Khủng hoảng của các ông lớn công nghệ dưới làn sóng tiêu tiền của AI: Giá cổ phiếu của Oracle giảm mạnh, tài sản của Ellison đối mặt với áp lực

甲骨文(ORCL.US)近日股价重挫逾一成，这场大幅下跌直接冲击了公司创始人拉里·埃里森的身家。一天之内，这位81岁的科技巨头财富缩水近250亿美元，从全球富豪排行榜第二名滑落至第三。

Đầu tư hạ tầng AI và dự báo doanh thu không phù hợp

Những mối lo ngại của nhà đầu tư không phải về triển vọng dài hạn của甲骨文, mà là tốc độ tiêu tiền hiện tại. Báo cáo tài chính mới nhất của công ty cho thấy, chi phí vốn dành cho xây dựng trung tâm dữ liệu AI đạt mức cao kỷ lục, lên tới 120 tỷ USD. Tuy nhiên, điều làm thị trường thất vọng là những khoản đầu tư khổng lồ này chưa đạt được tiến triển thương mại như kỳ vọng trong ngắn hạn.

Lĩnh vực hạ tầng đám mây ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Năm nay,甲骨文 đã công bố hợp tác quy mô 3000 tỷ USD với OpenAI về sức mạnh tính toán, đồng thời tham gia dự án trung tâm dữ liệu Stargate quy mô siêu lớn trị giá 5000 tỷ USD. Những con số này thể hiện tham vọng của công ty trong làn sóng AI, nhưng các nhà đầu tư lo ngại: tốc độ chi tiêu đã vượt quá khả năng chuyển đổi thành doanh thu.

Thị trường trái phiếu đã thể hiện phản đối rõ ràng. Chi phí bảo hiểm vỡ nợ của甲骨文 đã tăng lên mức cao nhất trong hai năm, dự báo của Morgan Stanley còn khiến người ta lo ngại — tổ chức này ước tính nợ ròng điều chỉnh của甲骨文 sẽ gần gấp 3 lần vào trước năm tài chính 2028, mở rộng từ quy mô khoảng 1000 tỷ USD hiện tại lên mức cao hơn.

Sự đảo chiều kịch tính của sự giàu có

Biến động tài sản của埃里森 được xem như chỉ số dự báo thị trường. Chỉ trong ngày 10 tháng 9 năm nay,甲骨文 đã tăng 36% nhờ kết quả vượt kỳ vọng, lập kỷ lục từ năm 1992. Ngày đó, tài sản của埃里森 tăng thêm 890 tỷ USD, thậm chí tạm thời trở thành người giàu nhất thế giới.

Hiện tại, cổ phiếu đã điều chỉnh gần 40% từ đỉnh cao. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, dù giảm giá, tài sản ròng của埃里森 so với một năm trước vẫn tăng khoảng 950 tỷ USD, cho thấy nền tảng tài sản dài hạn của ông vẫn vững chắc.

Tình hình tiền mặt và rủi ro cầm cố cổ phần

Theo hồ sơ đại lý của甲骨文 đến tháng 9 năm 2025,埃里森 sở hữu khoảng 34,8 tỷ USD tiền mặt và các khoản tương đương, chủ yếu từ lợi nhuận bán cổ phiếu qua các năm. Tuy nhiên, con số này cần phải điều chỉnh: phần lớn trong đó bị khóa trong các tài sản ít thanh khoản như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, còn quy mô tiền mặt thực sự có thể sử dụng lại rất khó xác định chính xác.

Điều đáng chú ý hơn nữa là sự gia tăng của việc cầm cố cổ phần. Khoảng 30% cổ phần甲骨文 của埃里森 đã bị cầm cố để vay nợ cá nhân, tỷ lệ này đã tăng khoảng 25% so với năm ngoái. Mặc dù giá trị thị trường cổ phiếu甲骨文 trong tay ông vẫn trên 200 tỷ USD, nhưng tỷ lệ cầm cố tăng cho thấy đòn bẩy tài chính đang gia tăng.

Chuyển đổi chiến lược dưới thử thách của chu kỳ AI

甲骨文 đã có hơn mười năm hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng đám mây, nhưng thực sự trở thành một phần quan trọng của làn sóng AI chỉ trong hai năm gần đây. Khoảng cách thời gian này đòi hỏi công ty phải cân bằng giữa đầu tư lớn và lợi nhuận trong thời gian ngắn.

Nhiều lo ngại về chiến lược AI của họ không phải là không có cơ sở. Toàn bộ ngành công nghệ hiện nay đều đang đổ vốn đầu tư quy mô chưa từng có vào hạ tầng AI, nhưng làm thế nào để chuyển đổi những khoản đầu tư này thành doanh thu thực tế vẫn là thách thức cốt lõi của tất cả các bên tham gia. Là một trong số đó,甲骨文 cần chứng minh mô hình kinh doanh khả thi trong các quý tới để thuyết phục nhà đầu tư.

Dù埃里森 vẫn sở hữu khối tài sản đủ để hỗ trợ nhiều hoạt động kinh doanh lớn, nhưng thị trường hiện nay đã trở nên cực kỳ khắt khe trong việc đánh giá chiến lược AI của các tập đoàn công nghệ. Chu kỳ vốn đòi hỏi nhiều trong AI đang thử thách các doanh nghiệp này có thể cân bằng giữa tiêu tiền và sinh lợi hay không.