## Thị trường lao động Mỹ gặp khó: Chỉ tạo 50.000 việc làm trong tháng 12, thấp hơn dự báo

Dữ liệu việc làm tháng 12 vừa công bố khiến thị trường tài chính gấp rút tính toán. Nền kinh tế Hoa Kỳ chỉ bổ sung 50.000 vị trí làm việc ngoài khu vực nông nghiệp, con số này thấp hơn con số dự phóng 66.000 của các nhà phân tích Bloomberg. Đây là sự chuyển biến bất ngờ sau nhiều tháng tuyển dụng ổn định, khiến giới đầu tư bắt đầu lo ngại về sức khỏe của thị trường việc làm đầu năm 2025.

### Con số nói lên điều gì?

Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,4% (từ 4,5% hồi tháng 11), nhưng đây là một dấu hiệu "nghe có vẻ tốt nhưng thực chất không". Các chỉ số chi tiết cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều.

Việc làm toàn thời gian tăng 35.000 vị trí, còn bán thời gian tăng 15.000. Lương trung bình theo giờ tăng 4,2% so với năm trước, vẫn cao hơn kỳ vọng lạm phát. Tuy nhiên, thời gian làm việc trung bình giảm xuống 34,3 giờ (từ 34,4 giờ), một tín hiệu cảnh báo rằng các chủ doanh nghiệp có thể chuẩn bị cắt giảm nhân sự thay vì tuyển dụng.

Con số 50.000 này là mức tăng hàng tháng thấp nhất kể từ tháng 7 năm 2023. So với trung bình hàng tháng năm 2024 là 62.000 vị trí và mức 85.000 năm 2023, xu hướng chậm lại rõ ràng.

### Các ngành nào tạo và mất việc làm?

Ngành chăm sóc sức khỏe vẫn là "cứu tinh" với 18.000 vị trí mới, trong đó dịch vụ y tế ngoại trú tăng 9.000, bệnh viện 6.000 và cơ sở điều dưỡng 3.000. Ngành này đã tăng liên tục 48 tháng, phản ánh nhu cầu chăm sóc cao khi Baby Boomer - thế hệ sinh vào sau Thế chiến II - bước vào độ tuổi cao tuổi.

Chính phủ bổ sung 15.000 vị trí, chủ yếu ở cấp địa phương (+10.000). Giải trí và khách sạn tăng nhỏ 8.000, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 32.000/tháng trong năm 2023.

Mặt trái là bán lẻ mất 12.000 việc làm trong mùa lễ - điều này bất thường và lo ngại. Cửa hàng hàng hóa tổng hợp mất 8.000, quần áo mất 4.000. Vận tải và kho bãi giảm 7.000 vị trí. Dịch vụ chuyên nghiệp chỉ tăng 5.000, xuống mạnh so với trung bình 28.000 trong năm 2024. Sản xuất không thay đổi, phản ánh sự điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu.

### Bức tranh theo khu vực và nhân khẩu học

Miền Nam dẫn đầu với khoảng 25.000 vị trí mới (chiếm nửa tổng), Trung Tây 15.000, Tây 8.000, còn Đông Bắc chỉ 2.000. Một số thành phố Sun Belt vẫn sôi động, nhưng khu vực Rust Belt gặp khó.

Tỷ lệ thất nghiệp nam giới trưởng thành giảm xuống 4,2%, nữ giới 4,1%, thanh thiếu niên vẫn cao 12,8%. Chênh lệch chủng tộc tiếp tục: người da đen 6,8%, gốc Tây Ban Nha 5,2%, da trắng 3,9%, châu Á tăng nhẹ 3,8%.

Thất nghiệp dài hạn (27 tuần trở lên) giảm còn 1,2 triệu người, chiếm 19,8% tổng số thất nghiệp. Người làm bán thời gian vì lý do kinh tế giảm 4,1 triệu.

### Ý nghĩa cho Cục Dự trữ Liên bang

Dữ liệu này khiến bộ máy chính sách tiền tệ phải suy nghĩ lại. Tăng trưởng việc làm chậm lại kết hợp với lương tăng dần dần có thể tạo không gian cho Cục Dự trữ Liên bang giữ nguyên hoặc thậm chí giảm lãi suất. Điều này quan trọng vì thị trường tài chính đang theo dõi chặt chẽ từng quyết định lãi suất.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo không nên quá lạc quan. Giáo sư Marcus Chen từ Đại học Harvard chỉ ra rằng số liệu thấp hơn dự báo đáng kể cần được theo dõi sát, đặc biệt trong bối cảnh bất định kinh tế toàn cầu. Ngược lại, tiến sĩ Eleanor Vance từ Viện Brookings lập luận rằng đây là "bình thường hóa chứ không phải suy thoái", khi nền kinh tế tiến gần hơn đến mức việc làm bền vững.

### Những câu hỏi vẫn còn mở

**Liệu tháng 12 chỉ là điều chỉnh tạm thời?** Dữ liệu các tháng tới sẽ có câu trả lời. Nếu tháng 1 cũng có số liệu yếu, lo ngại suy thoái công việc có thể mạnh hơn.

**Làm sao giải thích tỷ lệ thất nghiệp giảm trong khi việc làm tăng chậm?** Hai con số này dựa trên hai khảo sát khác nhau với phương pháp luận riêng, nên thỉnh thoảng xảy ra bất đồng.

**Baby Boomer có ảnh hưởng gì đến thị trường lao động?** Thế hệ này (sinh 1946-1964) hiện đang có độ tuổi 60-78, hầu hết đã hoặc sắp nghỉ hưu. Điều này giải thích tại sao ngành chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan liên tục mở rộng, đồng thời lực lượng lao động tổng thể tăng trưởng chậm lại vì công nhân trẻ không thể thay thế đủ những người rời khỏi thị trường.

### Nhìn về phía trước

Báo cáo tháng 12 cho thấy thị trường lao động đang quay cuối giai đoạn mở rộng kéo dài. Con số 50.000 không phải sự suy giảm đột ngột, nhưng cũng không phải tín hiệu lạc quan. Thị trường tiếp tục tạo việc làm, nhưng ở tốc độ chậm hơn, trong khi một số ngành đối mặt với áp lực thực sự.

Đối với nhà đầu tư, dữ liệu này là cơ sở để đánh giá lại danh mục - các cổ phiếu liên quan đến tuyển dụng và tiêu dùng có thể gặp phí áp, trong khi những cổ phiếu phòng thủ có thể hấp dẫn hơn. Đối với chính sách, Cục Dự trữ Liên bang giờ đây có lý do để cân nhắc phương pháp tiếp cận thận trọng hơn so với những tháng trước.