, ngắn hạn đầy bất định, mua đuổi lúc này sẽ đối mặt với rủi ro dao động lớn hơn.
Tại sao không sợ tiếp nhận dài hạn? Bởi vì ba lý do chính hỗ trợ đà tăng của vàng vẫn chưa thay đổi:
a. Xu hướng “phi đô la hóa” toàn cầu chưa thay đổi, ngân hàng trung ương mua vàng để giữ đáy giá vàng. Năm 2025, nhu cầu vàng toàn cầu và giá vàng đều lập kỷ lục mới, các ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục, phân tán mua vàng, tạo thành nền tảng vững chắc cho nhu cầu vàng — Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã liên tục tăng mua vàng 14 tháng liên tiếp, Nga, Ấn Độ và các nước khác cũng đang tăng mua nhanh, vàng còn vượt qua trái phiếu Mỹ, trở thành tài sản dự trữ lớn nhất của một số ngân hàng trung ương, chiến lược mua vàng này sẽ tiếp tục giữ đáy giá vàng.
b. Rủi ro địa chính trị và áp lực nợ tồn tại song song, nhu cầu trú ẩn an toàn lâu dài. Chiến tranh Nga-Ukraine chưa dừng, tình hình Trung Đông phức tạp, cộng thêm các nền kinh tế lớn toàn cầu nợ cao, tín dụng tiền tệ liên tục bị xói mòn, giá trị của vàng như “tài sản trú ẩn cuối cùng” sẽ càng rõ nét hơn, miễn là không loại bỏ được bất định, nhu cầu trú ẩn sẽ luôn giữ giá vàng.
c. Kỳ vọng cắt giảm lãi suất trung và dài hạn chưa thay đổi, chi phí nắm giữ liên tục giảm. Vàng là tài sản không sinh lãi, lãi suất càng thấp, chi phí cơ hội nắm giữ càng nhỏ. Thị trường dự đoán Fed Mỹ vẫn còn khả năng cắt giảm lãi suất năm 2026, xu hướng USD yếu dài hạn chưa thay đổi, điều này sẽ tiếp tục nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của vàng, về dài hạn, giá vàng vẫn có khả năng tăng dao động.
Đặc biệt nhắc nhở: nếu bạn là người mới, thấy giá vàng giảm mạnh muốn “mua đáy kiếm lời nhanh”, khả năng cao sẽ tiếp nhận — vì biến động ngắn hạn bạn không chịu nổi, dễ hoảng loạn bán tháo trong dao động; nhưng nếu bạn để dành cho phân bổ dài hạn, dùng để chống lạm phát, cân bằng rủi ro danh mục, thì hiện tại phân bổ theo từng đợt sẽ giảm chi phí giữ vị thế, không coi là tiếp nhận.
Câu hỏi cốt lõi 2: Giữ vàng trong tay, bây giờ nên bán hay giữ? Không có câu trả lời chuẩn, chỉ phụ thuộc vào hai trường hợp: chi phí mua của bạn và mục đích mua vàng ban đầu.
Trường hợp 1: Mua theo đà tăng cao (ví dụ trước khi giảm mạnh ngày 29 tháng 1, mua vàng tại các cửa hàng vàng hoặc cổ phiếu vàng) — đề nghị giảm mạnh vị thế, đặt lệnh cắt lỗ. Nếu bạn đã mua vào đỉnh cao trong đợt tăng gần đây, khả năng cao là đang lỗ vốn. Trong trường hợp này, đừng mơ “đợi phản hồi”, khuyên bạn nên giảm nhanh, thậm chí bán hết — vì những gì bạn nắm giữ về bản chất là “phần rủi ro còn lại” sau đợt tăng trước đó, trong dao động ngắn hạn, lỗ có thể còn lớn hơn nữa. Đặc biệt, những người nắm cổ phiếu vàng, hợp đồng vàng tương lai cần cảnh giác, đòn bẩy sẽ làm tăng biến động, nếu tiếp tục giảm, có thể đối mặt với thiệt hại lớn hơn.
Trường hợp 2: Mua ở vùng thấp (ví dụ mua trước cuối năm 2025, chi phí thấp hơn giá điều chỉnh hiện tại) — đề nghị tiếp tục giữ, không cần hoảng loạn. Nếu bạn đã mua khi giá vàng còn tăng, hiện vẫn còn lợi nhuận, thì đợt điều chỉnh này chỉ là biến động ngắn hạn, không cần vội bán. Giá trị cốt lõi của vàng là “tài sản dự trữ”, không phải công cụ đầu cơ ngắn hạn, miễn là mục đích ban đầu của bạn là dài hạn, chống rủi ro, có thể bỏ qua biến động ngắn hạn, tiếp tục giữ — như chuyên gia kinh tế trưởng của Quỹ Quảng Châu Hải Khai, Dương Đức Long, đã nhấn mạnh, đợt điều chỉnh lớn này là kết quả của đà tăng quá nhanh, nhưng lý do tăng dài hạn vẫn chưa thay đổi, biến động ngắn hạn chỉ là “hít thở” bình thường trong thị trường tăng giá.
Trường hợp 3: Giữ vàng vật chất (như trang sức, vàng thỏi) — xem theo mục đích sử dụng. Nếu là trang sức: bản chất là hàng tiêu dùng, không phải hàng đầu tư, giá vàng tăng giảm không ảnh hưởng lớn, trừ khi bạn cần bán gấp, còn không thì không cần bán vì đợt điều chỉnh, vì chức năng chính của trang sức là đeo, chứ không phải để kiếm lời; nếu là vàng thỏi đầu tư: tham khảo logic chi phí mua ban đầu, mua ở mức cao có thể giảm bớt, mua ở mức thấp có thể giữ, cũng có thể chờ điều chỉnh để mua bổ sung theo từng đợt, nhưng nhớ không nên mua tất cả một lần.