## Sự Nhầm Lẫn Về Lạm Phát Lớn: Tại Sao Cục Dự Trữ Liên Bang Đã Sai

Khi lạm phát bắt đầu tăng vào năm 2021, các quan chức Cục Dự Trữ Liên Bang đã gửi một thông điệp an ủi cho người Mỹ: đừng lo, đó chỉ là tạm thời. Chủ tịch Fed Jerome Powell khẳng định những cú nhảy giá này là "tạm thời"—một từ khoá sẽ sớm trở nên nổi tiếng. Lúc đó, lý luận có vẻ hợp lý. Chuỗi cung ứng bị tắc nghẽn do gián đoạn dịch bệnh, các khoản trợ cấp kích thích đổ vào nền kinh tế, và vaccine đang được triển khai. Mọi người đều mong đợi giá cả sẽ trở lại bình thường. Nhưng không.

## Chính Xác Là Lạm Phát Tạm Thời Là Gì?

**Lạm phát tạm thời** đề cập đến các mức tăng giá ngắn hạn mà không dự kiến sẽ kéo dài. Các nhà kinh tế ban đầu dùng thuật ngữ này để mô tả các gián đoạn tạm thời—hãy nghĩ đến nó như là lạm phát tăng đột biến rồi sau đó trở lại bình thường. Cục Dự Trữ Liên Bang đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ lạm phát ổn định 2% hàng năm được đo bằng chỉ số PCE cốt lõi. Khi lạm phát tạm thời vượt quá mức này, nó được phân loại là tạm thời. Về lý thuyết, giá sẽ tăng trong vài tháng rồi ổn định trở lại. Thực tế lại phức tạp hơn nhiều.

## Dòng Thời Gian: Từ Lạc Quan Đến Khủng Hoảng

Các dấu hiệu cảnh báo sớm đã xuất hiện từ mùa xuân 2021. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng lên 4.2% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 4—mức cao nhất trong gần 13 năm. Đến tháng 6, nó đã tăng lên 5.3%. Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen dự đoán lạm phát sẽ giảm vào cuối năm. Các nhà kinh tế đồng thuận rằng mọi thứ sẽ sớm trở lại bình thường.

Thay vào đó, CPI đã vượt quá 7% vào tháng 12 năm 2021. Sáu tháng sau, nó đạt 9%—mức cao nhất trong 40 năm. Chi phí thực phẩm, năng lượng và nhà ở tăng vọt. Tiền lương tăng mạnh trong suốt năm 2022, nhưng người lao động vẫn mất sức mua; thu nhập thực tế thực sự giảm 3% so với năm trước.

## Tại Sao Lạm Phát Tạm Thời Bùng Nổ?

Một số yếu tố đã hội tụ để biến những gì các quan chức dự đoán là tạm thời thành một vấn đề mang tính cấu trúc:

**Gián Đoạn Chuỗi Cung Ứng.** Dịch bệnh đã phơi bày sự mong manh của các mạng lưới cung ứng toàn cầu. Thiếu container, tắc nghẽn cảng, và trì hoãn sản xuất đã lan rộng qua các ngành, đẩy giá lên nhanh hơn dự kiến.

**Dư Thừa Kích Thích Tài Chính.** Trillions trong chi tiêu của chính phủ và các khoản thanh toán trực tiếp đã giữ cầu cao ngay cả khi hàng hóa khan hiếm—một công thức điển hình cho áp lực giá kéo dài.

**Chấn Động Toàn Cầu.** Cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine đã đẩy giá năng lượng và thực phẩm tăng vọt sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây có hiệu lực. Đây không phải là những cú sốc tạm thời mà là những chuyển đổi mang tính cấu trúc trong thị trường hàng hóa.

**Vòng Xoáy Tiền Lương-Giá Cả.** Mức lương cao hơn đã tăng khả năng chi tiêu của người tiêu dùng, điều này chỉ thúc đẩy thêm nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ—tăng cường áp lực lạm phát.

## Chính Sách Thay Đổi Của Fed

Đến cuối năm 2021, Powell thừa nhận sự tính toán sai lầm. Cục Dự Trữ Liên Bang đã chuyển hướng mạnh mẽ sang thắt chặt chính sách. Giữa 2022 và 2023, lãi suất đã tăng từ gần bằng 0 lên hơn 5%. Fed cũng thực hiện thắt chặt định lượng—bán trái phiếu để giảm cung tiền và đẩy lãi suất dài hạn cao hơn. Sự đảo chiều hawkish này cho thấy lạm phát không phải là tạm thời, mà đã ăn sâu vào nền kinh tế.

## Điều Gì Điều Đến Ví Tiền Của Bạn?

Lạm phát kéo dài đã tàn phá tài chính hộ gia đình. Báo cáo CPI tháng 6 năm 2022 cho thấy mức tăng 9.1% hàng năm đã xác nhận điều mà người tiêu dùng đã biết từ lâu: mọi thứ đều đắt đỏ hơn nhiều. Để tự bảo vệ:

- **Xem xét lại chi tiêu.** Cắt giảm các khoản chi không thiết yếu càng nhiều càng tốt. Các dịch vụ đăng ký, tiêu thụ năng lượng, và ăn ngoài là những mục tiêu nhanh chóng.
- **Tăng thu nhập.** Các công việc phụ hoặc làm tự do có thể bù đắp cho chi phí tăng cao.
- **Refinance nợ lãi suất cao.** Với lãi suất tăng, việc trả hết các khoản thẻ tín dụng và khoản vay có lãi suất điều chỉnh trở nên cấp bách hơn.
- **Đầu tư để tăng trưởng.** Tài khoản tiết kiệm mang lại lợi nhuận tối thiểu; tiền của bạn mất giá trong môi trường lạm phát cao. Một danh mục đầu tư đa dạng sẽ bảo vệ tốt hơn về lâu dài.
- **Khóa lãi suất cố định.** Đối với các khoản mua lớn như nhà hoặc xe, vay cố định lãi suất trở nên có giá trị khi lãi suất tiếp tục tăng.

Chương trình lạm phát lớn năm 2021-2022 là một bài học cảnh báo: dự báo chính thức có thể sai lệch đáng kể, điều kiện kinh tế thay đổi nhanh hơn dự đoán, và khoảng cách giữa những gì các chuyên gia dự đoán và thực tế có thể gây thiệt hại lớn cho những người bình thường cố gắng giữ gìn của cải của mình.