Tại sao sự tiến hóa tiếp theo của tiền tệ sẽ được xây dựng trên nền tảng của nhà nước và blockchain

Tóm tắt ngắn gọn

Năm 2026, tiền kỹ thuật số đang tiến hóa thành một hệ thống lai nơi stablecoin và CBDC cùng tồn tại và tương tác, kết hợp đổi mới và tốc độ của khu vực tư nhân với niềm tin và tuân thủ quy định của nhà nước.

Tiền không còn là một khái niệm xa vời trong tương lai nữa, mà đang diễn ra ngay tại đây và bây giờ tại điểm giao thoa của tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDCs), stablecoins, và các hạ tầng tài chính kỹ thuật số khác

Các chính phủ và tổ chức phi chính phủ đều đang định hình tương lai của chủ quyền tiền tệ, thanh toán xuyên biên giới, bao gồm tài chính và quản trị kinh tế với tiền kỹ thuật số vào năm 2026. Mặc dù stablecoins là giá trị kỹ thuật số nhanh chóng và tiết kiệm chi phí, đồng thời có lợi thế về đổi mới quyền riêng tư, CBDCs là tiền mặt kỹ thuật số do nhà nước bảo chứng và nhằm duy trì ổn định tiền tệ. Quan trọng hơn, hầu hết các nhà phân tích đã xem sự tồn tại song song và khả năng tương tác thay vì cạnh tranh là mô hình mới của làn sóng tiền kỹ thuật số tiếp theo.

CBDC là gì?

Tiền điện tử đang phát triển trên nhiều mặt trận. Stablecoins, các tài sản kỹ thuật số do tư nhân phát hành và gắn với các loại tiền tệ tiêu chuẩn, đã lưu hành hàng trăm tỷ đô la và giao dịch hàng chục tỷ đô la mỗi ngày trên các mạng blockchain. Tuy nhiên, CBDC là các phiên bản kỹ thuật số của tiền chủ quyền đang được các ngân hàng trung ương thử nghiệm hoặc nghiên cứu ở hàng chục quốc gia. Bao gồm e-CNY của Trung Quốc và euro kỹ thuật số giả định của châu Âu.

Các tuyên bố gần đây của các nhà hoạch định chính sách cấp cao của châu Âu nhấn mạnh rằng các phiên bản token hóa của tiền (do tư nhân hoặc nhà nước sở hữu) sẽ cùng tồn tại trong hệ thống tài chính tương lai, chứ không phải một quyền lực thay thế quyền lực khác. Trong một bài phát biểu quan trọng, một quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu đã phát biểu rằng tiền ngân hàng thương mại token hóa và CBDC đều sẽ là trụ cột của hệ thống tiền tệ, mặc dù stablecoins sẽ đóng vai trò hỗ trợ nhưng quan trọng.

Nguồn: X

Trong khi đó, các nỗ lực CBDC toàn cầu đang gia tăng. Hàng chục tỷ giao dịch đã được thực hiện qua một nền tảng tiền kỹ thuật số đa phương do Trung Quốc và các đối tác dẫn đầu, và việc sử dụng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số đang tăng trưởng với tốc độ đáng kinh ngạc. Điều này được các nhà quan sát xem như một thử nghiệm cấu trúc về khả năng của tiền kỹ thuật số chủ quyền trong việc thúc đẩy thương mại quốc tế và thanh toán một cách hiệu quả, không bị ràng buộc bởi các hệ thống ngân hàng đại lý truyền thống.

Hiểu rõ sự khác biệt chính: Stablecoins vs CBDCs

Cả Stablecoins và CBDCs đều là các loại tiền kỹ thuật số. Tuy nhiên, người phát hành, mục đích sử dụng và cấu trúc của chúng về cơ bản khác nhau. Stablecoins thường do các tổ chức thương mại phát hành và gắn với một nguồn dự trữ, như một đồng tiền fiat lớn, ví dụ như đô la Mỹ, để duy trì giá trị ổn định trên các nền tảng blockchain. Chúng mạnh về tốc độ giao dịch, khả năng tương tác xuyên biên giới và tiết kiệm chi phí.

CBDC, ngược lại, là các bản sao kỹ thuật số của tiền mặt do chính phủ phát hành, có đặc quyền pháp lý và được hỗ trợ bởi ngân hàng trung ương của một quốc gia. Chúng cũng được thiết kế để hiện đại hóa hệ thống thanh toán nội địa, nâng cao bao gồm tài chính và duy trì chủ quyền tiền tệ thông qua số hóa tiền tệ nhà nước. Khác với stablecoins, CBDC là các khoản nợ trực tiếp của ngân hàng trung ương và do đó có hồ sơ an ninh tương đương với tiền mặt vật lý.

Theo Forbes, sự phân biệt này rất quan trọng đối với chính sách tiền tệ và ổn định tài chính. CBDC cung cấp cho các nhà quản lý tăng cường minh bạch về dòng tiền thanh toán, các biện pháp chống gian lận mạnh mẽ, và có thể là các công cụ chính sách có thể lập trình, trong khi stablecoins mang lại sự linh hoạt, đổi mới và khả năng phản ứng nhanh trong các thanh toán toàn cầu của khu vực tư nhân.

Ví dụ thực tế: Tiếp nhận và phát triển chính sách

Các phát triển chính sách năm 2026 thể hiện sự phát triển đồng thời của cả hai loại tiền kỹ thuật số. Ấn Độ, ví dụ, đã đề xuất kết nối CBDC giữa các quốc gia BRICS để hỗ trợ thanh toán trong thương mại và du lịch, như một ví dụ về cách các đồng tiền kỹ thuật số chủ quyền có thể biến đổi hạ tầng tài chính toàn cầu. Đề xuất này cho thấy các cuộc thử nghiệm quy mô lớn hơn về CBDC trên toàn thế giới trong các dự án thử nghiệm và khung chính sách nhằm nâng cao khả năng tương tác mà không thay thế hệ thống tiền tệ hiện có.

