Người thua cuộc trong trò chơi quyền lực: Tại sao Linda Jakkarino lại bị loại bỏ

Khi Линда Яккарино tuyên bố từ chức, ngành công nghiệp không cảm thấy bất ngờ. Chị là một lãnh đạo cấp cao dày dạn kinh nghiệm từ NBCUniversal, từng được xem là cứu tinh của nền tảng X, có khả năng cứu vớt Илон Маск khỏi rắc rối, cuối cùng vẫn rời đi trong im lặng. Nhưng điều thực sự đáng chú ý không phải là việc chị rời đi, mà là thực tế rằng chị chưa bao giờ thực sự nắm quyền.

Thất bại đã được định sẵn: Từ khoảnh khắc bước vào

Khi Линда Яккарино gia nhập X vào năm 2023, nhiệm vụ của chị rất rõ ràng — dùng ảnh hưởng thương hiệu và mạng lưới quan hệ của mình để thu hút lại các nhà quảng cáo đã bỏ chạy. Sau khi Илон Маск mua lại Twitter với giá 44 tỷ USD, nhiều thương hiệu đã rút lui, thái độ “không ưa thích” của ông đối với các thương hiệu này còn khiến tình hình thêm tồi tệ. Về bề ngoài, Яккарино có tất cả mọi thứ để thành công: được ngành công nghiệp công nhận, mạng lưới rộng lớn và hồ sơ chuyên nghiệp xuất sắc.

Tuy nhiên, như nhiều người trong ngành sau đó tiết lộ với truyền thông, cô đã bị làm cho rỗng ruột ngay từ đầu. Báo cáo của Financial Times tiết lộ một thực tế tàn nhẫn: Илон Маск chưa bao giờ có ý định thực sự trao quyền.

Quản lý vi mô phía sau hậu trường: Bản chất thực sự của quyền lực

Dù Яккарино danh nghĩa là CEO, nhưng quyền quyết định lại nằm trong tay người khác. Từ chính sách quảng cáo đến tuyển dụng nhân sự, Илон Маск đều can thiệp. Dù là cấm sử dụng các nhãn hiệu đặc biệt trong quảng cáo, điều chỉnh mô hình định giá, hay bổ nhiệm Nikita Bier làm trưởng bộ phận sản phẩm — tất cả những quyết định này đều do Маск đơn phương đưa ra, thuộc về phạm vi của ông.

Giám đốc điều hành ngành quảng cáo Brian Weiser cho biết, khi Илон Маск quyết định hợp nhất X với công ty AI của ông, xAI (liên quan đến việc tái cấu trúc 45 tỷ USD), vị trí của Яккарино đã trở nên vô cùng mong manh. Lúc này, cô nên nhận thức rõ rằng mình đang bị đẩy ra rìa.

Tình hình trở nên phức tạp hơn khi Илон Маск đưa Steve Davis vào xử lý tài chính, rồi sau đó bổ nhiệm Mahmoud Reza Banki làm CFO. Điều quan trọng là, Banki báo cáo trực tiếp với Маск, chứ không phải với Яккарино. Trong cấu trúc quyền lực này, Яккарино nhận ra mình trở thành người ngoài trong chính bộ phận của mình. Cô đề xuất tăng trợ cấp cho nhà sáng tạo và nâng cấp công nghệ quảng cáo, trong khi Banki kiên quyết cắt giảm chi phí. Mâu thuẫn giữa hai người không thể hòa giải, tiếng nói của cô cuối cùng bị lu mờ.

Chiến thắng giả tạo và áp lực thực sự

Dù gặp nhiều khó khăn, Яккарино vẫn đạt được một số thành tựu. Cô thuyết phục Shell, Pinterest và các thương hiệu lớn khác quay trở lại nền tảng — dù bằng cách không mấy trong sáng: đe dọa kiện tụng. X đã đâm đơn kiện các thương hiệu này về việc chống độc quyền, cáo buộc họ hợp tác bất hợp pháp để chống lại nền tảng. Một số người trong ngành cho biết, các thương hiệu này trở lại không phải vì tin tưởng, mà để tránh rắc rối pháp lý.

Dù vậy, những nỗ lực này vẫn mang lại cải thiện về mặt số liệu. Theo dữ liệu của eMarketer, doanh thu quảng cáo của X năm nay dự kiến đạt 2.3 tỷ USD, tăng so với 1.9 tỷ USD của năm ngoái. Nhưng con số này vẫn còn xa so với 4.1 tỷ USD trước khi Маск tiếp quản vào năm 2022.

Ngòi nổ: Sự kiện Don Lemon

Điều thực sự thúc đẩy Линда Яккарино rời đi là một chuỗi xung đột công khai. Đầu năm 2024, cô ký hợp đồng hợp tác nội dung với phát thanh viên Don Lemon. Nhưng khi Lemon hỏi về việc Маск sử dụng thuốc trong một cuộc phỏng vấn, Маск tức giận hủy bỏ toàn bộ giao dịch. Sự kiện này dẫn đến kiện tụng và hoàn toàn phá hủy vị trí vốn đã mong manh của Яккарино.

Cùng lúc đó, chatbot Grok của xAI phát nội dung chống Do Thái, làm lộ rõ sự hỗn loạn trong quản lý nền tảng. Dù chính thức phủ nhận mối liên hệ, nhưng đối với Линда Яккарино đã quá mệt mỏi, đây là giọt nước tràn ly.

Danh nghĩa CEO chỉ còn trên danh nghĩa

Trong cuộc phỏng vấn tại Liên hoan Quảng cáo Cannes, chỉ ba tuần trước khi rời đi, Яккарино vẫn tuyên bố: “Tôi là CEO của X, ông chủ của tôi vẫn giữ nguyên.” Nhưng theo người am hiểu, lúc đó chức danh của cô đã chỉ còn mang tính hình thức. Một người quản lý gần gũi với hoạt động của công ty khẳng định: “Илон đưa ra tất cả các quyết định.”

Có người lấy ví dụ Facebook để giải thích về sự mất cân bằng quyền lực này. "Sheryl Sandberg và Mark Zuckerberg đã tìm ra nhịp điệu, " một người trong cuộc nói, “còn Линда thì chưa bao giờ đạt được sự phối hợp đó với Илон.”

Triển vọng ảm đạm

Hiện tại, tương lai của Яккарино vẫn còn mờ mịt. Là người đảng Cộng hòa, cô có mối quan hệ mật thiết với nhóm Trump, thân thiết với Ivanka Trump, và duy trì liên hệ chặt chẽ với nhiều chính trị gia. Có ý kiến trong ngành cho rằng cô có thể vào chính phủ hoặc trở thành người ủng hộ “tự do ngôn luận” — hướng đi mà cô từng gợi ý, bắt đầu đeo một sợi dây chuyền kim cương mang dòng chữ “tự do ngôn luận” từ năm ngoái.

Ở một góc độ nào đó, câu chuyện của Линда Яккарино phản ánh khó khăn khi làm việc cùng những người có quyền lực tuyệt đối. Cô không bị sa thải, mà bị đẩy ra khỏi tổ chức bởi một vị trí chưa từng thực sự được ủy quyền. Dù có nguồn lực và mạng lưới để tìm kiếm cơ hội tiếp theo, bài học rút ra rõ ràng là: trong một tổ chức do cá nhân quyền lực kiểm soát hoàn toàn, ngay cả những quản lý cấp cao nhất cũng khó lòng thể hiện hết khả năng của mình.