Đầu tư vàng: tại sao 98% nhà đầu tư thực sự không sở hữu thanh vàng

Thị trường vàng đang trải qua một giai đoạn cực kỳ sôi động. Trong 12 tháng qua, giá của kim loại quý này đã tăng hơn 80%, chiếm vị trí của tài sản có hiệu suất tốt nhất. Tuy nhiên, đằng sau vẻ bề ngoài vững chắc này lại ẩn chứa một điểm yếu cấu trúc liên quan trực tiếp đến những người quyết định đầu tư vào vàng qua các kênh truyền thống. Theo Björn Schmidtke, CEO của công ty Aurelion, vấn đề nằm ở chỗ phần lớn các nhà đầu tư nghĩ rằng họ sở hữu vàng vật chất, thực ra chỉ đang giữ các giấy tờ chứng nhận hứa giao vàng.

Cạm bẫy của vàng giấy: những rủi ro tiềm ẩn trong hệ thống truyền thống

Con đường đơn giản nhất để tiếp cận thị trường vàng vẫn là mua cổ phần trong các quỹ giao dịch trên sàn, thường gọi là ETF vàng. Khi một nhà đầu tư thực hiện giao dịch này, họ tin chắc rằng mình sở hữu một thanh vàng thực tế. Thực tế, theo lời Schmidtke, họ chỉ đang có “một mảnh giấy ghi: ‘Tôi nợ bạn vàng.’ Và mọi người đồng thuận rằng mảnh giấy này có giá trị.” Mặc dù cách tiếp cận này tránh được phiền phức về mặt logistics trong việc lưu giữ vật lý kim loại, chính đây lại là nơi xuất hiện những vấn đề lớn nhất.

Schmidtke ước tính rằng 98% tổng lượng vàng toàn cầu thực sự được phân bổ trong các công cụ gọi là IOU. Trong các cơ chế này, hàng tỷ đô la vẫn bị ràng buộc vào các lời hứa giao hàng, mà không có nhà đầu tư nào chắc chắn về số lượng vàng họ thực sự sở hữu. Miễn là hệ thống hoạt động trơn tru, thì cấu trúc này vẫn chấp nhận được, vì ít nhà đầu tư yêu cầu giao vàng vật lý. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu các hoàn cảnh thay đổi đột ngột?

Khi giấy gặp thực tế: kịch bản sụp đổ

Hãy tưởng tượng một kịch bản trong đó một cuộc khủng hoảng tiền tệ toàn cầu khiến các nhà đầu tư đồng loạt yêu cầu giao vàng vật lý của họ. Trong trường hợp này, sẽ xuất hiện một trở ngại về logistics tưởng chừng không thể vượt qua: “Không thể đơn giản di chuyển vài tỷ đô la vàng vật lý trong một ngày,” Schmidtke nhấn mạnh. Nhưng điểm nghiêm trọng hơn là nếu các thanh vàng không có dấu vết quyền sở hữu rõ ràng, thời gian giao hàng sẽ càng kéo dài hơn nữa, tạo ra một nút thắt cổ chai có thể làm tê liệt thị trường.

Trong các hoàn cảnh như vậy, giá vàng vật lý có thể tăng vọt trong khi giá vàng giấy vẫn giữ nguyên. Những người nắm giữ các phái sinh này sẽ không thể điều chỉnh các khoản nợ của họ, gây ra một sự rạn nứt trong hệ thống. Schmidtke không xem xét kịch bản này chỉ là lý thuyết: “Rủi ro là có thật. Chúng tôi đã chứng kiến điều này trên thị trường bạc,” khi các khoản phí vật lý tăng vọt trong khi giá giao ngay vẫn ổn định. “Chúng tôi tin rằng điều này cũng sẽ xảy ra trên thị trường vàng,” nếu xảy ra một sự kiện tương tự.

Tether Gold và blockchain: quyền sở hữu trở nên có thể theo dõi

Giải pháp xuất phát từ việc tích hợp công nghệ blockchain. Schmidtke cho rằng vàng token hóa, như Tether Gold (XAUT), giải quyết vấn đề giao hàng bằng cách tách quyền sở hữu khỏi chuyển động vật lý của kim loại. Mỗi token XAUT đại diện cho một thanh vàng cụ thể, được lưu giữ trong các két an toàn tại Thụy Sĩ và liên kết không thể phá vỡ với chủ sở hữu qua blockchain.

Lợi ích rõ ràng là: “Giấy chứng nhận quyền sở hữu” vàng có thể được chuyển nhượng toàn cầu trong vài giây qua mạng blockchain, trong khi kim loại vẫn còn nằm yên trong kho. Khác với vàng giấy, nơi nhà đầu tư không biết chính xác thanh vàng nào họ sở hữu, với XAUT, mọi phân bổ đều có thể tìm kiếm và theo dõi được. Nếu một tình huống khẩn cấp buộc các nhà đầu tư phải thanh lý cổ phần của mình, ít nhất họ sẽ biết chính xác vàng nào sẽ được giao và khi nào. Với giá hiện tại khoảng $5,56 cho mỗi token XAUT, hình thức đầu tư vàng này mang lại tốc độ của các giao dịch kỹ thuật số mà không hy sinh quy định và việc lưu giữ vật lý.

Đầu tư bền vững và tăng trưởng lũy tiến: tầm nhìn của Aurelion

Chiến lược của Aurelion phản ánh tầm nhìn đổi mới này. Công ty đã hoàn toàn tái phân bổ quỹ dự trữ của mình để giữ XAUT, trở thành ví dụ thực tiễn về việc áp dụng mô hình sở hữu này. Hiện tại, công ty đang nắm giữ 33.318 token XAUT, tương đương khoảng 153 triệu đô la, thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với việc tích lũy dài hạn.

Schmidtke làm rõ rằng đây không phải là chiến lược chênh lệch giá ngắn hạn để đầu cơ. “Đây là xây dựng một kho tài sản vững chắc của Tether Gold để nhà đầu tư có thể tham gia theo thời gian,” CEO nhấn mạnh. Công ty cũng dự định sẽ huy động thêm vốn trong năm tới để mở rộng thêm lượng vàng token hóa của mình. Việc bán vàng của họ chỉ xảy ra khi điều kiện thị trường có “chiết khấu đáng kể và duy trì” so với giá trị tài sản ròng, một khả năng Schmidtke cho rằng khó xảy ra khi xem xét triển vọng tăng trưởng của thị trường vàng.

Tầm nhìn này phản ánh một quan điểm cốt lõi: cách sở hữu vàng quan trọng như chính việc sở hữu nó thực sự. Đối với nhà đầu tư vàng, việc hiểu rõ sự khác biệt giữa giấy tờ và tài sản thật sự trở nên cực kỳ quan trọng trong việc đánh giá danh mục đầu tư của mình.