Điểm ngoặt 2026: Chuyển đổi Vận tải Không gian Đô thị Từ Đổi mới sang Công nghiệp hóa

Ngành hàng không vũ trụ đã bước vào một giai đoạn mới. Những gì từng bị xem là viễn tưởng—ô tô bay chở hành khách giữa các thành phố—đang nhanh chóng trở thành thực tế hoạt động. Những tuần mở đầu của năm 2026 cho thấy một điểm ngoặt quan trọng: ngành công nghiệp (eVTOL) (máy bay cất cánh và hạ cánh thẳng đứng bằng điện) đang chuyển từ các trình diễn trong phòng thí nghiệm sang thực thi trước thương mại.

Việc phân bổ lại vốn rõ ràng báo hiệu sự chuyển đổi này. Vertical Aerospace tăng 12%, Archer Aviation tăng 14%, và Joby Aviation tiến 20% trong tuần đầu tiên của tháng Một. Đây không phải là các đợt tăng giá đầu cơ; chúng phản ánh sự công nhận của các tổ chức rằng dịch vụ vận chuyển hành khách bằng máy bay sẽ ra mắt trong vòng vài tháng, chứ không phải vài năm. Cuộc tranh luận đã thay đổi căn bản. Không ai còn đặt câu hỏi liệu những chiếc máy bay này có bay được hay không—vật lý đã trả lời điều đó rồi. Thị trường giờ tập trung vào việc công ty nào sẽ đi vào hoạt động đầu tiên và ai sở hữu hạ tầng vận hành để mở rộng quy mô.

Vượt qua màn sương pháp lý: Công nghệ đã chứng minh giá trị

Trong năm năm, ngành eVTOL đã phải đối mặt với sự không chắc chắn về quy định gây nghẹt thở. Con đường cấp chứng nhận của FAA vẫn chưa rõ ràng. Những người hoài nghi đặt câu hỏi liệu công nghệ có thể thực sự hoạt động hay không. Những tranh luận đó giờ đã được giải quyết.

Thời gian rút ngắn cho hoạt động thương mại chứng minh điều đó. Joby Aviation công bố sẽ bắt đầu dịch vụ tại Dubai vào cuối năm 2026. Archer Aviation đã hoàn thành hơn 400 chuyến bay thử có người lái, liên tục đạt các mục tiêu về phạm vi và độ cao. Vertical Aerospace tiếp tục kiểm tra đất và bay cho máy bay Valo của mình. Đây không phải là những lời hứa trong tương lai; chúng là các dấu mốc tiến bộ hiện tại.

Màn sương pháp lý đang tan dần. Thay vì hỏi liệu những chiếc máy bay này có thể đạt chứng nhận khả năng bay an toàn hay không, cuộc trò chuyện đã chuyển sang thời điểm và khả năng thực thi. Ai sẽ đạt trạng thái chứng nhận đầu tiên? Ai có hạ tầng đào tạo phi công? Ai có dự trữ vốn để vượt qua các trì hoãn cuối cùng về chứng nhận?

Chiến lược tự tin của Vertical Aerospace: Trưng bày phần cứng

Vertical Aerospace thể hiện rõ sự chuyển đổi của ngành. Công ty đã đổi tên chiếc máy bay chủ lực thành “Valo” và công bố chuyến du lịch tại Mỹ bắt đầu vào tháng Một 2026. Bằng cách trình diễn phần cứng trực tiếp tại các thành phố lớn như New York, Vertical gửi tín hiệu sẵn sàng tới các nhà đầu tư tổ chức và công chúng bay. Đây không phải là màn trình diễn marketing—đây là minh chứng rằng chiếc máy bay đã sẵn sàng sản xuất để triển khai toàn cầu.

Sau vẻ ngoài, Vertical đang thực hiện các cấu trúc tài chính. Một cuộc họp Đại hội đồng bất thường dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 1 năm 2026 tại Bristol sẽ bàn về việc mở rộng vốn cổ phần được phép. Trong khi vẫn còn lo ngại về pha loãng cổ phần, thị trường hiểu đây là cơ chế huy động vốn để mở rộng hoạt động, chứ không phải để tồn tại. Ban lãnh đạo đang chuẩn bị mở rộng, chứ không rút lui.

Mốc kỹ thuật quan trọng nhất vẫn đang đến gần: chuyến bay chuyển đổi trong Quý 1 năm 2026. Buổi trình diễn này sẽ cho thấy Valo chuyển từ chế độ lơ lửng thẳng đứng sang bay bằng cánh—đây là thao tác phức tạp nhất trong phạm vi bay. Thành công trong thử nghiệm này sẽ mở khóa các rào cản chứng nhận cuối cùng và xác nhận thiết kế cơ bản của máy bay.

Tập trung chất lượng: Joby và Archer xây dựng các rào cản vận hành

Trong khi Vertical đại diện cho khả năng tăng trưởng rủi ro cao, Joby Aviation và Archer Aviation giữ vững vị thế trong ngành nhờ kỷ luật vận hành.

