Ngân hàng Trung ương Ấn Độ thúc đẩy kế hoạch kết nối tiền tệ kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương BRICS, nhằm thay thế vị thế thống trị của đô la Mỹ

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đang thúc đẩy một sáng kiến đầy tham vọng để thiết lập hệ thống kết nối tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) giữa các quốc gia BRICS. Động thái này nhằm mục đích làm suy yếu dần sự độc quyền của đồng đô la trong thương mại quốc tế thông qua việc bán tiền kỹ thuật số, đồng thời đơn giản hóa các giao dịch xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên. Theo nhiều nguồn tin quen thuộc với vấn đề này, RBI đã đề xuất với chính phủ đưa kế hoạch kết nối CBDC này vào chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026, do Ấn Độ tổ chức.

Ý nghĩa chiến lược của kết nối tiền kỹ thuật số

Nếu được thực hiện, kế hoạch này sẽ là nỗ lực chính thức đầu tiên của một quốc gia BRICS nhằm thiết lập cơ chế koppeling giữa các loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương. Các thành viên BRICS bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và các quốc gia đối tác mới nổi như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Iran và Indonesia. Bằng cách xây dựng một mạng lưới kết nối với nhau, các quốc gia này có thể thực hiện các giao dịch thương mại và du lịch mà không cần phụ thuộc vào đồng đô la, dần dần làm suy yếu sự phụ thuộc của các hệ thống thanh toán quốc tế truyền thống vào đồng đô la.

RBI tin rằng kết nối CBDC có thể cải thiện đáng kể môi trường kinh doanh trong BRICS. Một hệ thống thanh toán kỹ thuật số thống nhất sẽ loại bỏ chi phí trao đổi, đẩy nhanh dòng vốn và mang lại các dịch vụ tài chính hiệu quả hơn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Mô hình koppeling mới này đại diện cho một cách tiếp cận mới đối với hợp tác tài chính quốc tế, khác biệt với hệ thống truyền thống tập trung vào thanh toán bằng đô la.

Độc quyền đô la Mỹ phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng

Động thái của BRICS nhằm thúc đẩy kết nối tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương chạm trực tiếp đến vị trí trung tâm của ngân hàng trung ương như một loại tiền tệ dự trữ toàn cầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cảnh báo các nước BRICS không cố gắng thay thế đồng đô la Mỹ và đe dọa áp thuế nhập khẩu 100% đối với các biện pháp liên quan. Chính quyền Trump đã áp thuế 50% đối với hàng hóa Ấn Độ, bao gồm tới 25% đối với dầu thô nhập khẩu của Nga.

Mặc dù những mối đe dọa này nhằm ngăn chặn sự tiến bộ của kết nối CBDC, nhưng các nước BRICS tiếp tục thúc đẩy các dự án tiền kỹ thuật số. Đồng rupee điện tử của Ấn Độ đã thu hút khoảng 7 triệu người dùng bán lẻ kể từ khi ra mắt vào tháng 12 năm 2022. Đồng nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung Quốc cũng đang mở rộng đều đặn ra quốc tế và cho phép các ngân hàng thương mại trả lãi cho những người nắm giữ đồng nhân dân tệ kỹ thuật số. Những diễn biến này chứng minh rằng bất chấp áp lực bên ngoài, quyết tâm của các quốc gia trong việc thay thế sự thống trị của đồng đô la vẫn không lay chuyển.

Xung đột thương mại làm trầm trọng thêm sự chia rẽ địa chính trị

Sự xấu đi của quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Ấn Độ đã làm trầm trọng thêm tình hình. Chính sách thuế quan cao của chính quyền Trump đã giáng một đòn mạnh vào xuất khẩu của Ấn Độ, đặc biệt là hàng dệt may, đá quý và hóa chất xuất khẩu sang Mỹ. Các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Ấn Độ, dự kiến sẽ kết thúc vào giữa năm ngoái, cuối cùng đã đổ vỡ khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tạm thời hủy cuộc điện đàm với ông Trump. Mặc dù hai bên đã tổ chức một vòng đàm phán mới vào ngày 13/1, nhưng không có tiến triển đáng kể nào được thực hiện.

Trong bối cảnh này, thời điểm RBI khởi động chương trình kết nối CBDC là đặc biệt nhạy cảm. Đây vừa là một cân nhắc kinh tế vừa là một phản ứng địa chính trị. Bằng cách thúc đẩy hội nhập tài chính ở các nước BRICS, Ấn Độ đang cố gắng tìm kiếm các thị trường xuất khẩu thay thế và các kênh tài chính trong các cuộc xung đột thương mại, từ đó giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Phản ứng thị trường biến động và giá tài sản chịu áp lực

Đồng thời, thị trường tài chính toàn cầu đã phản ứng đáng kể với những thay đổi địa chính trị này. Giá Bitcoin (BTC prijs) đã giảm nhanh chóng trong đầu phiên giao dịch của Mỹ, đạt mức thấp nhất là 85.200 USD, mức thấp mới kể từ năm 2026. Dữ liệu thời gian thực cho thấy giá hiện tại của Bitcoin là 85,08 nghìn đô la, với mức giảm 5,31% trong 24 giờ. Sự sụt giảm giá này trùng hợp với sự thay đổi của thị trường kim loại quý, nơi giá vàng đã nhanh chóng vượt qua 5.600 USD và sau đó nhanh chóng giảm trở lại mức 5.200 USD. Chỉ số Nasdaq cũng giảm mạnh 1,5% và giá cổ phiếu của Microsoft giảm hơn 11% sau khi công bố báo cáo thu nhập quý IV.

Biến động giá tài sản phản ánh mối quan tâm của thị trường về những thay đổi tiềm năng trong trật tự tài chính toàn cầu. Nếu kết nối tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương BRICS thực sự được khởi động, nó sẽ phá vỡ bối cảnh thanh toán quốc tế hiện có, từ đó sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn xuyên biên giới, ổn định tỷ giá hối đoái và nhu cầu đối với tài sản bằng đô la Mỹ. Tâm lý chờ đợi của các nhà đầu tư đang thúc đẩy sự sụt giảm của các tài sản rủi ro, bao gồm cả tài sản tiền điện tử.

Xu hướng tương lai và đánh giá rủi ro

Sáng kiến này của RBI có thể trở thành hiện thực hay không phụ thuộc vào một số yếu tố. Thứ nhất, các nước BRICS cần đạt được sự đồng thuận về tiêu chuẩn kỹ thuật, khung pháp lý và thời gian thực hiện; thứ hai, áp lực chính trị quốc tế và mối đe dọa trừng phạt có thể trở thành trở ngại chính trong quá trình thực hiện; Thứ ba, tính ổn định và bảo mật của CBDC koppeling cần được xác minh đầy đủ về mặt kỹ thuật.

Bất chấp những thách thức, ý định của các nước BRICS trong việc thúc đẩy kết nối tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương là rõ ràng. Việc tái cấu trúc hệ thống tài chính này đang được tiến hành một cách âm thầm và kết quả cuối cùng của nó có thể thay đổi sâu sắc cách giải quyết thương mại toàn cầu, cũng như sự độc quyền lâu dài của đồng đô la. Trong quá trình này, sự biến động của thị trường sẽ trở thành tiêu chuẩn và các nhà đầu tư sẽ cần chú ý đến những diễn biến có liên quan và tác động lâu dài của các lựa chọn thay thế cho đồng đô la Mỹ.