## Những điều cần biết về cơ chế phân phối token trong crypto

Việc tạo ra token trong crypto (TGE) là sự kiện khi dự án tạo ra và gửi các token kỹ thuật số đến người dùng của mình. Mặc dù thuật ngữ này thường bị nhầm lẫn với ICO, nhưng giữa chúng có sự khác biệt cơ bản. TGE trong crypto thường liên quan đến việc phát hành token dịch vụ để quản lý hệ sinh thái, còn ICO là phương thức huy động vốn qua việc bán tài sản. Hãy cùng tìm hiểu tại sao sự kiện này lại trở nên quan trọng đối với sự phát triển của các dự án blockchain.

## Bản chất khác biệt giữa phát hành token và phát hành lần đầu

Khi nói về việc tạo ra token trong crypto, thường có sự nhầm lẫn với ICO. Tuy nhiên, sự khác biệt là rất lớn:

**TGE** — là quá trình tạo ra và phân phối các tài sản dịch vụ, cung cấp quyền quản trị, truy cập các chức năng của hệ sinh thái hoặc khả năng tham gia staking. Các token này được lập trình trên hợp đồng thông minh và thực hiện chức năng tiện ích.

**ICO** — là hình thức phát hành lần đầu cổ điển, nơi dự án huy động vốn qua việc bán token cho nhà đầu tư. Thường thì các cơ quan quản lý coi các token ICO như chứng khoán, điều này tạo ra rủi ro pháp lý.

Nhiều dự án chọn TGE trong crypto chính vì điều này cho phép định vị token bản địa như một công cụ dịch vụ, chứ không phải là một giá trị đầu tư.

## Mục đích các dự án tổ chức sự kiện phân phối token

Việc tạo ra token phục vụ nhiều mục đích cùng lúc. Thứ nhất, nó thu hút các thành viên mới vào hệ sinh thái — mọi người thấy cơ hội nhận tài sản và bắt đầu tương tác tích cực hơn với nền tảng. Thứ hai, đây là phần thưởng cho những người dùng sớm đã giúp phát triển dự án trong giai đoạn chưa có token.

Ngoài ra, TGE trong crypto còn giúp tăng tính thanh khoản đáng kể. Khi token bắt đầu được giao dịch trên các sàn, cung cầu hình thành giá hợp lý. Điều này giúp ổn định thị trường token và đơn giản hóa việc giao dịch.

Một số dự án còn dùng TGE để huy động vốn, mặc dù đây không phải là mục tiêu chính. Điều quan trọng là kích thích cộng đồng tham gia và tạo ra các holder token có quyền biểu quyết hoặc các lợi ích khác trong quản trị dự án.

## Cách chọn TGE tiềm năng: lời khuyên thực tiễn

Trước khi tham gia tạo ra token, hãy tự nghiên cứu kỹ lưỡng. Bắt đầu từ whitepaper — trong tài liệu này cần có thông tin rõ ràng về mục tiêu dự án, công nghệ, lộ trình và đội ngũ.

Tìm hiểu về nhà sáng lập: họ có kinh nghiệm trong ngành không, các dự án thành công trước đó? Đội ngũ của họ gồm những ai? Kiểm tra hoạt động trên X (Twitter) và Telegram — ý kiến cộng đồng crypto thường phản ánh thực trạng.

Đánh giá rủi ro: nghiên cứu tình hình pháp lý xung quanh dự án, các đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực này, các điểm yếu tiềm năng. Rủi ro chính của TGE là các hình thức rug pull, khi nhà sáng lập rút hết thanh khoản rồi biến mất. Việc kiểm tra kỹ đội ngũ và tính minh bạch của dự án giúp tránh các bẫy này.

## Các ví dụ thành công thực tế về tạo ra token

**Uniswap** đã ra mắt TGE vào tháng 9 năm 2020 với việc phát hành một tỷ token UNI. Phân phối dự kiến trong vòng bốn năm đến tháng 9 năm 2024. Người nắm giữ UNI có quyền biểu quyết trong quản trị sàn giao dịch phi tập trung. Đồng thời, dự án còn triển khai chương trình khai thác thanh khoản, nơi người tham gia nhận phần thưởng khi cung cấp tài sản vào các pool. Giá hiện tại của UNI là $5.45.

**Blast** đã tổ chức TGE ngày 26 tháng 6 năm 2024 như một giải pháp lớp thứ hai cho Ethereum. Trước đó, token BLAST đã được tạo sẵn trong mạng. Người dùng chuyển Ether hoặc USDB vào Blast đã nhận được airdrop, cùng với những người tích cực sử dụng các ứng dụng phi tập trung trên nền tảng. Người tham gia nhận được 17% tổng cung. Giá của BLAST tại thời điểm cập nhật là $0.00.

**Ethena** đã tạo ra bước ngoặt trong DeFi với đồng đô la tổng hợp USDe của mình. Ngày 2 tháng 4 năm 2024, dự án đã phát hành TGE trong crypto, phân phối 750 triệu token quản trị ENA cho các holder shard — các tài sản mà người dùng kiếm được qua tương tác với hệ sinh thái. ENA hiện giao dịch ở mức $0.23.

## Những điều cần nhớ về rủi ro và thực tế tham gia

Việc tạo ra token không đảm bảo lợi nhuận. Trong lĩnh vực tiền mã hóa, không có gì đảm bảo, đặc biệt khi nói đến việc tích lũy danh mục đầu tư. TGE trong crypto thường được tổ chức nhằm củng cố hệ sinh thái và thu hút người dùng, chứ không phải để tạo ra công cụ đầu tư.

Rủi ro chính là các hình thức lừa đảo. Chủ sở hữu có thể phát hành token, nâng giá qua marketing, rồi đột ngột đóng vị thế, thu lợi nhuận từ các holder đơn giản. Chính vì vậy, việc nghiên cứu kỹ dự án, kiểm tra đội ngũ và uy tín của họ là cực kỳ quan trọng trước khi tham gia.

## Kết luận

Việc tạo ra token là một bước quan trọng trong sự phát triển của các dự án blockchain. TGE trong crypto có thể trở thành chất xúc tác để mở rộng cộng đồng, nâng cao tính thanh khoản của token và đôi khi huy động vốn. Các sự kiện phân phối thường thưởng cho các supporter sớm, xây dựng cộng đồng quan tâm.

Nếu bạn tin vào tiềm năng dài hạn của dự án, hãy theo dõi các TGE sắp tới trong crypto. Nhưng trước khi tham gia, nhất định phải nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá đội ngũ và các rủi ro. Chỉ với cách tiếp cận cân nhắc, bạn mới có thể biến việc tham gia tạo ra token thành một quyết định thực sự có lợi.