Vị trí của Joby ngày càng vững chắc qua từng cột mốc. Công ty đã nhận bàn giao các mô phỏng bay đạt tiêu chuẩn FAA từ CAE vào đầu tháng Một—một chi tiết quan trọng hơn nhiều so với những người quan sát bình thường nhận ra. Các hãng hàng không thương mại không thể bắt đầu hoạt động nếu không có khả năng đào tạo phi công đạt tiêu chuẩn. Các mô phỏng là yếu tố then chốt. Bằng cách đảm bảo phần cứng này ngay bây giờ, Joby đảm bảo nguồn cung phi công sẵn sàng cho dịch vụ Dubai vào cuối năm 2026. Tài chính ổn định củng cố lợi thế này: gần $1 tỷ đô la dự trữ tiền mặt, được Toyota hậu thuẫn, cung cấp lớp đệm chống lại các trì hoãn quy định có thể làm tê liệt các đối thủ thiếu vốn.

Archer Aviation đã chọn con đường khác: tận dụng các đối tác công nghiệp để giảm thiểu vốn đầu tư. Mối quan hệ với Stellantis cung cấp năng lực sản xuất cho máy bay Midnight tại cơ sở của Archer ở Georgia mà không bắt buộc Archer phải xây dựng nhà máy riêng. Hoàn thành hơn 400 chuyến bay thử trong năm 2024 đã xác nhận tính ổn định và khả năng hoạt động của máy bay. Hiện tại, Archer đẩy nhanh quá trình chứng nhận bằng cách thuê ngoài công nghiệp hóa, dành vốn cho việc phê duyệt quy định hơn là đầu tư vào sản xuất.

Các đối thủ mới: Đa dạng hóa và chứng minh ý tưởng

Cục diện cạnh tranh đã thay đổi vào cuối năm 2025 với đợt IPO của BETA Technologies. Công ty huy động khoảng $1 tỷ đô la vốn mới với định giá 7,5 tỷ đô la, trở thành một thế lực tài chính. Quan trọng, BETA tập trung vào vận chuyển hàng hóa và logistics y tế trước khi theo đuổi hoạt động chở khách, giảm áp lực quy định. Chiến lược đa dụng này có thể thúc đẩy doanh thu nhanh hơn trong khi trì hoãn các thách thức về chứng nhận an toàn hành khách.

Eve Air Mobility, công ty spin-off của Embraer, đã hoàn thành chuyến bay nguyên mẫu toàn diện đầu tiên vào tháng 12 năm 2025. Chuyển đổi từ giai đoạn thiết kế sang giai đoạn phần cứng thể hiện tiến bộ rõ rệt. Được hậu thuẫn bởi mạng lưới bảo trì toàn cầu và chuỗi cung ứng của Embraer, Eve cho rằng họ có lợi thế mở rộng độc đáo khi có chứng nhận.

Bên ngoài, hoạt động của EHang tại Trung Quốc xác nhận mô hình kinh doanh cơ bản. Công ty này đã bắt đầu tạo doanh thu từ các chuyến bay thương mại tại Quảng Châu. Chứng minh ý tưởng không còn là lý thuyết—nó đã vận hành thực tế. Nếu mô hình này hoạt động trong môi trường quy định của Trung Quốc, các nhà vận hành phương Tây có thể kỳ vọng thành công tại New York, Los Angeles và Dubai theo các yêu cầu nghiêm ngặt hơn của FAA.

Cửa sổ đóng dần: Rủi ro thực thi thay thế rủi ro công nghệ

Đợt tăng giá đồng bộ phản ánh sự đồng thuận rằng ngành eVTOL đã tốt nghiệp từ đổi mới thuần túy sang thực thi có quản lý. Chúng ta đã bước vào Giai đoạn Tiền Thương mại. Các rủi ro đã thay đổi căn bản.

Khả năng công nghệ không còn là câu hỏi nữa. Các nút thắt về sản xuất và đào tạo phi công mới là vấn đề. Tốc độ phê duyệt quy định cũng là vấn đề. Hiệu quả vốn quan trọng hơn đổi mới thuần túy. Các công ty có sự hậu thuẫn của Toyota hoặc Stellantis hoặc $1 tỷ đô la dự trữ tiền mặt có khả năng tồn tại lâu hơn các đối thủ dựa vào vốn mạo hiểm.

Đối với nhà đầu tư, sự phân biệt này rất quan trọng. Joby và Archer đại diện cho các con đường trực tiếp nhất để đạt được phê duyệt của FAA thông qua kỷ luật vận hành đã được chứng minh. BETA cung cấp sự đa dạng trong logistics để giảm thiểu rủi ro quy định. Ngược lại, Vertical Aerospace mang đến hồ sơ rủi ro-lợi nhuận cao nhất với chuyến bay chuyển đổi sắp tới và chiến lược triển khai tích cực tại Mỹ.

Thị trường đang báo hiệu rằng cơ hội mua các nhà vận hành ô tô bay này với định giá trước doanh thu có thể đang khép lại nhanh chóng. Khi các chuyến bay thương mại chuyển từ mục tiêu 2027 sang thực tế 2026, việc phân bổ vốn cho các công ty đang trong giai đoạn thực thi sẽ tăng tốc. Đợt tăng giá tháng Một không phải là đỉnh đầu cơ—đó là định giá lại dựa trên xác suất. Điểm ngoặt của ngành eVTOL năm 2026 đã đến.