Nguồn: X

Ngược lại, stablecoins đã thể hiện rõ tính hữu ích của chúng trong các nền kinh tế thế giới, đôi khi mà không cần hệ thống quy định chính thức. Gần đây, có báo cáo rằng ngân hàng trung ương Iran đã thực hiện các giao dịch lớn bằng stablecoin Tether, điều này đã dấy lên các lo ngại về địa chính trị và tuân thủ quy định. Điều này làm nổi bật phạm vi hoạt động của stablecoins không chỉ về quy mô mà còn về sự phức tạp trong sự chồng chéo của tiền kỹ thuật số, chế độ trừng phạt và thị trường quốc tế.

Thêm vào đó, các nhà hoạch định chính sách và ngân hàng trung ương ở các khu vực như Nam Á và châu Âu đang tranh luận về cách đưa stablecoins vào hệ thống tài chính mà không làm suy yếu ổn định tài chính và quản lý tiền tệ. Một số nhà quản lý lo ngại rằng stablecoins tư nhân có thể làm giảm hiệu quả của các chính sách tiền tệ.

Tương lai lai: Sự tồn tại song song và khả năng tương tác

Thay vì đối đầu, ngày nay nhiều chuyên gia tài chính bắt đầu phác thảo cách các loại tiền kỹ thuật số có thể cùng tồn tại và giao tiếp trong một hệ thống tài chính lai

Đã chứng minh rằng stablecoins, CBDCs và tiền gửi ngân hàng token hóa đều có khả năng hỗ trợ một hạ tầng thanh toán kỹ thuật số 24/7 có thể hoạt động với tốc độ cao hơn và phạm vi rộng hơn so với các hệ thống truyền thống. Trong thế giới này, ví kỹ thuật số có thể dễ dàng mang và chuyển đổi các loại tiền ảo khác nhau tùy theo mục đích sử dụng, chi phí và áp lực quy định.

Mô hình song song này hấp dẫn cả lợi ích dân sự lẫn doanh nghiệp. Stablecoins mang lại đổi mới cho khu vực tư nhân và tiện ích toàn cầu, trong khi CBDC mang lại niềm tin, tính hợp pháp quy định và tuân thủ chính sách tiền tệ, mỗi loại đều phát huy điểm mạnh của mình mà không nhất thiết làm yếu đi loại kia.

Dù có lời hứa về tiền kỹ thuật số, vẫn còn nhiều nghi ngờ. Stablecoins đang bị kiểm tra quy định về minh bạch dự trữ, bảo vệ người tiêu dùng và việc sử dụng sai mục đích trong các giao dịch tài chính bất hợp pháp. CBDC cũng gặp vấn đề về quyền riêng tư, vì khả năng theo dõi tiền mặt kỹ thuật số có thể cho phép chính phủ biết nhiều hơn về tài chính cá nhân so với trước đây. Cả hai loại tiền kỹ thuật số này đều đối mặt với các vấn đề về ảnh hưởng của hệ thống tài chính, như tác động đến tiền gửi ngân hàng và trung gian tín dụng.

Các nhà quản lý toàn cầu và ngân hàng trung ương đã quan tâm rất nhiều đến việc giải quyết các rủi ro này. Ví dụ, các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế đang xây dựng các tiêu chuẩn để đảm bảo rằng khi tiền kỹ thuật số trở nên quy mô lớn, chúng sẽ làm như vậy một cách an toàn cho ổn định tiền tệ và thúc đẩy đổi mới.

Tác động thị trường và đổi mới

Sự phát triển liên tục của tiền kỹ thuật số mang lại hậu quả sâu rộng cho các ngân hàng thương mại, các công ty fintech và mạng lưới thanh toán. Các ngân hàng truyền thống đang nghiên cứu cách tích hợp CBDC vào hệ thống chính của họ, thường đi kèm với công nghệ token hóa tiền gửi để trung gian giữa tiền của ngân hàng trung ương và các dịch vụ ngân hàng cá nhân. Trong khi đó, các công ty blockchain và fintech đang thúc đẩy việc sử dụng stablecoins cho thanh toán xuyên biên giới, thanh toán giao dịch và các ứng dụng tài chính phi tập trung.

Các mô hình mới về thanh toán, chuyển tiền và thanh toán quốc tế đang định hình lại thị trường tài chính rộng lớn hơn khi các hệ thống thanh toán kỹ thuật số được nâng cấp và rõ ràng về quy định ngày càng tăng, cả với tốc độ và minh bạch chưa từng có.

Tiền kỹ thuật số trong tương lai sẽ là một hệ thống phức tạp và liên kết chặt chẽ vào năm 2026. Stablecoins và CBDC không phải là các thay thế lẫn nhau mà là các phần của một hệ thống tiền tệ kỹ thuật số rộng lớn hơn. Stablecoins cung cấp tốc độ và tiện ích toàn cầu, trong khi CBDC mang lại niềm tin chủ quyền và sự tích hợp quy định. Kết hợp với các khoản tiền gửi token hóa và các dự án tiền kỹ thuật số khác, chúng là nền tảng của một kỷ nguyên mới trong tài chính kỹ thuật số, sẽ thay đổi cách thức con người, doanh nghiệp và chính phủ tiến hành kinh doanh trên thế giới.

Trong tương lai, các tương tác giữa stablecoins và CBDC, khung chính sách và hạ tầng công nghệ sẽ quyết định sự thay đổi của chính tiền tệ, và tiền kỹ thuật số sẽ là thành phần không thể thiếu của hệ thống tài chính trong tương lai.